Geef leraar geen bonus of leasebak maar kans op ontwikkeling

Het aantal inschrijvingen bij de pabo's daalt. De komende jaren zal een steeds groter tekort aan docenten ontstaan. De strijd om leerkrachten is begonnen. Met een leaseauto en een 'welkomstbonus' proberen gemeenten hen te lokken. Maar daarmee los je het probleem niet op. Geef leraren de ruimte. Maak het vak weer aantrekkelijk.

Een docent die naar Rotterdam verhuist krijgt een bonus van 5000 euro. In Den Haag wil het CDA dat leerkrachten een leaseauto krijgen. Alsof je voor het geld docent wordt. Het is een belediging van het vak. De Algemene Onderwijsbond concludeerde dat negen op de tien leerkrachten eigen geld uitgeeft aan lesmaterialen. De best denkbare les geven, daar gaat het de leraar om.

De realiteit is dat het vak van docent voor veel jongeren geen aantrekkelijk vooruitzicht meer is. Standaard lesmethoden, gebrek aan tijd om het onderwijs te verbeteren, van hoger hand opgelegde eisen rond toetsing en verantwoording afleggen; het draagt allemaal niet bij aan het werkplezier. Docenten en schoolleiders moeten de kans krijgen om optimaal onderwijs te ontwikkelen.

Er zijn weinig landen waar een leraar zoveel uren voor de klas staat als hier. De verhouding tussen lespraktijk en voorbereidingstijd is volkomen zoek. Samenwerking met collega's schiet er als eerste bij in. De Tweede Kamer nam onlangs een motie aan van D66-Kamerlid Paul van Meenen. Docenten zouden meer tijd moeten krijgen voor de voorbereiding van lessen. Helaas heeft het kabinet besloten daarvoor geen geld vrij te maken.

Docenten moeten de ruimte krijgen om als team het onderwijs vorm te geven. Veel te vaak staat de docent er alleen voor. Een docent heeft hulp van collega's en feedback van leerlingen nodig. Een cultuur creëren waarin dat normaal is vergt een andere rol van bestuurders en schoolleiders. Zij moeten hun teams stimuleren om samen tot verbeteringen te komen en hen daarbij ondersteunen. Er is bijna geen land waar schoolleiders zoveel tijd besteden aan vergaderen en administratie.

Tot slot is het belangrijk om beginnende docenten te begeleiden. Geef hen de kans om hun kwaliteiten te ontwikkelen. Dat begint op de lerarenopleiding. De docenten daar moeten de houding hebben die ze verwachten van toekomstige docenten. Met teamwork op de lerarenopleiding en samenwerking met studenten geef je een goed voorbeeld.

Op school moeten nieuwe docenten kunnen leren van ervaren collega's. Dat geldt voor huidige docenten en voor hen die vanuit werkervaring in een andere beroepspraktijk instromen. Voor die gemotiveerde professionals moet het makkelijker worden om een lesbevoegdheid te halen. In Den Haag heet de organisatie die dat mogelijk maakt niet voor niets De Rode Loper. De Haagse Lerarenbeurs helpt die (beginnende) docenten in hun ontwikkeling.

Uitverkoop

Er zijn veel manieren om het docentschap weer aantrekkelijker te maken. Bonusaanbiedingen zijn niet effectief en niet wenselijk. We gooien het onderwijs toch niet in de uitverkoop? Structurele verbeteringen in het onderwijs vragen om structurele verbetering van de onderwijscultuur. Dat vraagt om teamwork van de professionals die vorm en inhoud geven aan het onderwijs. En tijd en ruimte om samen te werken. De beste bonus die je een docent kunt geven is de kans op beter onderwijs. Dat is de enige manier om een structureel lerarentekort te voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden