Geen kramp, maar stevige tegenkrachten

De parlementaire enquête woningcorporaties is een uitgelezen kans om schoon schip te maken, zegt corporatiedirecteur Carla van de Wiel.

De openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties zijn vorige week afgesloten. Naar het einde toe leken de leden van de enquêtecommissie steeds chagrijniger te worden. Je hoorde steeds minder open vragen.

Onbegrijpelijk was die irritatie niet: er waren nauwelijks kopstukken die in staat bleken tot zelfreflectie. Terwijl tegelijk bleek - verdrietig om dat als corporatiedirecteur te moeten constateren - dat de sector zieke trekken vertoont. Wij hebben met z'n allen actief gesolliciteerd naar een tik op onze vingers.

Het morele kompas dat je van bestuurders mag verwachten, blijkt bij verschillende collega's te ontbreken. Het is erg om als corporatiedirecteur maandelijks 10.000 euro uit te geven aan een auto met chauffeur. En het is nog erger als je dit goedpraat door te stellen dat dit bedrag binnen het budget valt. Dat dient op geen enkele manier onze doelgroep. Ik heb geen moeite met mensen die veel geld willen verdienen, maar groot geld past niet in de volkshuisvesting.

Je kunt niet anders dan constateren dat er lang te veel ruimte was om als woningcorporatie je eigen gang te gaan. De stilzwijgende afspraak leek: laat jij mij, dan laat ik jou. Het toezicht was onvoldoende professioneel en versnipperd. Dat laatste paste ook in de tijdgeest, de zelfregulering die vanuit de kabinetten-Balkenende werd gepromoot. Nu spreken veel politici hier hun afschuw over uit.

undefined

Mazen in de wet

Het grote risico is nu dat wij in de nasleep van de enquête doorschieten naar de andere kant. In het eindrapport van de commissie krijgen ongetwijfeld alle betrokken partijen de schuld. Ik voorspel dat de remedie zal bestaan uit meer regels en meer toezicht. De conclusies van de enquêtecommissie moeten we ter harte nemen, dat kan niet anders bij zoveel collectief falen. Maar ik hoop echt dat het niet blijft bij extra regels. Dat naast de excessen ook de essentie wordt aangepakt.

Regels zijn belangrijk, maar kunnen ook averechts werken. Nul risico bestaat niet; wie wil gaat op zoek naar de mazen in de wet. Opereer vanuit wantrouwen en je krijgt bestuurders en toezichthouders die vooral bezig zijn met alles wat fout zou kunnen gaan. Dan schiet iedereen in een kramp. Als corporatiedirecteur moet je ruimte houden om te anticiperen op ontwikkelingen, ten behoeve van de mensen voor wie je het doet.

Veel essentiëler is dat die stevige tegenkrachten er komen die de sector zo lang heeft gemist. Professionele bestuurders verdienen goede, professionele toezichthouders. Extern, maar ook intern. Strengere opleidingseisen en 'permanente educatie' kunnen ook voor raden van commissarissen een idee zijn.

undefined

Kaarten op tafel

Bij goed toezicht hoort van onze kant dan echte transparantie, echt verantwoording afleggen. Aan gemeenten, aan onze huurders. Leg je kaarten als woningcorporatie maar open op tafel. In de regio Haaglanden hebben wij recent gezamenlijk onze cijfers voorgelegd aan de gemeenten, zodat zij een beeld kregen van onze financiële speelruimte. Alsof we één corporatie waren, genoemd naar ons samenwerkingsverband Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH). Dat is nu nog uniek, maar zou gemeengoed moeten worden.

Deze tijd vraagt een andere manier van besturen en toezicht houden. Met niet alleen dat morele kompas, maar ook met daadkracht, moed, innovatie en creativiteit. Terug naar de essentie: het betaalbaar huisvesten van mensen die dat niet op eigen kracht kunnen.

Accepteer de realiteit zoals die is, namelijk dat het kabinet een verhuurdersheffing oplegt van 1,7 miljard euro. Houd op met zeuren en zorg dat je je zaakjes op orde krijgt.

Ik ben benieuwd naar de resultaten van de enquête, maar als die er zijn, moeten we een streep zetten onder het verleden en aan de toekomst gaan werken. Er zijn gelukkig heel veel corporatiebestuurders die dat vol overtuiging willen doen. Dit is de ultieme kans om onze legitimiteit te bewijzen. Die kans moeten we grijpen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden