'Geen druk VS bij intrekken steun missie Iran'

(Novum) - De Verenigde Staten hebben geen druk op Nederland uitgeoefend om de overheidssubsidie voor de omstreden handelsmissie naar Iran in te trekken. De helft van de subsidie voor de missie is al verleend en wordt niet teruggevorderd. Dat zei staatssecretaris van Economische Zaken Frans Heemskerk (PvdA) donderdag in een spoeddebat in de Tweede Kamer.

Heemskerk besloot vorige week na een Kamerdebat niet langer mee te betalen aan de handelsmissie van ruim een dozijn Nederlandse bedrijven naar Iran. Directeur van het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) Gerard Vaandrager bevestigde donderdag opnieuw dat de missie desondanks gewoon doorgang vindt. De bedrijven reizen volgende week af naar het islamitische land. Heemskerk raadde hen donderdag opnieuw dringend af naar het land toe te gaan, maar zei het bezoek niet te kunnen verbieden. "Private partijen maken eigen afwegingen."

Het NCH wist dat de steun kon worden ingetrokken, zei Heemskerk. Het kabinet had aangegeven de vinger aan de pols te houden en afhankelijk van de internationale politieke context de steun in te trekken, zei hij. "Zo doen we dat bij complexe landen. We hebben altijd gezegd: daar kunnen we op terugkomen."

Vaandrager liet donderdag weten dat het spoeddebat 'bevestigt dat de politiek geen vak voor mij is'. "Waar het om gaat is dat de missie doorgaat." Door alle toestanden is het druk en moet de organisatie worden aangepast, zegt de NCH-directeur. Hij schat dat de tot nu toe toegekende subsidie ongeveer 7500 euro bedraagt.

Heemskerk nam het besluit tot intrekking 'in het licht van de actuele besprekingen in VN-verband over mogelijke aanscherping van het sanctiebeleid'. Het vorige kabinet gaf begin december goedkeuring aan de missie. De VN-Veiligheidsraad scherpte eind december, en eind maart opnieuw, de handelssancties tegen Iran aan.

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen (CDA) is afgelopen voorjaar opnieuw een afweging gemaakt, waarbij is geconcludeerd dat de missie binnen de sanctieregels moest vallen. Toen is volgens Verhagen ook gezegd kort voor vertrek nog eens te oordelen over de subsidie. Drie weken geleden kwam het Internationaal Atoomagentschap van de Verenigde Naties met een rapport dat vaststelde dat Iran niet aan de eisen van de Veiligheidsraad over het atoomprogramma voldoet. Twee weken later adviseerde Verhagen Heemskerk de subsidie in te trekken.

De aanvrager van het debat, Geert Wilders (PVV), wilde dat Heemskerk voortaan bij politiek gevoelige missies de Kamer vooraf informeert over eventuele steun aan handelsmissies. De staatssecretaris wilde dit niet toezeggen. Wel komt hij met een brief over de dilemma's bij internationaal ondernemen, de rol van handelsmissies en steun van de overheid daaraan. VVD-Kamerlid Hans van Baalen stelde dat het kabinet zijn steun aan de missie wel heel laat heeft ingetrokken.

Volgens Wilders heeft Verhagen zitten slapen en kwam hij pas in actie toen de Kamer vorige week aan de bel trok. Zonder die ophef was de steun voor de missie volgens hem gewoon doorgegaan. Verhagen ontkende dit en gaf aan de missie continu in het licht van recente ontwikkelingen te hebben bekeken. De handelsmissie overtreedt het sanctieregime niet, stelde Verhagen, die zei tegen een economisch isolement van Iran te zijn. "Een totale handelsboycot van Nederland is niet aan de orde." Een handelsbevorderende missie is volgens de bewindsman een verkeerd signaal aan Iran en het Nederlandse bedrijfsleven. Wilders schreef overigens onlangs in een column dat Iran moet worden gebombardeerd.

Een aantal Kamerfracties diende moties in om Heemskerk op te dragen er alles aan te doen de missie alsnog tegen te houden. Heemskerk zei al alles te hebben gedaan om deze te voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden