Geen Boer Zoekt Vrouw meer bij de NPO? De Eerste Kamer is aan zet

Staatssecretaris Sander Dekker.Beeld anp

Moet de publieke omroep Boer Zoekt Vrouw en Heel Holland Bakt voortaan overlaten aan de commerciëlen? Het woord is aan de Eerste Kamer. Die buigt zich vandaag over de nieuwe mediawet van staatssecretaris Sander Dekker. De Senaat heeft forse kritiek op de wet.

Als het aan Dekker ligt, gaan NPO 1, 2 en 3 meer ruimte geven aan 'innovatieve ideeën en een 'creatieve competitie'. Het publieke bestel wordt 'opengebroken', ronkte het ministerie van OCW afgelopen zomer in een persbericht.

De veranderingen die Dekker met de nieuwe mediawet wil forceren, liegen er inderdaad niet om. Het produceren van programma's is straks niet meer exclusief de taak van omroepen. Ook producenten van buitenaf en maatschappelijke organisaties mogen materiaal aanleveren. Of die programma's ook worden uitgezonden, hangt af van de NPO. Die krijgt op dat gebied het laatste woord.

Minstens zo ingrijpend is Dekkers plan over amusementsprogramma's. Daarvan zou een fors deel uit de ether moeten. De publieke omroep is er voor informatie en educatie, vindt hij. Wie Boer Zoekt Vrouw of Bananasplit wil zien, schakelt straks naar RTL of SBS.

Niet omroepen, maar NPO bepaalt wat op tv mag
Voor het argument van de omroepbazen dat ook populaire programma's educatief zijn, is hij niet gevoelig. "Je kan altijd een slap verhaal afsteken dat plat amusement wel informatie is", zei Dekker in augustus. "Maar daar beslissen anderen over."

Die anderen zijn in dit geval dus de managers bij de NPO. Die beslissen straks wat cultureel, informatief en educatief is. Omroepen raken op dat gebied dus zeggenschap kwijt. Nu hebben zij nog vaak die poortwachtersfunctie.

Dekker kan daarmee leven. "Omroepen konden eindeloos ruziën over heel kleine dingetjes", vindt hij. Wel erkent hij dat de NPO controle nodig heeft. "Maar welke, dat laat ik aan de NPO." De omroepverenigingen blijven subsidie ontvangen, al moeten ze het straks wel met de helft minder stellen.

'Een opeenstapeling van publieke inmenging'
Althans: áls Dekker groen licht krijgt. In de Tweede Kamer ondervond de VVD-bewindsman in oktober weinig problemen. Maar aan de overkant van het Binnenhof, waar de senaat huist, dreigt een probleem voor Dekker. De weerstand tegen de mediawet leeft breed in de Eerst Kamer, onder andere binnen de PvdA-fractie.

PvdA-senator Esther-Mirjam Sent repte eind vorig jaar over 'opeenstapeling van politieke inmenging bij de publieke omroep'. Onafhankelijkheid en pluriformiteit moet in de publieke omroepdienst voorop staan, stelde Sent. Vanwege alle bedenkingen van de Eerste Kamer, is invoering van de mediawet al uitgesteld. Eigenlijk zou die op 1 januari 2016 van kracht moeten zijn.

'Staatssecretaris krijgt te veel macht'
CDA-senator Joop Atsma zei vanmorgen in nrc.next: "De staatssecretaris benoemt de besturen en toezichthouders van de omroep, adviescommissies, de STER en het Commissariaat voor de Media. Er is discussie over de mediawet van Polen, maar ik kan die van ons aan Polen niet met goed fatsoen uitleggen."

CDA is met PvdA en 50PLUS onder meer bezorgd over de groeiende en inhoudelijk sturende invloed van de NPO. De partijen zijn ook tegen 'politieke' benoemingen, die er volgens 50PLUS nu al zijn. Senator Jan Nagel van die partij wees erop dat op twee belangrijke posten in raden van toezicht in Hilversum onlangs zwaargewichten van de VVD zijn benoemd, de partij van Dekker zelf.

De PVV vindt het niet zo erg dat er minder mensen naar de publieke omroepen kijken, omdat die toch vooral alleen maar de ,,linkse boodschap'' uitdragen. In de Tweede Kamer stemden VVD, PvdA, D66, CDA, ChristenUnie, GroenLinks, Houwers en Van Vliet voor het wetsvoorstel. De coalitie heeft in de Eerste Kamer geen meerderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden