Geef import-imams een Nederlandse bijscholing

Als een Nederlandse imamopleiding succesvol wil zijn, moet die aansluiten bij de wensen van de moskeeën, stelt Alexander den Toom. Zo moet een imam de Koran uit zijn hoofd kennen.

Het begint een jaarlijks tafereel te worden, de roep om een imamopleiding. Eind 2014 deed het Contactorgaan Moslims en Overheid bij monde van zijn voorzitter een oproep tot het starten van een nieuwe opleiding. En begin deze maand deed Yassin Elforkani, voormalig woordvoerder van het CMO, opnieuw zo'n oproep, want het is, zo stelde hij, 'vijf voor twaalf.

Inmiddels heeft minister Jet Bussemaker van onderwijs aangegeven dezelfde wens te koesteren: een eigen Nederlandse imamopleiding. Steeds klinken dezelfde argumenten: er is sprake van radicalisering, imams zijn onvoldoende bekend met wat er speelt onder jongeren, ze spreken de Nederlandse taal niet of onvoldoende, en ze weten de theologie niet te vertalen naar de praktijk van alledag.

Deze argumenten zijn niet nieuw. Ze werden al gebruikt bij de opstart van de inmiddels weer opgeheven imamopleiding aan de hogeschool InHolland. Destijds verwees men naar de Hofstadgroep, 9/11 en de moord op Theo van Gogh. Nu verwijst men onder meer naar Syriëgangers. Toch is er een extra aspect: nu de eerste opleiding gefaald heeft in haar missie, moet er geleerd worden van gemaakte fouten.

Volgens Elforkani en het CMO staat men voor twee problemen. Het verhogen van het niveau van de opleiding, zodat afgestudeerden daadwerkelijk als imams worden gezien, en het aan de slag krijgen van de opgeleide imams in de moskeeën.

Realistisch?

De verhoging van het opleidingsniveau is begrijpelijk, maar hoe zit het met de wensen vanuit de moskeeën? Daar wringt de schoen. Een beetje imam moet ten minste beschikken over een goede kennis van de Arabische taal én hij moet de volledige Koran uit zijn hoofd kennen. Om een idee te geven: een student aan een koranschool in Marokko doet er minstens drie jaar over om de volledige Koran uit het hoofd te leren. En dan laten we het leren van het Arabisch nog buiten beschouwing. Ditzelfde is nu dus de verwachting van studenten aan de nieuw te starten imamopleiding, met daarnaast alle andere vakken die bij zo'n opleiding horen. Of deze wensen realistisch zijn voor een opleiding van drie tot vijf jaar? Nee, natuurlijk niet.

Ook de wens om meer draagvlak te verkijgen binnen de moskeeën, is niet zo simpel te vervullen. De gestaakte imamopleiding aan InHolland gaf hoog op over haar legitimering. Moskeekoepels ondersteunden de opleiding, ze vertegenwoordigden de moslimgemeenschap en ze wezen docenten aan. Maar de afgestudeerden kwamen niet aan het werk.

Stempel

Als de koepels het wel interessant vonden om hun naam te verbinden aan de opleiding en er een stempel van legitimatie op zetten, waarom lieten ze de imams dan niet toe op de preekstoel van hun moskeeën? En hoe zou een nieuwe opleiding dit probleem wegnemen als de eisen van moskeeën simpelweg niet overeenkomen met wat een opleiding kan bieden?

Er is absoluut een kwalitatieve inhaalslag nodig voor imams in Nederland. Maar dat kan ook anders. De moslimgemeenschap moet serieus gaan investeren in imams die hierheen komen of die hier al zijn. Geef hun een opleiding van een jaar of twee: leer hun Nederlands, bied hun sociaal-maatschappelijk relevante lessen, laat ze maatschappelijk werk verrichten.

Rest alleen nog de vraag: wie gaat dat betalen? En wie wil daarvoor samenwerken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden