Geen garantie bij uitleveren aan de VS

AMSTERDAM - Nederland levert onderdanen uit aan de Verenigde Staten, zonder dat er voldoende garanties zijn dat de Amerikaanse opsporingsmethoden deugen.

Dat zeggen oud-vice-president van de Amsterdamse rechtbank R. Blekxtoon en strafjurist B. Stapert van de Universiteit van Utrecht vandaag in deze krant.

Als rechter heeft Blekxtoon, die sinds mei met pensioen is, met Amerikaanse verzoeken om uitlevering van een verdachte Nederlander te maken gehad. Soms vroeg hij de Amerikanen over hun werkwijze. Dat werd steevast beantwoord met een woedende brief. Volgens de Amerikaanse justitie mochten de rechters die vragen niet stellen.

Een Nederlander om wiens uitlevering wordt gevraagd, verschijnt hier voor de rechter, die kijkt of het Amerikaanse dossier voldoet aan uitleveringsverdrag en -wet. Blekxtoon: ,,Veel van die dossiers zijn gebaseerd op verklaringen van anonieme getuigen. Als ik dat zie, denk ik: wie zijn dat? Hebben die hier in Amsterdam delicten uitgelokt?''

De rechter kan op grond van zulke twijfel uitlevering niet weigeren. Blekxtoon: ,,Het kan zijn dat ik spoken zie en de Amerikaanse justitie naar de letter van de wet handelt, maar ik kom daar moeilijk achter.''

Maar ook in de VS zien de Nederlanders geen rechter die hun dossiers toetst. Dat komt omdat Nederlanders -eenmaal in Amerika- massaal kiezen voor plea-bargaining: een verdachte onderhandelt met de aanklager over de hoogte van de straf. De rechter komt er dan niet meer aan te pas.

Amerika-deskundige Stapert: ,,Misschien doen de Amerikanen niets wat tegen de wet ingaat, maar nu is er niemand die dat weet. De enige die daar wel naar kan kijken is minister Donner van justitie, maar hij is een politicus en geen rechter.''

Een Haagse kortgedingrechter vroeg het ministerie van justitie in 2002 om meer informatie over de rechtsgang in de VS. Justitie vond de vraag ongepast en ging in beroep. Het gerechtshof oordeelde dat de Haagse rechter die vragen niet mocht stellen, omdat beide staten elkaar vertrouwen. Stapert: ,,Met die uitspraak is de deur hard dichtgegooid. Als de Nederlandse regering de Amerikanen vertrouwt, dan moeten de burgers dat ook maar.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden