Geen adres? Dan ook geen zorgverzekering

Onverzekerden | Er is te weinig zorg voor zieke daklozen die geen verzekering hebben. De Straatdokters slaan alarm.

Zieke daklozen worden geregeld weggestuurd door huisartsen en andere hulpverleners. Veel van deze patiënten zijn onverzekerd en artsen zijn bang voor kosten die zij op niemand kunnen verhalen. Doordat daklozen niet altijd op tijd goed behandeld worden, kunnen hun kwalen verergeren.


De Nederlandse Straatdokters Groep (NSG) spreekt zelfs van een 'onverzekerdenepidemie'. Wie geen woon- of postadres heeft, kan geen zorgverzekering afsluiten en dat komt steeds vaker voor, met alle gevolgen van dien.


"Een apotheker zal een dakloze met diabetes misschien de eerste keer nog insuline willen leveren, en de tweede en derde keer misschien ook wel. Maar een vierde keer niet", zegt straatdokter Igor van Laere. "Ik ken een patiënt die door een torenhoge bloedsuiker ten val kwam. Hij liep breuken op waarvoor hij niet goed behandeld is. Deze man kan nooit meer goed lopen."


Daklozen zijn vaak uiterst kwetsbaar. Ze leven gemiddeld zo'n vijftien jaar korter dan anderen, krijgen eerder last van ouderdomskwalen en overlijden vaak aan ziekten die op zich best behandelbaar zijn. Ongeveer dertig procent heeft een verstandelijke beperking, een deel van hen heeft ook psychiatrische problemen of is verslaafd.


Artsen onderkennen vaak slechts een deel van deze problematiek. Ook hebben ze soms te hoge verwachtingen van hun dakloze patiënten. Die slagen er lang niet altijd in zelf hun weg te vinden in de zorg, afspraken na te komen en formulieren en gesprekken te begrijpen.


Ook geld is een hindernis. Voor ongedocumenteerde vreemdelingen van buiten Europa bestaat een regeling die zorgt dat hun zorgkosten grotendeels vergoed worden, en het is de bedoeling dat er voor onverzekerde Nederlanders binnenkort ook zoiets komt. Maar burgers uit EU-lidstaten worden geacht in eigen land verzekerd te zijn. Zijn ze dat niet, dan moeten zij hun zorgkosten zelf betalen - wat daklozen meestal niet lukt. Voor daklozen mét een verzekering is het eigen risico vaak een drempel.


De Nederlandse Straatdokters Groep werd tweeënhalf jaar geleden opgezet en luidde destijds meteen de noodklok. "Maar sindsdien is er weinig verbeterd", zegt Van Laere. De NSG brengt nu in kaart hoe de sociaal-medische zorg voor daklozen in elkaar zit. Dat verschilt per stad, en artsen en andere hulpverleners kennen de regels vaak niet precies. Om helderheid te scheppen, wil de NSG een blauwdruk voor goede zorg te ontwikkelen die hulpverleners in het hele land houvast biedt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden