Geen breuk, maar liberale anglicanen betalen hoge prijs

Analyse Conservatief deel kerk wint strijd over homohuwelijk. Is de eenheid nu terug?

De anglicaanse kerk is nog steeds heel. Maar vraag niet hoe. De afgelopen week kwamen in het Britse Canterbury anglicaanse bisschoppen uit de hele wereld bij elkaar om te spreken over een kwestie die deze kerk al jaren diep verdeelt: het homohuwelijk.

Het eindresultaat is dat de Amerikaanse anglicanen ('episcopalen') drie jaar zijn geschorst. Reden: ze maken geen verschil tussen homo's en hetero's. De straf - drie jaar lang niet meepraten en meebeslissen - betekent een overwinning voor de conservatieve stroming in deze brede kerk, die wereldwijd zo'n 85 miljoen aanhangers heeft.

Gedurende de week werd pijnlijk zichtbaar hoe opvattingen over homo's de gelovigen wereldwijd verdelen. Al jaren drijft de opvatting over homoseksualiteit een wig tussen de anglicanen, die in de verschillende landen min of meer autonoom zijn, maar zich wel zien als één grote christelijke familie. In 2003 kreeg de discussie een nieuw hoofdstuk. Toen werd Gene Robinson als homoseksueel tot bisschop van het Amerikaanse New Hampshire gewijd. Het leidde wereldwijd tot ophef. De zaken raakten nog verder verhit toen de Amerikanen vorig jaar het homohuwelijk invoerden.

Vooral Afrikaanse bisschoppen, de meest virulente tegenstanders, worden onpasselijk bij de gedachte aan twee mannen of twee vrouwen bij het altaar. Eerder al werden de Amerikanen gewaarschuwd. Ingegrepen werd er niet. Dat het nu wel gebeurt, laat zien dat in deze brede kerk bij de conservatieve krachten het zelfvertrouwen groeit.

De leerstellige en culturele verschillen tussen de diverse stromingen binnen de anglicaanse kerk, die zijn oorsprong vindt in Engeland, zijn groot. De kerkelijke culturen voegen zich doorgaans naar de dominante opvattingen in het land waar de anglicanen in de loop der tijd zijn neergestreken. In Amerika, Canada en in mindere mate Engeland worden relaties van homo's en lesbiennes steeds vaker gezien als een gewone liefdesverhouding. Zoiets is in landen als Oeganda, Kenia en Nigeria ondenkbaar.

Voor de vergadering in Canterbury maakte een aantal Afrikaanse bisschoppen al bekend weg te lopen als 'de goddelijke orde' niet zou worden 'hersteld'. De Oegandese aartsbisschop Stanley Ntagali hield het na twee dagen daadwerkelijk voor gezien. Hij vertrok, niet om te scheuren, zo bezwoer hij achteraf, 'maar juist om de eenheid te bewaren'. Door weg te lopen hoefde hij niet officieel in gesprek met de afgevaardigden uit Amerika.

Uiteindelijk stemde een meerderheid van de 38 bisschoppen in de kathedraal van Canterbury in met straf voor de Amerikanen. In de slotverklaring staat te lezen dat wie vindt dat homo's in de kerk mogen trouwen 'fundamenteel afstand neemt van het geloof en de leer van de kerk'. Het huwelijk, zo voegden de bisschoppen eraan toe, 'is volgens de Schrift een verbintenis tussen een man en een vrouw in een gelovige, levenslange gemeenschap'.

De bisschop van de Amerikaanse kerk, bisschop Michael B. Curry, treurt om het besluit. Volgens hem zorgt de veroordeling van het kerkelijke homohuwelijk ('een teken van hoop') voor veel pijn bij degenen die dikwijls al worden afgewezen om wie ze zijn. Desondanks blijft hij lid van de anglicaanse wereldkerk, omdat 'God groter is dan alles'.

Aan de aartsbisschop van Canterbury, Justin Welby, is het de taak om de breuken te lijmen en de Amerikanen weer in het gareel te krijgen. De kou is voorlopig niet uit de lucht, zeker gezien de groei van de kerk in het zuiden en de krimp in het noorden. Een breuk is dan voorkomen, de liberale gelovigen betalen daarvoor een hoge prijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden