Geen grote militaire missie naar rampplek Oekraïne

Minister-president Mark Rutte. Beeld epa

Het kabinet ziet af van een militaire missie naar het rampgebied in het oosten van Oekraïne. De risico's om betrokken te raken bij het conflict zijn te groot. Daardoor komt de doelstelling om stoffelijke overschotten en bezittingen terug te halen niet dichterbij.

Het is volgens het kabinet te gevaarlijk in het gebied. De geopolitieke risico's dat Nederland zo betrokken raakt in een internationaal conflict zijn te groot.

Ook vreest het kabinet dat het terughalen van de slachtoffers langer zou duren als Nederland betrokken raakt bij een militaire missie.

Dat heeft minister-president Mark Rutte vandaag gezegd na afloop van een extra ministerraad. Nederland kiest ervoor de huidige ongewapende missie stap voor stap uit te breiden met 60 man van het Landelijk Team Forensische Opsporing (LTFO) en 60 marechaussees. Als dat nodig is, kunnen er nog eens 100 marechaussees bijkomen. Nu zijn al 40 marechaussees in Oekraïne en 23 onderzoekers. Australië stelt nog 50 politiemensen beschikbaar en houdt er 100 achter de hand. Maleisië heeft ook nog 68 man politie toegezegd.

De missie zal hoogstens 3 weken duren, maar kan eerder worden beëindigd als de situatie te onveilig wordt of als het werk klaar is.

Niet realistisch
Rutte stelde dat in een situatie waarbij militairen vlakbij de Russische grens te maken krijgen met zwaarbewapende separatisten een militair overwicht niet te verkrijgen is. 'Dat is niet realistisch, zelfs niet met een massale inzet van militairen. Een militaire operatie sluit wel aan bij het gevoel, maar draagt niet bij aan het realiseren van onze prioriteiten.' Door op de huidige voet verder te gaan, kan escalatie worden voorkomen.

Kamer steunt afzien van militaire missie
De Tweede Kamer staat achter het besluit van het kabinet om geen militaire missie naar Oost-Oekraïne te sturen. De VVD toont begrip voor de afweging dat het risico om bij het conflict betrokken te raken te groot is. Ook de PvdA stemt in met het besluit.

PvdA-Kamerlid Michiel Servaes noemt het 'geen eenvoudig, maar wel een wijs besluit' van het kabinet om geen militaire missie naar Oekraïne te sturen. 'Je moet voorkomen dat je betrokken raakt bij een complex militair conflict met alle risico's van dien', zei hij vandaag in een eerste reactie.

VVD-Kamerlid Han ten Broeke deelt de afweging van het kabinet dat een bewapende missie het hoofddoel niet dichterbij zal brengen: het bergen van stoffelijke overschotten en persoonlijke bezittingen. Hij heeft nog wel vragen over de veiligheid van de onderzoekers en marechaussees die in het gebied aan het werk gaan.

Andere Kamerfracties hebben nog vragen over de veiligheid. D66 plaatst vraagtekens bij het sturen van nog meer onbewapende politiemensen en marechaussees. D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma vraagt zich af wat het kabinet bedoelt met de 'significante risico's' die de Nederlanders daar lopen. Daarom wil zijn partij graag nader geïnformeerd worden over de veiligheidssituatie in Oost-Oekraïne.

Het CDA wacht met een echte reactie op een briefing die het kabinet nog aan de Tweede Kamer zou geven. De partij is ook bezorgd en heeft eveneens veel vragen.

Gert-Jan Segers van de ChristenUnie spreekt van een 'verstandige keus van het kabinet om het grote risico op escalatie te vermijden en goed om nu alles op alles te zetten om alle slachtoffers zo snel mogelijk uit het gebied te halen.' Dat is en blijft de eerste prioriteit, zegt hij. Maar: 'Ik maak me wel zorgen over de veiligheid van onze mensen nu gevechten oplaaien en er ook ongeregelde groepen separatisten in de buurt zijn. En het is ronduit frustrerend dat degelijk onderzoek naar de toedracht en de schuldigen steeds moeilijker wordt.'

Kamer overlegt dinsdag over Oekraïne
De Tweede Kamer overlegt komende week met het kabinet over het besluit geen militairen te sturen naar Oekraïne. Maandag staat een briefing op de agenda waarin Kamerleden worden bijgepraat door de Nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid (NCTV), Buitenlandse Zaken, de korpschef van de nationale politie en de commandant der strijdkrachten. Dinsdag is er een overleg in de commissie-buitenland van de Kamer.

Beeld anp
Beeld epa
Beeld getty
Beeld epa

Experts nog altijd niet op rampplek Oekraïne
Internationale onderzoekers zijn vandaag toch niet naar het gebied in Oost-Oekraïne gegaan waar het vliegtuig van Malaysia Airlines is neergestort. De forensisch experts moesten op het laatste moment hun bezoek afblazen, omdat pro-Russische rebellen en het Oekraïense leger weer met elkaar in gevecht zijn geraakt in de omgeving. Oekraïense strijdkrachten proberen het gebied te heroveren op de rebellen zodat onderzoekers zo snel mogelijk toegang krijgen tot de rampplek.

Het team, onder wie 30 Nederlandse experts, dacht vanochtend het gebied in te kunnen nadat de OVSE afspraken had gemaakt met de separatisten, die daar de macht hebben. Het crisisteam in Den Haag besloot uiteindelijk dat de onderzoekers rechtsomkeert moesten maken naar Donetsk, omdat het te gevaarlijk is. Maandagochtend wordt een nieuwe poging ondernomen. De experts krijgen dan Russische versterking: vier luchtvaartdeskundigen vertrekken naar Oekraïne om de oorzaak van de crash te onderzoeken.

Om ervoor te zorgen dat experts toch binnen korte tijd hun werk kunnen doen, probeert het Oekraïense leger de macht in het rampgebied in handen te krijgen. Het vliegtuig met onder andere 194 Nederlandse passagiers, werd uit de lucht geschoten boven het rebellenbolwerk tussen Donetsk en Loehansk. Bij de gevechten in de streek rond de plek waar de Boeing 777 crashte, werden vandaag 20 tot 30 burgers gedood en kwamen circa 20 rebellen om.

Ondanks berichten uit eigen regeringskringen en van internationale waarnemers ontkende de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Pavlov Klimkin vanmiddag dat werd gevochten in Oost-Oekraïne.
De opstandelingen in het oosten van Oekraïne hebben geen bezwaar tegen de komst van buitenlandse beveiligers. De Maleisische premier Razak en de leider van de separatisten Alexander Borodaj bereikten daar vandaag overeenstemming over.

Grote politiemissie
Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken vliegt maandag met zijn Australische ambtsgenoot Julie Bishop weer naar Oekraïne. Ze willen dat het parlement in Kiev dinsdag al een besluit neemt over een grote politiemissie. Kiev moet toestemming geven om gewapende agenten die de onderzoekers moeten beschermen, het gebied in te laten. De regering heeft dat eigenlijk pas donderdag op de agenda staan, maar dat vinden de ministers te laat. Nederland en Oekraïne werken ook nog aan een verdrag waarin wordt vastgelegd dat personeel van de betrokken landen persoonlijke bewapening kan krijgen.

De Australische premier Tony Abbott liet weten wel al agenten te sturen. Of zij gewapend zullen zijn, is onduidelijk. Abbott zegt van niet, maar volgens Bishop is het wel degelijk de bedoeling dat een aantal agenten wapens bij zich heeft.

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken en zijn Australische collega van Buitenlandse Zaken, Julie Bishop Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden