Geen absolute meerderheid AKP in Turkije

Een Turkse vrouw stemt in Ankara Beeld afp
Een Turkse vrouw stemt in AnkaraBeeld afp

De klap komt hoogstwaarschijnlijk hard aan, op het hoofdkantoor van de Turkse AKP-partij van president Recep Tayyip Erdogan. De AKP haalde wel de meeste stemmen bij de verkiezingen van vandaag, maar de partij verloor de absolute meerderheid in het parlement. De pro-Koerdische HDP haalde voor het eerst de kiesdrempel van 10 procent.

De AKP komt na het tellen van de stemmen weliswaar als verreweg de grootste partij uit de bus, maar verkrijgt 259 zetels, terwijl er 276 nodig zijn voor een absolute meerderheid. Het is voor het eerst sinds 2002 dat de AK-partij het niet meer alleen voor het zeggen krijgt.

Zonder meerderheid wordt het voor de AKP moeilijk de grondwet te veranderen, een van de speerpunten van de partij van president Erdogan. De AKP had 330 van de 550 zetels nodig om een referendum uit te schrijven om het staatsbestel te wijzigen en de president veel meer macht te geven, zoals dat bijvoorbeeld ook in Frankrijk het geval is. Erdogan kan dan zijn conservatieve beleid verder doorzetten.

De pro-Koerdische partij HDP zweefde lang net boven de kiesdrempel, maar haalde uiteindelijk ruim 12 procent van de stemmen. Zij mogen nu voor het eerst het parlement in. In de stad Diyarbakir in het overwegend Koerdische zuidoosten van Turkije gingen zondagavond duizenden Koerden uit vreugde de straten op. Ze staken vuurwerk af, zwaaiden met vlaggen en schoten met pistolen in de lucht.

De uitslag is ook een nederlaag voor Erdogan zelf. Erdogan zelf staat niet op de lijst van de AKP, maar liet het niet na overal waar hij kwam campagne te voeren voor zijn partij. Tegenstanders hebben daarop felle kritiek geleverd.

De centrum-linkse CHP heeft 25,3 procent van de stemmen gekregen. De ultrarechtse MHP komt uit op 16,5 procent. In 2011 kreeg de AKP nog 49,8 procent van de stemmen, goed voor 327 zetels.

Lees ook het verhaal: 'Turkije kiest: voor of tegen islamisme', dat dit weekend in Trouw stond.

De Turkse premier Ahmet Davutoglu noemde zijn AK-partij zondagavond de winnaar van de verkiezingen. Volgens de premier blijkt uit de verkiezingsuitslag dat zijn partij de 'ruggengraat' is van de Turkse samenleving. Hij zwoer ook alles te zullen doen om de politieke stabiliteit in Turkije te behouden.

Davutoglu zei dit tijdens een toespraak vanaf het balkon van het hoofdkantoor van zijn partij. Aanhangers van de AK-partij hadden zich daar verzameld. Zondag werd duidelijk dat de AK-partij voor het eerst in twaalf jaar de absolute meerderheid kwijt is. De partij blijft wel de grootste partij van Turkije.

De leider van de ultrarechtse MHP noemt de verkiezingsuitslag 'een begin van het einde' van de AK-partij. Zijn partij, die waarschijnlijk de derde partij van het land is geworden, ziet een coalitie met de AKP niet zitten. Mocht die partij geen coalitie rond krijgen met de andere partijen, 'dan moeten er vervroegde verkiezingen worden gehouden'. (Anp)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden