Geen geld, dus geen eten voor vluchteling

Gevolgen crisis zichtbaar bij opvangcentra. 'Dit loopt uit de hand.'

Uitgeput ligt Nedim op een bankje in de haven van Samos. De twintiger uit Syrië is vanmorgen op het Griekse eiland aangekomen, met meer dan honderd andere vluchtelingen in bootjes vanuit Turkije. Het is maar een paar kilometer varen.

"Ik heb honger. Ik heb al twee dagen niet gegeten", zegt Nedim. Het is een graad of 35. Van de Griekse kustwacht kreeg hij alleen een flesje water. "Ik heb nog maar vijftig euro. Daarvan moet ik de boot naar Athene betalen." Het wachten is op de voltooiing van zijn registratie; dan kan hij voor een paar dagen naar het vluchtelingencentrum, op een heuvel aan de rand van het dorp.

Maar het is de vraag of hij daar te eten krijgt. De twee cateringbedrijven van het opvangcentrum zijn begin deze maand gestopt met het verzorgen van maaltijden. Ze kregen al zes maanden geen geld meer van de Griekse regering. Die heeft door haar benarde financiële positie geen geld meer om ze te betalen. De achterstand is inmiddels opgelopen tot 300.000 euro.

"De situatie dreigt volledig uit de hand te lopen", zegt Nikolaos Katrakazos, de ondergouverneur van de provincie waar Samos onder valt en de hoogste bestuurder van het eiland. Hij schreef eerder deze week twee brandbrieven aan de regering om ze te smeken geld over te maken. Daarnaast charterde hij een veerboot om 600 Syriërs met spoed naar Athene te brengen. De gebruikelijke registratieprocedure sloeg hij over, de vluchtelingen hebben moeten beloven zich eenmaal in Athene bij de politie te melden. "Het opvangcentrum hier biedt plaats aan 280 man. Begin deze week zaten er nog meer dan 1000. Er was geen eten meer voor ze. Die mensen moesten weg voor er een opstand zou uitbreken."

Samos is niet het enige eiland waar geldgebrek het vluchtelingenprobleem nog schrijnender maakt, nog los van het gebrek aan capaciteit en mankracht van de Griekse autoriteiten om de niet aflatende stroom op te vangen. Op het noordelijker gelegen Lesbos, waar bijna de helft van alle vluchtelingen uit Turkije aankomt, belaagden hongerige vluchtelingen deze week een busje van een cateringbedrijf.

De verantwoordelijke staatssecretaris erkende het probleem deze week in het parlement. "Ja, er is begrip. Maar daarvan kunnen de vluchtelingen niet eten", zegt Katrakazos geërgerd. Inmiddels is het leger op zijn eiland bijgesprongen. Ook de kerk heeft twee dagen voedsel uitgedeeld, en de provincie heeft geld bij elkaar geschraapt om het nog eens twee dagen uit te kunnen zingen. "Maar onze kas is leeg. Wij hebben een paar maanden terug al onze reserves uitgeleend aan de centrale overheid, zoals ons verplicht werd door de regering." Als noodmaatregel heeft het centrum de deuren eerder deze week twee dagen open gehad, zodat vluchtelingen zelf eten en drinken konden kopen.

Het verantwoordelijke ministerie in Athene heeft Samos inmiddels 40.000 euro toegezegd zodat de cateringbedrijven weer enkele weken kunnen leveren. Maar door de bankrestricties is dat geld nog niet binnen. Bovendien willen de cateringbedrijven cash betaald worden, omdat ze ook bij hun leveranciers moeten afrekenen. Ook dat is problematisch bij de huidige restricties. "Europa moet te hulp schieten. Dit probleem is te groot voor ons", zegt Katrakazos. Hij vertelt over branden die vluchtelingen in de bossen stichten zodra ze aankomen, om aandacht van de politie te krijgen. Het blussen daarvan kost geld dat hij niet heeft. Om daaraan toe te voegen dat de vluchtelingen het het zwaarst hebben. "Natuurlijk. Hoe kun je onbewogen blijven als je hier een vrouw met een paar weken oude baby ziet aankomen?"

Ondanks eerdere toezeggingen was het niet mogelijk het opvangcentrum op Samos te bezoeken en met vluchtelingen daar te spreken. Het verantwoordelijke ministerie was niet bereikbaar voor commentaar.

'EU, help de Grieken'

De Europese Unie moet meer doen om Griekenland te helpen bij de opvang van de duizend vluchtelingen die dagelijks op de eilanden aankomen. Die oproep deed de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR gisteren. De eilanden kunnen de grote toestroom niet aan, ook vanwege hun beroerde economische situatie. Meer dan 77.000 vluchtelingen kwamen dit jaar al via de zee aan in Griekenland. Daarmee is het land nu de grootste ontvanger van vluchtelingen in de EU, nog voor Italië. "We zouden verwachten dat de EU met noodmaatregelen komt, omdat Griekenland lid is en dit op de drempel van de EU gebeurt", aldus de UNHCR.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden