Geen 'Amerikaans' toezicht op toekomstige Europese beurs

Mocht in de toekomst één pan-Europese effectenbeurs ontstaan, dan moet een netwerk van toezichthouders daarover gaan waken. ,,Eén centrale toezichthouder, zoals in Amerika, is in Europa niet handig. Beleggers willen terecht kunnen bij een organisatie die hun taal spreekt en de financiële sector in hun land goed kent', zegt Jacob Kaptein, bestuurslid van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE).

Het zijn woelige tijden voor de STE, de waakhond van de Amsterdamse effectenbeurs. Beursplein 5 fuseerde vorig jaar met de effectenbeurzen van Parijs en Brussel: één markt, Euronext, binnen drie landen.

Lastig voor de betrokken toezichthouders: in België de commissie van Bank en Financiewezen en in Frankrijk onder meer de Commission des Operations de Bourse. Welke regels zijn van toepassing? ,,Er zijn miljoenen vragen van buitengewoon technische aard', zegt Kaptein veelbetekenend.

De 46-jarige Kaptein trad twee jaar geleden aan bij de STE, na een 22-jarige carrière in het bankwezen (MeesPierson, Fortis). Binnen de STE houdt hij zich vooral bezig met markten en internationale regelgeving.

De STE is eigenlijk de beschermheer van de belegger en hoeder van een correcte marktwerking. Wie aandelen of andere effecten aan- of verkoopt, moet er zeker van zijn dat de transacties volgens de regels lopen. En dat alle betrokken partijen zich aan die regels houden. Aan de STE de taak om te zorgen dat iedereen op de kapitaalmarkt de spelregels in acht neemt. ,,We beschermen de belegger, onder meer tegen tussenpersonen -zoals commissionairs- en andere beleggers die bijvoorbeeld op basis van voorkennis op de beurs handelen.' De toezichthouder kan beurs partijen die regels hebben overtreden, onder meer boetes en dwangsommen opleggen, en zelfs aangifte doen bij justitie.

,,Wij bemoeien ons niet met de prijzen. Wij moeten er wel op toezien dat de belegger genoeg tijd en ruimte krijgt om een oordeel te vellen over de prijzen op de markt. Maar de beurs is verantwoordelijk voor het ordelijk verloop van de handel. En dat moet ook zeker zo blijven.'

Het werk van de STE zal er in de toekomst ogenschijnlijk niet eenvoudiger op worden. Fusiebeurs Euronext heeft zijn wortels in drie juridische tradities. Er gingen veel treinkaartjes en vliegtickets op aan reizen naar Brussel en Parijs. ,,Op veel gebieden moesten de beursregels (zoals noterings- en prospectus eisen) op elkaar worden afgestemd, worden aangepast en getoetst: voldoen we aan de wettelijke normen? Vooralsnog zijn we nog niets tegengekomen waarvoor de wetgeving moet worden aangepast. Het is van belang of beleggers op materieel gebied (uitwerking van regels in de praktijk) overal hetzelfde worden behandeld.'

,,Het toezicht op bijvoorbeeld de afwikkeling van aandelentransacties ligt in Nederland bij De Nederlandsche Bank en de STE. In Frankrijk en België is dat weer anders. We komen vanzelf steeds weer zaken tegen die geregeld moeten worden. Het is nu zo dat een handelaar die door een bepaalde transactie alle takken van Euronext raakt, gewoon onder alledrie de toezichthouders valt. Is het een buitenlandse partij die vanuit Amsterdam opereert en lid is van Euronext Amsterdam, dan valt hij onder ons toezicht.'

Maar, zo weet ook Kaptein, de toezichthouders hebben nog een lange weg te gaan. Uiteindelijk zullen toch ook de regels in de betrokken landen echt naar elkaar toe moeten groeien. Een conclusie die ook het comité van wijze mannen, in opdracht van de Europese Commissie, heeft vastgesteld. In november vorig jaar pleitten zij al voor een versnelling van de invoering en aanpassing van Europese regelgeving omtrent de effectenmarkten. Kaptein kan dat alleen maar toejuichen. ,,Het kan niet snel genoeg.'

De voorzitter van de club van oude wijzen, de Fransman Lamfalussy, vroeg zich in november ook af of de EU misschien behoefte had aan een centrale toezichterhouder à la de Amerikaanse SEC. Kaptein schudt nee. ,,De toezichthouders moeten uiteindelijk wel dezelfde bevoegdheden krijgen. Een particuliere belegger in Nederland doet zaken met zijn eigen bank en wil bij problemen kunnen aankloppen bij een organisatie uit eigen land.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden