'Geef onbetaalde krachten een stem'

Hoogleraar Evelien Tonkens wil vrijwilligers en mantelzorgers laten meepraten in sociaal overleg

Nu de overheid een groter beroep doet op mantelzorgers en vrijwilligers, moeten die meer zeggenschap krijgen. Een plek in de Sociaal-Economische Raad (Ser) is een goede mogelijkheid om de miljoenen onbetaalde krachten te vertegenwoordigen.

"Als je de samenleving zo inricht dat mensen meer moeten doen, geef ze dan ook meer macht", zegt bijzonder hoogleraar actief burgerschap Evelien Tonkens, die vandaag samen met andere sociale wetenschappers twee onderzoeken presenteert naar de inzet van burgers.

Volgens hen voltrekt zich een sociale revolutie: de verzorgingsstaat wordt opnieuw ingericht. De overheid trekt zich terug: uit overtuiging en uit geldgebrek. Mensen moeten meer voor hun familie zorgen, en tegelijkertijd draaien buurthuizen, bibliotheken, zwembaden, groenvoorzieningen in toenemende mate op onbetaalde krachten. Tonkens is heel kritisch over die ontwikkeling, zegt ze vandaag in een vraaggesprek met Trouw.

Meedoen en meepraten zijn voor Tonkens twee kanten van dezelfde medaille. Zij denkt voor het vergroten van de invloed van onbetaalde krachten aan de Ser, het adviesorgaan van de regering waarin werknemers, werkgevers en onafhankelijke Kroonleden zitten.

Vertegenwoordigers van de ruim vijf miljoen mantelzorgers en vrijwilligers verdienen daarin een plek, vindt Tonkens, ook omdat zij hun onbetaalde werk vaak met betaald werk combineren. "De democratie is erbij gebaat als vrijwilligers niet alleen klusjes doen, maar als zij ook zeggenschap hebben over de inrichting van de samenleving", vindt het oud-kamerlid voor GroenLinks.

Een woordvoerster van de Ser noemt het 'lastig' om vertegenwoordigers van mantelzorg en vrijwilligerswerk een plek te geven in de raad, die er is voor het georganiseerde bedrijfsleven. Als de Ser voor deze groep een uitzondering zou maken, zou het volgens haar erg druk worden aan de deuren van het Ser-pand in Den Haag.

"Maar dat betekent niet dat we het onderwerp niet belangrijk vinden", zegt ze. De vakcentrales hebben in een convenant vastgelegd dat ze mantelzorg op de agenda zullen zetten, en bij werkgevers zullen aandringen op ruimte voor mantelzorgers. Die afspraken zijn net weer verlengd. Via de vakbeweging hebben mantelzorgers wel invloed, zegt de woordvoerster, maar getrapt.

Juist vandaag krijgen vrijwilligers op een andere plek een royaal eerbetoon. In Amsterdam reiken koning Willem-Alexander en koningin Máxima de Kroonappels en de Appeltjes van Oranje uit, voor de beste vrijwilligersprojecten.

DE VERDIEPING 'Burger overvragen is heilloze weg'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden