'Geef allochtone leerling eerlijke kans'

Teleurgesteld bladerde PvdA-kamerlid Lucy Kortram door de plannen van partijgenote en staatssecretaris Karin Adelmund. Waar zij een brede aanpak verwachtte om de problemen van zwarte scholen en allochtone leerlingen te lijf te gaan, koos Adelmund voor een beperkt experiment.

,,Op zich heb ik waardering voor Adelmunds's inzet. Ze zet breed in op kwaliteit van het onderwijs, maar uiteindelijk is haar notitie 'Onderwijskansen' te beperkt. Het is een eerste aanzet, niet meer dan dat en zeker niet afdoende om de problemen op te lossen. Ik had een bredere aanpak verwacht met meer strategieën. Voor een eindoplossing is dit plan aan de magere kant.''

Als ,,ervaringsdeskundige'' -ze is in Suriname geboren- en gepromoveerd sociologe etnische verhoudingen, vindt Kortram dat ze recht van spreken heeft. ,,Als we de pretentie hebben met het plan van Adelmund de achterstanden op te lossen, dan zeg ik: nee, dat zal niet lukken. Daar komt wel meer bij kijken.''

Ze toont zich onder de indruk van de hoorzittingen die de Tweede Kamer de afgelopen weken hield over de onderwijs achterstanden op een deel van de zwarte scholen en taalproblemen bij allochtone leerlingen. Binnenkort komt de Kamer met een verslag, maar Kortram heeft er voor zichzelf al een les uit getrokken.

,,De overheid moet duidelijker de verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit op scholen. Als die ondermaats presteren, moeten ze in een soort artikel-12 constructie onder curatele komen. Helaas zie ik dit niet in Adelmund's plan. Zij wil een proef met zestien scholen in het basis- en voortgezet onderwijs. Op zich goed, maar wat gebeurt intussen met leerlingen op andere zwarte scholen? Moeten zij drie jaar wachten op een oplossing?''

,,Ook is er te weinig aandacht voor de thuissituatie van allochtone leerlingen. De kloof tussen de situatie thuis en die op school is ongewenst groot. We moeten meer allochtone leerkrachten krijgen. Daarin herkennen leerlingen zich.''

,,Scholen waar veel allochtone leerlingen zitten, moeten weer discipline invoeren en gestructureerd lesgeven. Dat sluit beter aan op de thuissituatie van de leerlingen. Orde en regelmaat, dan weten leerlingen weer waar ze aan toe zijn. Scholen voeren hierin een wisselend beleid. Bovendien moeten ouders taalcursussen aangeboden krijgen, bijvoorbeeld op de school waar hun kinderen zitten, in het kader van OALT (onderwijs in allochtone levende talen).''

Toch verzet Kortram zich tegen het vooral door de VVD aangehangen uitgangspunt dat 'taal, taal en nog eens taal' de oplossing is voor de leerachterstanden. ,,Allochtone leerlingen worden thuis doorgaans autoritair opgevoed, assertiviteit krijgen ze vaak niet mee. Op school wordt die verbinding niet gemaakt. Dan komen die leerlingen passief over. Etnische achtergronden worden in de regel genegeerd of er wordt hoogstens in culturele zin aandacht aan besteed. Scholen brengen dit veel al terug tot projecten over discriminatie en racisme. Allochtone leerlingen moeten juist les in geschiedenis krijgen; wat zijn hun roots. Ze moeten trots kunnen zijn op hun achtergrond. Krijgen ze zelfvertrouwen van. Taalonderwijs is zeer belangrijk, maar van binnen moeten de leerlingen ook wat stevig worden.''

Kortram voelt net als Adelmund niets voor het verlagen van de leerplichtige leeftijd of voor het invoeren van een specifieke leerplicht voor kinderen met onderwijsachterstand. Ze heeft wel een alternatief. ,,Kinderen van drie jaar zijn echt te jong, laat ze spelen. Maar je kunt wel zeggen: geef leerlingen met taalachterstand een extra jaar op de basisschool en desnoods een extra jaar in het voortgezet onderwijs. Gebruik die tijd om de taalachterstand weg te werken. Scholen moeten leerlingen gelijke kansen bieden. Maar heeft een allochtone leerling met een taalachterstand een gelijke kans op een basisschool waar autochtone leerlingen acht jaar over mogen doen? Het is geen probleem dat een allochtone leerling een paar jaar verliest ten opzichte van de autochtone leerlingen als het resultaat maar vergelijkbaar is.''

Kortram onderschrijft uitspraken van diverse onderwijsdeskundigen dat de bevolkingssamenstelling van zwarte scholen zo mogelijk moet worden beïnvloed. ,,Spreidingsbeleid is niet eenvoudig. Zwarte scholen staan in zwarte wijken. Witte scholen zijn vaak voor de allochtone moeder te ver weg. Ik kan me wel voorstellen dat je niet alleen zwarte scholen bindt aan een maximum percentage allochtone leerlingen, maar het percentage witte leerlingen op witte scholen ook aan een maximum bindt. Zo dwing je ze ook allochtone kinderen op te nemen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden