Geduld kweken voor een goed kleinkunstlied

theater | interview |Een nieuw duo laat van zich horen: kleinkunstdiva Jenny Arean is op pad met zanger Marijn Brouwers. Samen zingen zij een programma vol.

Zij is al vele jaren de koningin van het theaterlied, hij verdiende zijn sporen in musicals en met programma's over Frans Halsema en Charles Aznavour. Zij duikt graag als verhalenverteller in een lied, hij is voor zijn gevoel meer een zanger. Zij was min of meer met pensioen, hij timmert aan de weg met zijn eigen programma's. Jenny Arean (73) en Marijn Brouwers (40) vormen een nieuw duo.

"Er borrelde al lang een verlangen in mij om Jenny te vragen, maar ik durfde niet goed," vertelt Brouwers. "Ik ben zo ongeveer opgegroeid met haar stem en haar repertoire. Ik houd van het soort theater dat zij maakt, met muziek en liedjes als bindmiddel. Dat doet zij retegoed. Ik vind liedjesprogramma een suf woord, maar dat is wel wat het is. En ook wat ik nog maar weinig om mij heen zie, in deze tijd. Uiteindelijk dacht ik: kom, ik vraag het haar gewoon."

Arean: "Ik ben al een tijd met pensioen, maar ik blijf gewoon spelen. Toen ik het laatste seizoen van ''t Schaep' had opgenomen, in de zomer van 2014, had ik voor het eerst sinds ik in 1960 bij Wim Kan begon, een seizoen dat ik niet zou spelen. Ik dacht: zo, spannend zeg, nu komt het zwarte gat. Maar het beviel me reuze. Niks aan de hand. Lekker lui kunnen zijn, veel met vrienden en op terrassen zitten. Maar het is idee dat ik nooit meer zou spelen, is weer iets anders natuurlijk. Ik dacht: als er iets leuks voorbij komt, doe ik het. Toen belde Marijn."

Klassiekers en nieuw materiaal

De twee kennen elkaar 'uit het vak' en stonden vijftien jaar geleden samen in de musical 'Foxtrot'. Arean: "Ik wist dat hij goed kon zingen en een prachtige stem had. Zijn voorstel klonk goed: kapsones-loos, kleinschalig en ik zou een vinger in de pap hebben. Bovendien: hij zou zo mijn zoon kunnen zijn."

Brouwers: "Jenny heeft haar dierbaarste liederen gekozen, maar we wilden ook nadrukkelijk nieuwe nummers. Ivo de Wijs en George Groot hebben nieuw materiaal geschreven, ook voor mij. En we zingen duetten."

Arean: "Ik had drie liederen die ik beslist wilde zingen: 'Zing dan', en zowel 'Cimetière' als 'Joodse Vrouw'. Met een verbindende tekst ertussen. Ik ben van 1942, ik ben in de oorlog geboren en ik ben met die oorlog groot geworden. Ik weet nog dat mijn moeder over de schutting met de buurvrouw de Koreaoorlog besprak en dat ik dacht: weer oorlog? Wat voor oorlog nu weer? Oorlog is een groot ding in een mensenleven."

Het lied vertellen

Hoewel het lied in de popmuziek heel populair is, heeft het kleinkunstlied minder aanhangers. Is daar een verklaring voor?

Brouwers: "Het is lastig om daar één reden voor te noemen, denk ik. Het heeft te maken met wat 'cabaret' is in Nederland tegenwoordig, stand-up comedy is vooral populair. Maar ik denk ook dat het aan het muzikale gehoor van mensen ligt. Ik bedoel, ik ben veertig, alles wat onder mij zit wil meer snelheid en meer afwisseling. Je hebt geduld nodig voor een kleinkunstlied. Je moet zitten en luisteren. Het heeft soms geen refrein, het is meer een verhaal op muziek. En bovendien is een kleinkunstlied niet per se makkelijk voor je oren. Wat ik zo goed aan Jenny vind, is dat zij niet alleen als zangeres het lied in duikt, maar ook als actrice en verhalenvertelster."

Arean, meteen vol vuur: "Dat heb ik altijd gedaan, dat kan ik gewoon niet laten." Ze staat op om het voor te doen. "Toen ik lesgaf, zag ik mensen hun keel schrapen en beginnen met zingen. Dan zei ik onmiddellijk: 'Stop maar. Waar gáát het over?' Als je oploopt en de piano begint te spelen, moet jij je verhaal al klaar hebben. Je moet weten waar die eerste zin heen gaat. Dus dat zit in hoe je loopt, hoe je kijkt en hoe je gaat staan. Jouw lijf is het vervoermiddel en daar komt dat verhaal op muziek uit. Bij een uittro precies hetzelfde: bij jouw laatste noot is het niet klaar, pas bij de laatste noot van de muziek is het verhaal afgelopen. Je moet lijnen trekken. Die zijn zonder woorden, maar mensen zien dat wel. Die voelen dat. Weet ik zeker."

Brouwers: "Mijn ambitie is om daar te staan waar Jenny staat. Ik heb van nature een zangersinstinct, dat weet ik. Maar qua spelen kan ik echt nog wel wat opsteken. Ik hou van kwaliteit, daar omring ik me graag mee. Daarom heb ik haar ook opgezocht: dit wil ik van haar leren. Het is heel inspirerend om met haar samen te werken."

Wat is de kracht van een goed lied? Brouwers: "Een goed lied kan je helemaal onderuit halen. Ik wil kunnen schuilen in een lied. Of klinkt dat te zwaar?"

Arean: "Kijk, een cabaretteketetlied, dat kennen we nu wel. Die dreutelliederen, daar krijg ik jeuk van, dat willen we niet meer. Een goed lied heeft in ieder geval geen kromme rijmen en narigheden waar je over struikelt. Of die onlogisch zijn. En het moet doen wat de schrijver ermee bedoeld heeft. Als het geestig is, moet je erom kunnen lachen. Als het ontroerend is, moet het je kunnen raken."

Vakantieplannen

In hun nieuwe theaterprogramma zingt Arean: 'Ik heb een nieuwe partner, in mijn zoveelste seizoen. Ik heb een nieuwe partner, maar kan ik met hem doen?' Dan ontvouwt zich een gevarieerd concert waarin Arean dus een aantal van haar klassiekers zingt en Brouwers een aantal eigen nummers - waaronder het zelf vertaalde 'Boxes' van Charlie Winston en 'Take me to church' van Hozier in een vertaling van George Groot. Brouwers: "Het is een mix tussen cabareteske nummers, ontroerende liedjes en popsongs. In een theatrale setting. Is dat een nieuwe stijl?"

Arean: "Neeeeee. Toch?"

Brouwers: "Het wordt niet veel meer gedaan zo. Ik denk dat het amusement is, wat we gemaakt hebben. Het is licht van toon. Maar het is geen Hans Teeuwen natuurlijk."

Arean (73) voelt zich niet oud. "Ik ben niet stoffig, dat weet ik heel zeker". Brouwers haast zich te zeggen dat hij weinig van haar leeftijd merkt: "Dat temperament alleen al. Ze is veel jonger dan haar leeftijd."

Is dit de laatste keer dat La Arean op het toneel te zien is? Arean: "Ik heb geen plannen. Ja, vakantieplannen heb ik. Maar voor de rest..." En als er weer iets leuks voorbijkomt? "Dan ga ik weer hoor, leuk is leuk. Absoluut."

Blijvend Applaus

Onlangs werd bekend dat Jenny Arean op 20 november a.s. de Blijvend Applaus Prijs 2016 krijgt uitgereikt. Een kleinkunstprijs voor haar gehele oeuvre omdat, volgens de jury, "zij de beste chansonnière van Nederland is, die met een onverzettelijke overtuigingskracht en fonkelende expressie zingt wat zij te zeggen heeft." Jenny Arean & Marijn Brouwers zijn met hun theaterprogramma te zien t/m 27 maart volgend jaar, waar de tournee wordt afgesloten in het Concertgebouw in Amsterdam.

Info: www.marijnbrouwers.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden