Gebruiksaanwijzing als vriend

De draadstoeltjes zijn al een kwart eeuw oud. De opbergkast een paar weken nieuw. De draadstoeltjes zijn nog altijd mooi, bij de opbergkast zeggen alle vrienden 'oh' en 'ah'. Er kwam geen sleuteltje aan te pas bij het in elkaar zetten van de draadstoeltjes.

De poten zijn twee gebogen buizen, die in een kruis boven op elkaar staan. De ene buis heeft een pinnetje, die staat onder, de andere heeft een gat, die staat dus boven. De zitting van draadstaal hangt met vier pinnetjes in de vier uiteinden van de twee buizen. Langer dan vijf minuten had ik indertijd niet nodig om de twee draadstoeltjes in elkaar te zetten.

De kast was meer werk. Die slokte alle man- en vrouwuren bij elkaar opgeteld toch wel een werkdag op. Maar het in elkaar zetten was even simpel, al hadden we wel kracht nodig om het staketsel dat op de grond in elkaar was gesleuteld, rechtop te zetten. De kast is loeizwaar.

Mijn video-recorder staat al een decennium half-gebruikt in mijn huis. Afspelen kan ik, maar opnemen, waar dat ding echt voor bedoeld is, krijg ik niet voor elkaar. De gebruiksaanwijzing heb ik ongetwijfeld zoekgemaakt nog voordat ik het beeldjesmachien zelf uitpakte. Maar zelfs als de gebruiksaanwijzing niet onvindbaar ergens onderin de nieuwe opbergkast zou liggen, dan nog zou ik hem niet lezen. Het feit alleen al dat hij meer dan twee pagina's heeft, doet me de moed in de schoenen zakken. En het feit dat zulke gebruiksaanwijzingen ook nog in het Italiaans, het Japans, het Chinees, het Arabisch en het Swalihi zijn opgesteld, doet de deur dicht.

Vanwege de boodschap die ik erin lees: als ik het Nederlands niet begrijp, ben ik niet alleen stommer dan alle andere Nederlanders die het Nederlands wel begrijpen, nee, dommer dan alle Italianen, Japanners, Chinezen, Arabieren en Swahili-sprekers die de aanwijzingen natuurlijk meteen snappen. Wie wil zo stom zijn? Ik niet.

Ikea, want daar komen mijn draadstoeltjes en opbergkast vandaan, weet mijn angsten te hanteren. Dat half Europa ernaar toe gaat en er tafels, stoelen, kasten, bedden, keukenpanelen, lampen en tuinschuurtjes vandaan haalt om die thuis in elkaar te plakken en te knippen, is op zich al vertrouwenwekkend. Blijkbaar ben ik niet de enige die een gebruiksaanwijzing voor debielen van maximaal twee bladzijden nodig heeft om de weg tussen onderdelen niet kwijt te raken. En altijd hetzelfde gereedschap: een sleuteltje, een paar houten pluggen, schroeven in aantallen die telbaar zijn, dus maximaal twintig.

Dat ik door Ikea tot fabrieksarbeider op locatie wordt gemaakt, maakt me niets uit. Dat ik serieus wordt genomen als doe-het-zelf-debiel en gerustgesteld met begrijpelijke gebruiksaanwijzingstekeningen (een geschreven tekst komt er niet aan te pas), is zo bevredigend, dat ik de wetenschap dat de Ikea-eigenaar na de Tweede Wereldoorlog neo-nazisympathisant was, me niets kan schelen. En dat zegt wat.

De gebruiksaanwijzing voor mensen is eigenlijk ook Ikea-simpel. Diekan op een enkel velletje papier.

Onderken dat een ander net zo'n onvolkomen én perfect wezen is als jij. Wil niet altijd gelijk hebben, want dat verhindert je te luisteren. Een fout is een fout, meer niet. En zo verder. Iedere lezer kan de aanwijzigen zelf opdreunen als hij nadenkt.

Er zijn intelligente personen genoeg in deze wereld die het Ikea-systeem (de ogenschijnlijke ingewikkeldheid terugbrengen tot een aantal simpele aanwijzingen) voor mensen hebben uitgedokterd. Al een paar duizend jaar hebben zij hun regels-velletjes en die zijn niet opgesteld in het Chinees. Maar ja, zo simpel kan het niet zijn? Toch?

Eerst maar eens beginnen met de video-recorder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden