'Geef 1,5 à 2 procent van uw netto-inkomen aan de kerk'

Wie lid is van een kerk zou daaraan 1,5 à 2 procent van zijn netto-inkomen moeten afdragen, zegt ds. H.A. van Til, voorzitter van de Interkerkelijke commissie geldwerving. In een klein kerkgenootschap als de oud-katholieke kerk denkt men eerder aan 2 tot zelfs 3 procent van het nettoinkomen, aldus aartsbisschop A.J. Glazemaker.

Van onze redactie religie & filosofie

Beiden spraken gisteren tijdens een persconferentie in Utrecht over Kerkbalans. Die actie, waarin tienduizenden vrijwilligers bij 2,5 miljoen huizen langsgaan om leden van zeven kerkgenootschappen een bijdrage te vragen voor de kerken, begint zondag.

De voorzitter van de rk commissie geldwerving, mr. J.M.Chr. Klok, waarschuwde echter dat de kerken niet te veel van hun leden moeten vergen. ,,Die discussie over procenten is gevaarlijk, want kerkelijk betrokkenen geven ook aan andere doelen al meer dan gemiddeld. Zij worden ook benaderd voor de zeehonden, Mensen in Nood, Artsen zonder Grenzen.''

Tijdens de Actie Kerkbalans vragen zeven kerkgenootschappen - rk, hervormd, (gewoon) gereformeerd, luthers, doopsgezind, remonstrants en oud-katholiek - tegelijkertijd hun bijna 8 miljoen leden om geld voor de instandhouding van hun plaatselijke kerk. Alleen enkele orthodox-protestantse kerken doen niet mee. De zeven kerkgenootschappen verloren in 1998 gezamenlijk 96 500 leden. De sterkste daling trad op bij de hervormde kerk, die het ledental met 2,5 procent zag dalen; bij de rk kerk was de daling met 0,5 procent veel geringer.

Wat geld betreft is het beeld heel anders: daar konden de gereformeerde kerken en de Nederlandse hervormde kerk ook in 1998 de eerdere trend doorzetten dat minder leden steeds meer bijdragen, terwijl in de rk kerk de inkomsten daalden. Overigens berust dit gedeeltelijk op schattingen, omdat met name bij de gereformeerde kerken maar ook bij de hervormden niet alle gemeenten meedoen met de landelijke actie Kerkbalans, terwijl ook lang niet alle gemeenten melden wat ze ontvangen. Verder gaat het hier alleen om bijdragen aan de instandhouding van de plaatselijke kerk, waarbij eenmalige bijdragen aan vastenactie, diaconie, zending enzovoorts buiten beschouwing blijven. Voorzover bekend betaalden de gemiddelde gereformeerde - met 289,69 gulden per lid - en hervormde - met 142,83 - duidelijk meer dan een jaar daarvoor, terwijl de gemiddelde katholiek - met 44,17 - nauwelijks meer betaalde. Omdat in de rk kerk bovendien de bijdragen voor het opdragen van missen daalden, kampte deze kerk per saldo met dalende inkomsten.

Gevoegd bij de enorme kosten van de kerkgebouwen plaatst dat de rk kerk voor een groot probleem, zo benadrukte mr. Klok, in het dagelijks leven hoofd financiën en bouwzaken van het aartsbisdom Utrecht. Liefst 37 procent van de rk uitgaven in 1998 ging op aan kerkgebouwen. Mede daarom zijn vorig jaar weer twaalf rk kerkgebouwen gesloten. Wat Klok betreft is het moment aangebroken dat de overheid meebetaalt om kerkgebouwen in stand te houden. Door iets tot monument te bestempelen, beperkt de overheid immers de handelingsvrijheid van kerkgenootschappen en worden zij op kosten gejaagd. ,,Als het geen monumenten zouden zijn, zouden we zeggen: afbreken en een kleiner gebouw terugplaatsen.'' Veel kerken voelen zich volgens Klok op den duur gedwongen tegen de overheid te zeggen: ,,Je kunt ons gebouw voor 1 gulden kopen en je bekijkt het verder maar''.

Maar ook voor kerkgenootschappen die nog wel stijgende inkomsten hebben, geldt al enkele jaren dat die achterblijft bij de inflatie, zo waarschuwt ds. H.J.J. Radstake van de hervormde commissie geldwerving. ,,De plaatselijke zorgen worden groter en groter.''

De vier kleinere kerkgenootschappen zagen hun inkomsten in 1998 gelijkblijven.

Het motto van Kerkbalans is dit jaar 'Geloven in groei', waarbij de oud-katholieke aartsbisschop Glazemaker zich haastte te benadrukken dat niet economische groei bedoeld wordt. De groei waar de gezamenlijke kerken naar verwijzen is de ,,groeikracht van kerken, verborgen in andere wetten, in een ander weten'', zegt Glazemaker. In de kerken is volgens hem in tweeduizend jaar een spiritualiteit gegroeid ,,die niet alleen hart en ziel raakt, maar ook de handen doet jeuken''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden