Opinie

Geef kinderen tweede kans bij Citotoets

De commotie in Nederland over de gevolgen van de Citotoets voor onze achtstegroepers is al weer lang geleden; tijd voor een wat afstandelijker reflectie ook op een punt dat in het heetst van de strijd alleen in de marge is genoemd.

Veel kinderen ervaren stress door de Citotoets, maar even snel als de beroering daarover elk jaar opkomt ebt die ook weer weg. Dat vind ik begrijpelijk. Het leven van peuter tot minstens 20 jaar is vol van proefwerken, tests overhoringen, presentaties en examens die stress opleveren.

Ook buiten school is onze maatschappij vol stressoren waarmee we nu eenmaal moeten leren omgaan. Door de intensiteit van de beproevingen met de leeftijd langzaam op te voeren kan er wellicht een zekere nuttige gewenning ontstaan.

Bij de Citotoets staat er wel veel op het spel en in dat licht is het eenmalige karakter ervan verbazingwekkend. Voor het meest afgelegde nationale examen is er een speciale voorziening voor kandidaten die te veel stress ervaren: het rijexamen kan op een aangepaste manier worden afgelegd wanneer een kandidaat vaak (door stress) is gezakt.

Blijkbaar vinden we het erg belangrijk dat iedereen veel kans krijgt om het rijbewijs te behalen zelfs wanneer iemand niet tegen stress kan en daarmee een gevaar op de weg kan worden. Bij de Citotoets hebben we helaas andere normen: eenmaal geschoten moet het meteen raak zijn, geen herkansing en geen speciale voorzieningen en ook geen keuze aan de kandidaat voor het moment van schieten.

Daar mag nog wel eens over nagedacht worden. Op deze wijze wordt de beslissing voor vervolgonderwijs voor zover dat op de Citoscore wordt gebaseerd wel erg toevallig.

Staatssecretaris Dijksma stelde tijdens de laatste Citoperiode voor om de toets ook te gaan gebruiken om het niveau van het Nederlandse onderwijs vast te stellen. Het is stuitend dat een bewindspersoon met zo’n initiatief durft te komen terwijl er al vele onderzoeken over het onderwijs worden uitgestrooid met hetzelfde doel.

We kennen al de periodieke peiling van het onderwijsniveau (PPON) uitgevoerd door het Cito en internationale vergelijkingen voor onder meer rekenen, wiskunde, lezen. Het idee daar nog weer iets bovenop te doen is uiterst inefficiënt zeker als men meent dat voor een juist beeld alle kinderen mee zouden moeten doen.

In plaats van alle Nederlandse kinderen daarvoor in te schakelen is een kleine steekproef voldoende zoals dat ook bij de huidige onderzoeken gebeurt. We gebruiken het rijexamen toch ook niet om de rijvaardigheid in Nederland te peilen?

Theo Wubbels is als onderwijskundige verbonden aan de Universiteit Utrecht. Zelf stond hij jarenlang voor de klas als leraar natuurkunde. Lees hier de rest van zijn columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden