Geen afscheid van Chailly in Gewandhaus

Morgen zou zijn officiële afscheid van het Gewandhausorchester in Leipzig hebben moeten plaatsvinden. Met Mahlers Derde symfonie zou Riccardo Chailly na elf jaar feestelijk uitgeluid worden als Kapellmeister. Niets van dat al. Liefhebbers die voor morgen een kaartje hadden (het concert was uitverkocht) kunnen hun geld terugkrijgen. Twee eerdere concerten, afgelopen donderdag en vrijdag, werden overgenomen door de nieuwe chef-dirigent Andris Nelsons.

Op maandagmorgen, één dag dus voordat de repetities voor Mahlers Derde in Leipzig zouden beginnen, kreeg de directie van het Gewandhausorchester bericht van Chailly. Wegens gezondheidsproblemen zag hij zich genoodzaakt de drie concerten te annuleren. Maar op zondagavond had Chailly nog een groot concert gegeven in Milaan. Onder het nachtelijke zwerk op het Piazza Duomo speelden Chailly, La Filarmonica della Scala en pianiste Martha Argerich voor 40.000 toeschouwers de sterren van de hemel. Wellicht is die inspanning hem te veel geworden en speelden de aloude hartproblemen Chailly weer op. De beslissing, amper een paar uur later, om geen afscheid van het Gewandhausorchester te nemen was hoe dan ook zeer rigoureus.

Berichten als deze voeden bijna altijd de speculatie. Je eigen afscheidsconcerten afzeggen, dan moet er iets wezenlijks mis zijn. Bovendien was deze Derde symfonie nog de enige ontbrekende in de Mahler-cyclus die Chailly in Leipzig op dvd laat vastleggen. Die blijft nu helaas incompleet.

Voelde Chailly zich echt niet in staat om naar Leipzig af te reizen, of speelt er meer? Toen ik Chailly vorige maand in Milaan sprak, trof ik daar niet de energieke, enthousiaste dirigent die hij altijd was. Na de première van Puccini's 'La fanciulla del West' in de Scala was hij uitgeblust, opgebrand. Geen schim van zijn vroegere zelf. Een ochtend later klonk hij mat en afwezig.

Het zou dus heel goed kunnen dat gezondheid inderdaad de oorzaak is van het feit dat Chailly's chefschap in Leipzig nu uitgaat als een nachtkaars. Heel wat anders dan de feestelijke ceremonie in het stadhuis in 2005 toen hij er werd geïnstalleerd. Traditie is dat chefs ook feestelijk in het stadhuis uitgeluid worden. Zo ging het in 1996 met Kurt Masur, die in onmin vertrok, en zo ging het in 2005 met Herbert Blomstedt die in serene harmonie afscheid nam. Chailly had een tijdje geleden al aangegeven dat hij deze ceremonie niet op prijs stelde.

De Milanees benadrukte dat hem een bescheiden muzikaal feest voor ogen stond met de Derde van Mahler. Die sluit af in euforisch majeur. Speelt er toch niet iets in mineur? Chailly begint deze zomer als chef-dirigent van het Luzern-Festival-Orchester. Een ad hoc-orkest dat elk jaar opnieuw wordt samengesteld. Chailly heeft daarvoor nu veel Scala-musici uitgenodigd, ten koste van Gewandhaus-musici die daar soms al jaren speelden. Er ontstond over en weer wrevel, en bij wrevel kan Chailly zijn kont tegen de krib gooien. Dat hebben we vaker gezien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden