opinie

Geef een afgestudeerde meteen een plek in de klas

Kiezen voor werken in het onderwijs is kiezen voor bezieling.Beeld ANP

Het is niet alleen een kwestie van werkdruk en salaris. Het is vooral het voortdurende wantrouwen dat het werken in het onderwijs onaantrekkelijk maakt. Stop daarmee, bepleit Harry van den Berg, leraar in het voortgezet speciaal onderwijs.

Graag draag ik mijn steentje bij aan de discussie over de vraag hoe werken in het onderwijs weer aantrekkelijk gemaakt kan worden. Vermindering van de werkdruk? Salarisverhoging? Ja. Maar de verandering die wezenlijk nodig is, is gelegen in de manier waarop we als maatschappij en samenleving tegen het onderwijs aankijken.

Schooldirecteur Herman Brunen pleitte voor een reeks van veelal simpele maatregelen om de werkdruk in het onderwijs te verminderen (Trouw, 12 april). Zijn belangrijkste voorstel, als je het mij vraagt: "Weg met alle onzinnige administratie."

Als er iets is, waardoor ik de laatste jaren steeds minder plezier in mijn werk kreeg, is het wel die administratie. "Werk voor de onderste la van de inspecteur", noem ik het. Tijdrovend, frustrerend, zinloos.

Brunen constateerde "... dat het ontbreekt aan vertrouwen in de deskundigheid van de leraar...". Ik herken dat, maar ervaar het nog negatiever. Ik moet werken in een cultuur van wantrouwen.

Kan het negatiever

De onderwijsinspectie is voor mij het boegbeeld van die controle-cultuur. Het is nog niet zo heel lang geleden dat ze haar bezoek aan onze school in een brief aankondigde met zinnen als: "... een onderzoek naar mogelijke tekortkomingen in de onderwijskwaliteit en de naleving van wettelijke voorschriften...", en "... het doel van dit onderzoek is vast te stellen of er feitelijk sprake is van tekortkomingen...". Kan het nog negatiever?

Zo'n bezoek betekent vooraleerst, dat je je administratie voor elkaar moet hebben. Plannen, evaluaties, verslagen, klassenboeken, dat zijn de zaken waar de inspecteur de neus in steekt. Gewoon met een open blik in de klas komen kijken hoe je daar samen met je leerlingen aan het werk bent, dat is er niet bij. De inspectie kijkt niet naar de kwaliteit van je eigenlijke werk, maar naar de kwaliteit van je boekhouding.

Beloning

Natuurlijk is er hier en daar een salarisverhoging nodig. Terecht is er nu eindelijk een korte staking geweest. Het wordt tijd dat beloningen worden gelijkgetrokken, dat ondersteuners en assistenten wat beter worden betaald, en dat conciërges, schoonmakers en vakleerkrachten (met name voor gymnastiek en muziek) weer een normale verschijning op school worden. En natuurlijk moet die angst bij werkgevers voor vaste aanstellingen weg. Maar alleen financiële verbeteringen zullen de toestroom naar en via de pabo's niet enorm doen groeien.

Kiezen voor werken in het onderwijs is ook niet kiezen voor een carrière vol promotiemogelijkheden, maar, zoals Trouw terecht opmerkte (Opinie, 9 juni): het is kiezen vanuit bezieling.

Als je het mij vraagt: Het vak van leerkracht wordt pas weer wezenlijk aantrekkelijk, wanneer er een eind wordt gemaakt aan die cultuur van wantrouwen. Want daar zit de kern van de werkdruk.

Geef de leraar aldus weer het vertrouwen dat zij/hij verdient. Dat geeft haar/hem de ruimte en de tijd zich weer te concentreren op het eigenlijke werk: lessen voorbereiden, geven, en evalueren. De kwaliteit van het onderwijs zal erdoor verbeteren.

Verstommen

Het geluid van klagende leraren zal verstommen. Er zal weer sprake zijn van het tegendeel, arbeidsvreugde. Leraren zullen weer vol overtuiging hun vak aanprijzen. Ons eigenlijke werk is immers heel leuk! Pabo's zullen weer meer studenten aantrekken en afleveren.

Daar lijkt me overigens nog iets voor nodig. Afgestudeerden komen nu pas aan de bak als de ervaren leraar met pensioen is. Als we nou eens afspreken dat afgestudeerden meteen twee jaar lang een betaalde werkplek krijgen, in de klas, naast een ervaren leraar. Zou dat dan echt zoveel duurder zijn voor de maatschappij dan een uitkering of omscholing? De kwaliteit van het onderwijs zou er mijns inziens bij gebaat zijn en de werkdruk zou er ook nog minder door worden. Wat heet uitbetalen...

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden