Geen interview met boze Buschkowsky

Hij is op studiereis naar Rotterdam, luidde de laatste boodschap. Al een maand of twee probeer ik een interview te krijgen met Heinz Buschkowsky, burgemeester van het Berlijnse stadsdeel Neukölln. Een tijd geleden was dat geen probleem. Maar Buschkowsky is sinds kort een superster. Hij reist het hele land door om zijn bestseller 'Neukölln ist überall' te promoten.

De Berliner Zeitung brengt een verslag van het recente bezoek van Buschkowsky en Duitse journalisten aan Rotterdam. Zoals ze de problemen daar aanpakken, zou hij het ook graag in zijn eigen stadsdeel doen. Maar tussen zijn ideaal en de Duitse praktijk staan talloze wetten en praktische bezwaren.

Neukölln is zo groot als een gewone Nederlandse stad. Ruim 300.000 inwoners, van wie meer dan 40 procent van buitenlandse afkomst. Dat is bijna net zo veel als in Rotterdam. Maar Buschkowsky is heel kritisch over zijn allochtone stadsdeelbewoners. Losers en lastposten vindt hij ze. In zijn boek schetst hij een afschrikwekkend beeld van ze.

Het komt erop neer dat hij maar niet begrijpt waarom zij niet zo zijn als hij. Hij is geboren in Neukölln, vlak na de oorlog, in een éénkamerwoning in een kelder. Vóór school bracht hij kranten rond, na school werkte hij in de fabriek. Handelsschool, ambtenaar bij de gemeente, stadsdeelbestuurder, burgemeester. Een voorbeeldige loopbaan, gebouwd op vlijt en slimheid.

Waarom kunnen die allochtonen dat niet ook? Waarom houden ze zich schuil achter hun voordeuren? Waarom leren ze geen Duits? Waarom sturen ze hun kinderen niet naar school? Waarom willen ze hun milieu niet ontstijgen? En als ze dat wel doen: waarom trekken ze dan weg uit Neukölln?

Hij zou ze het liefst achter hun voordeuren vandaan willen plukken. Kleuters vanaf één jaar verplicht naar de crèche. Leerlingen acht uur per dag op school. Speciale clubs om meisjes het huis uit te lokken. Uitkeringen korten van ouders die niet meewerken. Die Rotterdamse methode werkt, zo heeft Buschkowsky gezien.

Maar dat mag niet van de grondwet, zeggen zijn sociaal-democratische partijgenoten. En ze zeggen nog meer: ze noemen hem intolerant, islamvijandig, racistisch. Ze vergelijken hem met die andere sociaal-democratische dwarsligger, Thilo Sarrazin, die beweert dat het in de genen zit van de Arabische volkeren. Maar dat gaat Buschkowsky te ver.

Zijn boek verscheen eind september en schoot meteen door naar nummer één van de bestsellerlijsten. Nog steeds trekt hij in het hele land volle zalen. Daar fulmineert hij tegen de profeten van de multiculturele samenleving, tegen de cultuur van ontkennen, wegkijken, mooipraten. Hij redeneert scherp, sarcastisch en met veel humor.

Maar hij is ook de man die Neukölln al 64 jaar nooit heeft verlaten, die van zijn stadsdeel houdt en die echt gelooft dat het er beter kan worden. Precies over die paradox, over die hartgrondige woede op zijn stadsdeel en die onwankelbare liefde, had ik hem graag willen interviewen. Ik zal nog even geduld moeten hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden