'Geef mij maar modder'

Daphny van den Brand werd door hooikoorts gedwongen tot het veldrijden. Ze ontpopte zich als een voorvechtster voor meer erkenning van de vrouwen. Morgen wil de Nederlands kampioene (26) in Sankt Wendel haar tweede wereldtitel veroveren.

ZEELAND - Het mag van haar het hele jaar regenen. Als het in de zomer nat en koud is, heeft ze het minst last van haar hooikoorts en kan ze zonder blokkades trainen. In de winter zorgt regen voor haar favoriete parcoursen. Daphny van den Brand banjert het liefst door slijk. ,,Dat is het echte veldrijden.''

Van den Brand werd eigenlijk gedwongen tot veldrijden. Een allergie voor pollen zat haar als jeugdwielrenster altijd dwars. In de winter had ze daar geen last van. Nu nog is ze in de zomer vaak beperkt in haar trainingen. ,,Als de zon schijnt en het gras groeit kom ik niet vooruit. Het is dan net alsof ik geen zuurstof krijg. Een viaduct doet dan al pijn. Je benen zitten vol met afvalstoffen en daar kun je niet doorheen trappen. Een goed medicijn heb ik nog nooit gevonden. Ik gebruik af en toe een homeopathisch middel maar dat is hartstikke duur en wordt niet vergoed. Het blijft een handicap.''

Desondanks is ze in de cyclocross zeer succesvol. Vier keer stond ze al op het podium van een wereldkampioenschap, in 2003 veroverde de Brabantse in Monopoli de regenboogtrui. Al zes keer was ze Nederlands kampioene. Sinds de mondiale wielerunie UCI veldrijden voor vrouwen heeft geïntegreerd in het WK -vanaf 2000- neemt Van den Brand haar sport bloedserieus.

Haar baan in een kinderdagverblijf bleek al snel niet te handhaven. Ze stuitte op onbegrip als ze om een extra dag vrij vroeg. ,,Mijn collega's snapten niet dat dit mijn beroep kon zijn.'' Er waren meer obstakels te overwinnen. Van den Brand ontpopte zich als een strijdbare pionier. Ze schopte tegen heilige huisjes als het moest. Een klassement voor de wereldbeker met bijbehorende trui, prijzengeld en startvergoedingen; het zijn zaken die aanvankelijk er niet waren.

,,Ik maak me vaak boos. Veel mannen vinden een vrouw op een fiets al niks, en dan gaat die ook nog door de modder? Maar intussen is het wel heel professioneel geworden. Een paar jaar geleden stonden we in de wereldbeker in Turijn nog met vijftien aan het vertrek, dit seizoen waren er dat veertig. Het niveau is enorm gestegen. Er zit vooruitgang in, maar het duurt even.''

De strijd bij de vrouwen is veel internationaler dan bij de mannen, zegt Van den Brand. De concurrentie komt uit Canada, Amerika, Italië, Duitsland en Tsjechië. Maar er is nog veel voor verbetering vatbaar. De wereldbeker bestaat uit slechts vier koersen en het WK. Meer klassementen, zoals de Superprestige en de GvA-trofee bij de mannen, zijn welkom. ,,Je kunt het nog altijd niet met de mannen vergelijken. Daar verdienen ze vijf keer zo veel. Maar dat is in bijna elke sport zo. Topsport is bijna altijd discriminerend. Ik heb daar jaren tegen gevochten, maar dat doe ik niet meer. Ze zoeken het maar uit, het kost mij te veel energie.''

Van den Brand (26) geniet van haar vrije leventje. Door haar contract met Ton van Bemmelen/AA Drink, de wegploeg van Michael Zijlaard, is ze fullprof. ,,Ik ben de hele dag buiten. Je moet wel de discipline op kunnen brengen om elke ochtend weer de fiets te pakken en niet lui op de bank te gaan liggen. Meestal train ik alleen. Dan rijd ik eenzaam door het bos. Soms zit je helemaal onder de modder. Wandelaars die ik tegenkom zullen wel denken: die spoort niet helemaal.''

Zware parcoursen hebben haar voorkeur. ,,Ik hou van modder. Dan kom ik het beste tot mijn recht. Op snelle rondjes heb je veel snelheid nodig en die heb ik niet. Daardoor verloor ik zondag ook van Mirjam Melchers in Hoogerheide. Dat was net een wegcriterium, had niks met crossen te maken. In de modder heb je veel meer techniek nodig. Geef mij maar modder en balken.''

In Sankt Wendel wil Van den Brand de herinnering aan het WK van vorig jaar wegpoetsen. In Pont-Chateau werd ze slechts elfde. Al de hele winter had ze veel problemen met haar 'instabiele onderrug'. Pas sinds ze met sportarts Peter Vergouwen werkt, is dat verholpen. Dat bleek dit seizoen. Ze won al negen keer, waaronder de wereldbekermanches in Pijnacker en Turijn en het NK. Op het WK morgen wil ze per se weer op het podium belanden. De Duitse Hanka Kupfernagel zal, voor eigen publiek, zoals altijd haar grote rivale zijn.

,,Hanka ach, ze is een beetje apart. Het is een vrouw met een gebruiksaanwijzing. Ze knijpt soms in de remmen als je achter haar rijdt. Zo ben ik niet. Ik wil altijd rijden, gewoon rammen. Ik ben een winnaarstype en ga voor de eerste plaats. Als het niet lukt, ben ik altijd teleurgesteld.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden