Weblog

Geef iedereen recht op eigen energie

Geef iedereen het recht op voordelige eigen groene energie.

Zonnepanelen op het dak en de zonneboiler ernaast: het opwekken van eigen energie is sinds kort winstgevend en zal dat steeds meer worden. Maar lang niet voor iedereen. Vooral de lagere inkomens zullen dure energie moeten blijven kopen. Wat doen we aan die ongelijkheid?

Ik heb een ideale plek voor mijn zonnepanelen. Eigen huis, met plat dak waar de zon vrijwel ongehinderd op kan schijnen. En ik had genoeg kunnen sparen om in één keer ruim 7000 euro uit te kunnen geven aan mijn eigen stroomvoorziening. Die 7000 euro gaan me nu twintig jaar lang een heel mooi rendement bezorgen: ik krijg mijn stroom voortaan goedkoper, en binnen een paar jaar ongetwijfeld véél goedkoper, dan al die volksstammen zonder zonnepanelen. Dus roep ik iedereen op mijn voorbeeld te volgen.
Maar die oproep heeft iets heel oneerlijks in zich. Lang niet iedereen kán mij volgen. Lang niet iedereen heeft een eigen huis, dus eigen dak, en lang niet alle daken zijn net zo geschik voor zonnestroom als het mijne. En ook lang niet iedereen heeft genoeg duizendjes achter de hand om in een zonnepanelensysteem te kunnen investeren.
Laten we elkaar geen mietje noemen: het zijn vooral de modalen en boven-modalen onder ons die zichzelf momenteel van goedkope eigen stroom kunnen voorzien.
Terwijl juist degenen die het meest gebaat zouden zijn met een lagere energierekening, de lagere inkomens, aangewezen blijven op dure stroom. Zij wonen in huurhuizen, vaak een flat of etagewoning, en hebben geen plek voor eigen panelen. En als ze samen met medeflatbewoners zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak zetten, of op een andere plek waar de panelen goed presteren, dan mogen ze de stroom daarvan niet als eigen stroom verrekenen met de stroom die ze thuis verbruiken. Dan is er plotseling een groot belastingnadeel dat zonnestroom voor hen onaanvaardbaar duur maakt.

Duivelse grote hoop
De zon schijnt voor ons allemaal, wordt wel gezegd. Maar bij zonneenergie schijt de duivel als vanouds weer op de grootste hoop.
Dat zou je als samenleving volgens mij niet moeten willen.
Het hoeft in dit geval ook niet. Wat we nodig hebben is een simpele wetswijziging waardoor clubs die samen eigen groene energie opwekken, hun opbrengst mogen verrekenen met hun stroomverbruik. Net zoals ik thuis de stroom die ik aan het net lever mag salderen met de stroom die ik van het net afhaal.
Dit idee is bepaald niet nieuw, want er is zelfs al een wetsvoorstel om leden van een Vereniging Van Eigenaren (zoals de eigenaren van koopflats) dat recht op salderen te gunnen.
Maar volgens mij moet het daar niet bij blijven. Want dan blijf je steken in dat onderscheid tussen huurders en eigenaren van huizen. Het recht op eigen energie zou voor iedereen moeten gelden.
Dus, als huurders samen een zonneweide aanleggen: gun ze dan ook dat recht op salderen. Als mensen met een groen hart samen een windmolen neerzetten: geef ze het salderingsvoordeel. Zetten ze een kleine biogasinstallatie neer: laat ze genieten van hun eigen, belastingvrije, stroom.
Doet de overheid dit, dan zul je zien dat de opwekking van groene stroom gaat bloeien als nooit tevoren. Zonder subsidie. Al scheelt het natuurlijk wel belastinginkomsten. Maar daar staat tegenover dat er er al op korte termijn veel werkgelegenheid wordt geschapen bij het realiseren van al die groene initiatieven. Wat weer belastinggeld oplevert, uitkeringen uitspaart en de economie die vurig gewenste zwengel geeft. En de CO2-uitstoot wordt sneller verkleind dan iedereen nu nog voor mogelijk houdt.
Doet de overheid het niet, dan blijft goedkope groene stroom iets voor de fortuinlijken en gefortuneerden. En kunnen Henk en Ingrid tot in lengte van jaren kromliggen voor dure vieze kolenstroom.

Energiediscussie in Tweede Kamer
Maandag praat de Tweede Kamer over duurzaamheid en groene energie. In het kader daarvan stond op de podiumpagina van Trouw ook deze lezenswaardige oproep aan de politici om de energiewet te vergroenen: Samen zonnepanelen aanschaffen is een dure hobby.

Zie ook mijn vervolg: Belastingvrije energie uit eigen volkstuin

Reactie op reacties: tot en met 20-11-11
@GP-3: Klopt, energiebelasting is er onder het mom van milieubescherming gekomen. Dus die belasting moet de milieubescherming nu niet in de weg gaan zitten. Wat die initiatieven van oa Amsterdam betreft: die zijn voorlopig in feite nog onwettig. Daar moeten proefprocessen over komen, of de Tweede Kamer moet morgen inzien dat het anders moet én kan...
@mvmarco: Huren, leasen... uitstekend! Maar: dat geldt dan alleen weer voor mensen met een gunstig gelegen eigen dak. Flat- en etagebewoners staan ook bij huur en lease in de kou.
@marlener: Zie mijn berekeningen voor mijn rendement: Een leven lang twee dubbeltjes, en dat voor degenen die nu zonnepanelen kopen: Uw leven lang 15 cent per kWh.
@Henk Daalder: Windmolens op land zijn de goedkoopste energieleveranciers die we nu hebben. Dus: prima om die te stimuleren. Maar we hebben nog wel een probleempje op te lossen: waar zetten we ze neer zonder dat de buren vuur spuwen? En, wat mij betreft doen we én - én - én: én windmolens, en zonneweides en biogasinstallaties.

Reactie op reacties: tot en met 19-11-11
@KNO3: Als dat het hele verhaal zou zijn, zouden Henk en Ingrid dus voor altijd vastzitten aan dure kolenstroom, terwijl even verderop de rijken rijker worden dankzij hun goedkope zonnestroom. Daar moet wat slimmers op te bedenken zijn.
@Roeland: Waarom zouden arme huurders samen geen zonneweide kunnen aanleggen? Als er een coöperatie opstaat die dat voor hen regelt, wellicht met behulp van een bankgarantie van de gemeente of een andere partij, moet het kunnen. Dan kunnen die huurders hun zonneweide afbetalen door de stroom ervan af te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden