Geen Balkenendenorm voor Zwitsers

Een demonstratie voor het 1:12-initiatief. De man in het midden moet UBS-baas Sergio Ermotti voorstellen.Beeld afp

De Zwitserse bevolking heeft zich in een referendum uitgesproken tegen het verder aan banden leggen van directeurssalarissen. Voorlopige uitslagen, voornamelijk uit grotere steden, wijzen er op dat ruim 60 procent tegen het voorstel heeft gestemd.

Daarmee lijkt het voorstel dat een salaris van een bestuurder maximaal 12 maal dat van de minst verdienende werknemer mag bedragen, in deze vorm van de baan.

De uitkomst is een opluchting voor het Zwitserse bedrijfsleven dat fel tegen het voorstel was en er op wees dat een plafond voor salarissen slecht voor de investeringen en de economie is. Ook de huidige regering sprak zich uit tegen het idee.

Weggevallen moraal
Het voorstel werd geïntroduceerd door de Zwitserse Jonge Socialisten die daarmee inspeelden op de brede verontwaardiging onder de bevolking. In de jaren tachtig was de gemiddelde verhouding tussen het hoogste en laagste salaris in Zwitserland nog 1 op 6; net voor 2000 was het 1 op 14. Hoe anders is dat nu. Bij Nestlé, UBS en Credit Suisse ligt de verhouding rond de 1 op 200. Bij farmareus Novartis verdient de directeur vandaag 299 keer zoveel als de onderste op de loonlijst.

"Niemand is 299 keer meer waard voor een bedrijf dan een ander mens", zei de geestelijke vader van volksinitiatief 1:12 Marco Kistler onlangs in Trouw. "Vroeger had de economische elite nog een zekere moraal", vindt Kistler, "maar die is volledig weggevallen. De lonen zijn geëxplodeerd aan de bovenkant, en voor de rest is er steeds minder over. We moeten terug naar eerlijke verhoudingen."

Slag verloren, sociale strijd gaat door
De uitslag van dit referendum is een slag verloren voor de Zwitserse initiatoren met een socialistische agenda. Maar meer voorstellen voor een eerlijker socialistisch stelsel staan al op de agenda. Volgend jaar staat het volksinitiatief voor een wettelijk minimumloon van 3.250 euro op het programma. In een verder verschiet ligt de volksstemming voor een basisinkomen van 2000 euro voor iedereen. In maart werd het Volksinitiatief tegen Afzetterij met 68 procent van de stemmen aangenomen.

In Zwitserland zijn volksraadplegingen bindend. Het volk kan zelf initiatieven nemen, waarvoor honderdduizend handtekeningen de eerste stap vormen. Na een paar jaar ambtelijke en politieke voorbereiding in Bern kunnen alle Zwitsers er dan over stemmen. Achteraf een parlementsbesluit torpederen kan ook. Wie binnen zes maanden vijftigduizend handtekeningen verzamelt tegen een aangenomen wetsvoorstel, mag ook een referendum houden.

Beeld Tom Janssen
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden