Geen berg was te hoog

Alpinist Ronald Naar had altijd de drang om het net iets anders te doen. Het leverde hem bewondering, maar ook kritiek op. Zondag zakte hij in elkaar op een berg in Tibet.

'Ik maak me nooit zo'n zorgen over morgen. Ik weet dat het altijd wel goed zal gaan, gewoon door wie ik ben", zei alpinist Ronald Naar uit Den Haag in een interview met Trouw vier jaar geleden. Die zelfverzekerdheid heeft de bekendste bergbeklimmer van Nederland ongetwijfeld geholpen in het bestijgen van de hoogste toppen op aarde. Maar aan de bergsport kleven risico's, zelfs bij de man die met slechts zes anderen op alle continenten in de wereld de hoogste toppen heeft beklommen.

De 8201 meter hoge Cho Oyu in Tibet werd de laatste berg die Naar zou zien. Na een mislukte poging de top te beklimmen, zakte de 56-jarige avonturier zondag op 7500 meter in elkaar. Hij overleed ter plekke. Was dit niet gebeurd, dan had de alpinist waarschijnlijk een tweede poging gewaagd de Cho Oyu te beklimmen. Want voor de pionier was, zoals hij ook één van zijn boeken titelde, geen berg te hoog. Toen de Mount Everest (8848 meter) er wel één te hoog leek nadat twee expedities om de top te bereiken mislukten, begon hij een derde. De hoogste berg ter wereld kon niet ontbreken op zijn lijstje.

Om tot deze indrukwekkende prestatie te komen, sloot hij zich soms af van zijn emoties. Toen hij tijdens de derde Mount Everest-expeditie in 1992 een stervende Indiase alpinist voor dood achterliet, leverde dat hem de bijnaam 'nare Ronald' op. De actie van Naar zorgde voor kritiek van de Britse bergbeklimmer Joe Simpson. Hij bekritiseerde de mentaliteit van alpinisten. Zelf zei Naar dat het afsluiten van gevoelens soms nodig is als je in een vak actief bent waarin regelmatig slachtoffers vallen. Naar verklaarde wel te huilen bij het overlijden van een oma, maar niet bij de dood van een klimmer die het gevaar willens en wetens opzoekt. "Je moet je voor bepaalde dingen afsluiten, omdat je het anders emotioneel niet redt. Dat is toch niet meer dan normaal?" aldus Naar in een interview uit 2008.

Toch lukte het de pionier niet altijd om koel te blijven onder de gruwelijke taferelen die zich op de berg afspeelden. Toen hij in een expeditie op Groenland in 2000 zijn 22-jarige neef Jan Lippmann verloor, liet hij zich onder behandeling stellen van een psychiater. In een interview van vier jaar geleden vertelt hij wat er mis ging in Groenland. Tijdens de expeditie had Naar zijn neef tot zijn grote spijt vóór laten skiën. Toen de 22-jarige een gletsjerspleet over het hoofd zag, viel hij erin. Een poging hem te redden mislukte, waarna Naar veertien uur alleen terug moest skiën naar het basiskamp. Een poging het lichaam te bergen mislukte eveneens. Het stoffelijk overschot van zijn neef bevindt zich nog steeds in die gletsjerspleet.

Het tragische verlies weerhield Naar er niet van het avontuur te blijven opzoeken. De passie voor bergen heeft hij ook weten over te brengen op zijn 20-jarige zoon Victor. Twee jaar geleden beklom hij met zijn zoon en een aantal jonge alpinisten van de TU-Delft de 7546 meter hoge Mustagh Ata in China.

De laatste jaren leidde de bergbeklimmer vooral expedities die om politieke of geografische redenen moeilijk uitvoerbaar zijn. Zo beklom hij toppen in het gevaarlijke Iran en Irak.

De soms bizarre ontmoetingen op bergtoppen en skipistes beschrijft hij in vele boeken en artikelen. Naar kreeg in 1996 een koninklijke onderscheiding voor zijn inzet voor de bergsport. In 'Passie voor sneeuw', een verhalenbundel over skiën op zeven continenten, gaat hij zelfs in Zuid-Afrika op zoek naar sneeuw. Het resultaat van zijn zoektocht is teleurstellend, maar hilarisch. Eenmaal aangekomen in het enige skiresort van het land, Tiffindell, blijkt het dorpje slechts één piste te hebben waar hij maar een paar uur per dag op kan skiën. Geen poeder, zoals hij gewend is van de Zwitserse alpen, maar papsneeuw.

Net zoals de 'wintersport' in Zuid-Afrika bezocht Naar ook andere oorden waar geen fatsoenlijke skilift te bekennen is.

De alpinist wilde grenzen verleggen. Overal de eerste en de snelste zijn, en anders zijn dan anderen. In gesprek met Trouw over zijn plan om in tachtig dagen Antartica over te steken op ski's en te voet, vertelt hij over zijn drang het net iets anders te doen. "Je hebt mensen die genoegen nemen met een doorzonwoning in Eindhoven-Zuid en een baan voor het leven bij Philips. Dat zijn individuen waar ik niks mee heb. Ik wil geen zekerheid, ik wil niet hetzelfde als mijn buurman zijn."

Wie naar zijn indrukwekkende toppenlijst kijkt, ziet dat hij daarin geslaagd is. Sinds Naar zijn eerste bergbeklimmerscursus volgde in 1969, beklom hij meer dan zeshonderd Europese toppen en was hij in meer dan veertig gebergtes in de wereld op expeditie. De alpinist beklom als eerste Nederlander de Eiger-Noordwand in Zwitserland, de Freney-pijler op de Mont-Blanc (met Bas Gresnigt), de K2 en vele andere toppen.

Ronald Naar laat een vrouw en twee kinderen na.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden