Gedrild voor de top

Op zondag 11 juni 1978 zit Richard Williams thuis op de bank tv te kijken. Hij ziet dat op het tennistoernooi van Roland Garros in Parijs de Roemeense Virginia Ruzici wint. De eigenaar van een beveiligingsbedrijfje heeft niets met tennis, maar veert overeind als Ruzici een cheque van 22 000 dollar krijgt. Dat is makkelijk verdiend denkt Williams, en op dat moment ontstaat zijn plan: eventuele kinderen die hij en zijn vrouw Oracene nog krijgen, gaan tennissen.

Het echtpaar Williams heeft al drie kinderen, Yetunda, Isha en Lyndrea. Maar Richard, die uit een eerder huwelijk al twee dochters en drie zonen heeft, ziet in hen geen toekomstige tenniskampioenen. Hij zet zijn zinnen op gezinsuitbreiding. Zijn echtgenote Oracene, een verpleegkundige, laat hij buiten die plannen. In het vorig jaar verschenen boek Venus Envy van de Amerikaanse journalist Jon Wertheim, onthult Richard dat hij de anticonceptiepillen van Oracene verstopte.

De opzet van Richard Williams slaagt. Op 17 juni 1980 wordt Venus Ebone Starr geboren en vijftien maanden later, op 26 september 1981, komt Serena ter wereld. Als Venus vier jaar oud is, begint hij met de uitwerking van zijn plan. Met zijn dochter, zes tennisrackets en zeven melkkratten vol tennisballen, rijdt Richard in zijn Volkswagen naar openbare tennisbanen in Watts en Compton, twee plaatsen in de buitenwijken van Los Angeles. In East Compton Park geeft hij Venus de eerste tennislessen.

De omgeving waarin Venus haar eerste stappen zet op weg naar een profcarrière, heeft niets van de glamour en glitter die de tenniswereld omringt. ,,Het is een gewelddadige buurt'', zegt Richard. Het park is het domein van drugsdealers en criminelen. Het verhaal wil dat vader en dochter Williams bij trainingen soms naar de grond moeten duiken om rondvliegende kogels te ontwijken. De twee banen waarop ze oefenen - meer zijn er niet - zijn glad van het afval dat er dagelijks wordt achtergelaten.

Vader Williams heeft lak aan wat er om hem heen gebeurt. In zijn toekomstvisioenen staat hij al met zijn dochters - Serena volgt niet veel later ook zijn opleiding - op het centre court van Roland Garros of Wimbledon. Hoe meer Williams senior zich inleeft in de tenniswereld, des te groter wordt zijn zucht naar roem en vooral geld. Hij maakt er geen geheim van dat puur winstbejag de grootste drijfveer is om zijn dochters naar de top van het mondiale tennis te brengen.

Om dat doel te bereiken schuwt Richard weinig middelen. Hoewel hij de werkwijze van veel tennisvaders verafschuwt, laat hij zijn dochters Venus en Serena weinig ruimte om hun jeugd op een normale manier in te richten. Ze staan uren op de baan en worden gedrild als soldaten. Het is een onorthodoxe opleiding, die niet in de tennisboeken voorkomt. Twee voorbeelden: om kracht op te doen gooien de twee zussen rackets van de ene naar de andere kant van de baan. En ze oefenen met honkbalknuppels om de tennisballen hard en vlak te slaan.

Het werk van vader en dochters blijft niet onopgemerkt. Toptennissers Pete Sampras en John McEnroe zien de achtjarige Venus trainen op een van de privé-banen van tennisleraar Paul Cohen in Brentwood. Allebei slaan ze een balletje met haar. Na die eerste kennismaking met de top, zegt Richard dat McEnroe het wel heel rustig aandeed. Venus gelooft hem niet. ,,Ze vertelde me bloedserieus dat ze het idee had dat ze van hem kon winnen.''

Twee jaar later trekt Richard zijn twee kinderen terug uit het juniorencircuit. Daar kunnen ze volgens hem niets meer leren. Het gezin (Richard zegt zijn baan in de beveiliging op) verhuist naar Florida en Venus en Serena gaan trainen op de tennis-academie van Rick Macci in Delray Beach. Macci onderwerpt de twee talenten aan een zwaar regime. Zes uur oefenen per dag, zes dagen in de week, vier jaar lang.

Op veertienjarige leeftijd mag Venus uitkomen in proftoernooien. Ze wint haar eerste partij, in Oakland van Shaun Stafford. Na de uitschakeling door de Spaanse Arantxa Sanchez Vicario wordt haar gevraagd hoe dit verlies voelt bij haar voorgaande nederlagen. Geamuseerd antwoordt Venus dat ze nog nooit eerder een partij heeft verloren. Sponsors storten zich op het 'Williams-project'. Venus tekent een vijfjarig contract bij Reebok, goed voor twaalf miljoen dollar. Vader Richard verklaart dat zijn dochters alle Grand Slam-titels gaan winnen en dat zij eens nummer een en twee van de wereld zullen worden. De tijd zal hem gelijk geven.

Venus wordt in 1997 de eerste ongeplaatste finaliste op de US Open. In de halve eindstrijd raakt zij betrokken bij een incident. Bij de baanwisseling botst de Roe meense Irina Spirlea opzettelijk tegen haar op. Vader Williams is woest en beticht Spirlea van racistisch gedrag. Zelf gedraagt Richard, gevreesd om zijn vaak boude beweringen, zich ook niet bepaald correct. Hij noemt Spirlea een 'zware, , lelijke en grote kalkoen'.

Mede door dat soort uitspraken maakt de 'Williams-clan' zich niet geliefd in het circuit. Na nederlagen is er altijd een excuus, maar vader Richard wimpelt alle beschuldigingen aan hun adres weg. Het gaat hem om de vooruitgang die zijn dochters boeken. En die vooruitgang is er onmiskenbaar. Vlak na haar profdebuut tekent Serena een vijfjarige verbintenis met Puma. Zij krijgt twaalf miljoen dollar als zij de toptien haalt. Vijftien maanden later is het zover.

Vader Richard heeft zijn droom zien uitkomen. Twee dochters aan de top van de wereld en een bankrekening waarop de nullen niet zijn te tellen. Met geld kunnen de zusters, en met name Venus, niet goed overweg. De oudste van de twee geeft toe een gat in haar hand te hebben. Op de vraag waar ze het liefst is, antwoordde ze eens: ,,Overal waar ze creditcards accepteren.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden