Gedood op de dag van de revolutie

Neerschieten van Egyptische activiste Shaimaa al-Sabbagh tekent harde repressie onder president Sisi

Ze was op weg naar het Tahrirplein in Caïro, het iconische plein van de Egyptische revolutie, voor een vreedzaam protest. Maar ze had haar bestemming nog niet bereikt toen ze werd neergeschoten door agenten. De 32-jarige activiste en Shaimaa al-Sabbagh stierf kort daarop aan haar verwondingen.

Haar dood kwam op een symbolisch moment: de activiste van het eerste uur werd uitgerekend op de vierde verjaardag van de revolutie begraven.

Sabbagh was met dertig anderen van plan de 'martelaren' van de revolutie te eren door in stil protest bloemen op het Tahrirplein te leggen. Bij het naderen van het plein, werden ze geconfronteerd met een leger in het zwart geklede mannen met maskers. De bloemen bereikten, net als Sabbagh, nooit hun bestemming.

Sinds het afzetten van voormalig president Mohamed Morsi, en het aantreden van huidig president Abdel Fattah al-Sisi, treden de veiligheidsdiensten hard op in Egypte. Om zijn hardhandige optreden te legitimeren, voerde Sisi onlangs een omstreden anti-protestwet in. De mars waaraan ook Shaimaa deelnam was netjes aangevraagd én goedgekeurd, zoals de nieuwe wet vereist. Maar de gemaskerde mannen openden toch zonder aarzelen het vuur.

Diezelfde avond prees president Sisi tijdens een televisie-uitzending de revolutie en de democratie. Over de schietpartij repte hij met geen woord. In zijn toespraak zei hij alleen dat 'het tijd zal kosten om alle eisen van de revolutie in te willigen'.

Het dodelijke incident herinnert veel Egyptenaren eraan hoe gevaarlijk het is de straat op te gaan. "Het heeft allemaal geen zin", zegt Salma Sami, een 29-jarige activiste en die Shaimaa goed kende. "Ik doe allang niet meer mee aan betogingen. Zelfs gewoon de straat opgaan is gevaarlijk. We worden gearresteerd of zelfs gedood." Salma is lang niet de enige die zich door het regime geterroriseerd voelt.

De straten van Caïro lagen er verlaten bij op de dag die een nationale feestdag moest zijn. Het Tahrirplein was net als andere strategische plekken afgesloten met prikkeldraad en gepantserde voertuigen. Slechts op een paar plekken in de stad durfden enkele doorzetters het aan te demonstreren.

In Matariya, een wijk van overwegend moslimbroedersympathisanten, gingen tientallen mensen de straat op om te protesteren tegen het militaire regime van Sisi. In Alexandrië, de grootste havenstad van Egypte en geboortestad van de vermoorde activiste Shaimaa, kwamen mensen wel massaal opdagen voor haar begrafenis.

Volgens Salma is de situatie in Egypte slechter dan ooit tevoren. "Vorige week beloofde Sisi de vrijlating van verscheidene gedetineerden, naar aanleiding van de verjaardag van de revolutie", vertelt ze. Namen gaf Sisi niet vrij, maar iedereen ging ervan uit dat het om de 638 gevangengenomen activisten zou gaan, en om de drie Al-Jazeera journalisten die al meer dan een jaar achter tralies zitten. Ze worden onterecht vastgehouden op beschuldiging van terrorisme. Maar geen van hen is vandaag op vrije voeten gesteld.

Tot veler verbazing werden wel twee andere gedetineerden vrijgelaten: Gamal en Alaa Mubarak, de 'zonen van'. En geruchten doen de ronde dat ook Mubarak zelf binnenkort op vrije voeten komt.

De vraag is wie volgend jaar bloemen op het Tahrirplein zal durven leggen ter nagedachtenis aan Shaimaa en allen die haar voorgingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden