Geen euforie in Turkije over Nobelprijswinnaar Pamuk Vertrouwen dat gelauwerde Pamuk bruggen slaat is klein

De Turkse schrijver Orhan Pamuk won gisteren de Nobelprijs voor literatuur. Turken hebben gemengde gevoelens.

Cihangir is de wijk waar Orhan Pamuk bijna drie decennia lang in zijn appartementje dag in dag uit aan zijn boeken werkte. In deze buurt is het nieuws snel rondgegaan: Orhan Pamuk heeft de Nobelprijs voor de literatuur gewonnen. Salih, de klerenmaker, lacht zijn vergeelde tanden bloot: ,,Ja, wie anders zou die moeten krijgen. De westerlingen houden van de Turken die Turkije besmeuren.”

De Turkse pers bracht de laatste tijd dagelijks verslag uit over de kansen van Orhan Pamuk. Volgens de kranten was de Turkse schrijver de grote favoriet om deze prestigieuze prijs binnen te halen. Maar hoe de kansen van Pamuk ook stegen, de Turkse pers kon er niet euforisch over zijn. Want het gaat hier niet om een willekeurige Turkse schrijver, maar om een man die aan de wereld heeft verklaard dat de Turken in het verleden een miljoen Armeniërs en veertigduizend Koerden hebben vermoord. Volgens veel Turken dus een landverrader.

VERVOLG OP PAGINA 2

Vertrouwen dat gelauwerde Pamuk bruggen slaat is klein

VERVOLG VAN PAGINA 1

Ibrahim Kazanci, redacteur bij een Turkse uitgever, is een andere mening toegedaan dan de meeste Turken. ,,Niet alleen Orhan Pamuk heeft deze prijs gewonnen, maar ook de Turkse taal. Ik ben blij voor Pamuk. Ik geloof niet dat de jury deze prijs geeft aan schrijvers die in de ogen van de juryleden de juiste politieke uitspraken doen. Orhan Pamuk is gewoon een goede schrijver. Hij heeft het volgens mij verdiend. De kritiek die hij in eigen land krijgt is vaak omdat mensen jaloers zijn. Ze zouden natuurlijk ook zo’n grote naam willen zijn.”

De prijs is in een roerige tijd gekomen. Nu de Turkse politiek de laatste weken gedomineerd wordt door berichten uit Europese landen die de Armeense genocide op de politieke agenda zetten, krijgt Orhan Pamuk, een schrijver die openlijk heeft gezegd dat hij de genocide erkent, de prijs. Een hard gelag voor de Turkse nationalisten.

Maar zorgt deze prijs voor een landgenoot er misschien voor dat de twee partijen naar elkaar toegroeien? Als het aan schrijver en dichter Ozdemir Ince ligt niet. Volgens hem is er door deze prijs voor Orhan Pamuk geen sprake van een stimulans voor een beter dialoog tussen de Turken en de westerse wereld.

,,Orhan Pamuk is een doorsnee schrijver. De Turkse literatuur is niet bekroond. Ze hebben Orhan Pamuk deze prijs gegeven. Dat zijn verschillende dingen. Deze man erkent de Armeense genocide, hij heeft de Turken en de Turkse geschiedenis verraden. Ik schaam me voor hem.”

Wat voor gevolgen deze prijs voor Turkije heeft, is moeilijk te voorzien. Maar de gevolgen voor de boekwinkels in Beyoglu zijn al wel duidelijk. De boeken van Pamuk hebben alle andere verdrongen in de schappen.

Een verkoopster bij de beroemde boekwinkel Mephisto zegt: ,,Het is grappig. Er is een toename van buitenlandse klanten die om boeken in het Engels van Pamuk vragen. Er is nog geen stormloop van de Turken. Misschien komt het nog.”

DE VERDIEPING 2,3Een literaire kameleon met veel vijanden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden