Geduld Megawati raakt op

JAKARTA - Indonesische militairen hebben dinsdagochtend in Atjeh rebellencommandant Abdullah Syafii gedood. Dat is gisteren bekend geworden. Zij vielen het geïsoleerde jungledorpje Sarah Panyang binnen, waar Syafii met zijn vrouw verbleef.

In een interview dat Trouw eerder met de hoogste militaire leider van de Beweging voor een Vrij Atjeh (Gam) had, vertelde Syafii dat hij hoog in de bergen iedere nacht van plek veranderde. Hij probeerde uit de handen van het leger blijven. Maar hij miste zijn vrouw. Het bezoek is hem noodlottig geworden. Ook zes andere rebellen kwamen om.

De rebellenbeweging reageert verslagen aan de (satelliet)telefoon. ,,Tengku Abdullah Syafii is een ware martelaar'', zegt Amri bin Abdul Wahab, een van de veldcommandanten en een voormalige vredesonderhandelaar. ,,Maar met de dood van Tengku is Gam niet verdwenen. We gaan door met de strijd.''

De militaire veldcommandant majoor Zaenal Muttaqin kan zijn trots niet verbergen. Troepen van de speciale legereenheid (Kostrad) ontdekten de geheime plek van de rebellenleider. In een vuurgevecht schoten ze hem en zijn vrouw dood. Het Rode Kruis bracht gisteravond de lichamen naar het plaatselijk ziekenhuis in Sigli, de regio Pidi, waar Gam haar thuisbasis heeft.

President Megawati heeft met de actie haar dreigement waargemaakt: ze heeft geen geduld meer met de opstandige provincie. In januari vorig jaar gaf ze Atjeh een speciale vorm van autonomie. Onder de naam Nanggroe Aceh Darussalam mag de provincie als enige de sjaria, de islamitische wet, toepassen. De lokale regering krijgt nu tachtig procent van alle olie- en gasinkomsten tegenover eerder een paar procent.

Megawati weigert iedere dialoog met de rebellen, die twee jaar geleden onder haar voorganger Abdurrahman Wahid in Genève begon. Gouverneur Puteh stuurde dinsdagochtend nog een brief aan de rebellencommandant met het verzoek om een ontmoeting. ,,Ik hoop dat hij snel zal antwoorden'', zou Puteh hebben gezegd. Maar Gam wil ook geen dialoog, tenzij onafhankelijkheid op de agenda staat.

Dinsdagochtend keurde het parlement het verzoek goed om Atjeh opnieuw onder een militair commando (Kodam) te stellen. Dat betekent dat opnieuw duizenden soldaten naar Atjeh worden gestuurd. De Atjeeër Ghazali Adnan Abbas, lid van het Volkscongres (MPR), is woedend. ,,Het is niet de wens van het volk, dat bevrijd wil worden van de militairen. Tien jaar militair bewind onder Soeharto heeft de Atjeeërs getraumatiseerd.'' De militaire noodtoestand leverde volgens hem niet meer op dan vijfduizend doden en nog meer geweld.

Volgens militaire deskundigen is Gam aan de verliezende hand en is haar wapenvoorraad inmiddels geslonken. Toch heeft Jakarta geen eenvoudige kluif aan de rebellen. De regionale Gam-commandanten ontwikkelden zich tot krijgsheren die hun koninkrijkjes niet gemakkelijk zullen opgeven. Ook de militairen verdienen veel geld aan de oorlog. In ruil voor bescherming persen ze de bedrijven veel geld af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden