Gebrselassie moet 'koning van het uur' worden

Het is het domein van grootheden. Tussen illustere namen als Nurmi, Zatopek, Clarke en Barrios prijkt Jos Hermens op de lijst houders van een werelduurrecord. De Nederlander motiveerde in '91 Barrios hem van de troon te stoten. Zondag is het volgens hem in Hengelo aan zijn protége Haile Gebrselassie om een nieuwe stap voorwaarts te zetten.

Rob Velthuis

AMSTERDAM - Populair is het niet, de groten van de atletiek zien er niettemin een uitdaging in. Wie eenmaal de weerzin tegen zestig minuten lang geestdodend rondjes draaien heeft overwonnen, krijgt een prachtig ijkpunt voor ogen: hoe ver reikt de mens te voet in een uur tijd?

Dat was op 5 november 1904 overigens niet het doel geweest van Alfred Shrubb, toen hij met 18742 meter de eerste officiële houder van het werelduurrecord werd. In het Ibrox Park te Glasgow mikte de Brit op de status van snelste man op de tien mijl, waarbij hij en passant de records op de zes, zeven, acht en negen mijl en tien kilometer meepikte.

In 1951 lichtte de toen 72-jarige Shrubb de totstandkoming van zijn zevende record op die dag in een brief aan een Duitse journalist toe: ,,Toen ik de finish passeerde, was ik verbaasd dat de toeschouwers me aanspoorden verder te lopen. Ik realiseerde me pas later dat ze wilden dat ik doorging voor het uurrecord.''

,,Dat was bijzonder inspannend, want het betekende dat ik nog tien minuten moest lopen. Het lukte me, maar met zware steken in de zij. Had ik niet door mijn aarzeling aan het einde van de tien mijl 25 seconden verloren, dan zou het uurrecord wat beter zijn geweest.''

Lang vóór Shrubb -en de oprichting van de internationale atletiekfederatie IAAF- kende het uurlopen met name in Groot-Brittannië een rijke traditie. In de recordboeken wordt voor het eerst melding gemaakt van de 17702 meter die William Jackson in 1852 in London aflegde.

Jos Hermens kan gevoel voor historie dus niet worden ontzegd, met de recordpoging die hij zondag in Hengelo voor de bekendste ster uit zijn atletenstal houdt. De aanval van Haile Gebrselassie op de 21101 meter van Arturo Barrios staat in het teken van het 150-jarig jubileum van het werelduurrecord.

De aandacht voor het onderdeel is aan hevige schommelingen onderhevig. Op de recordlijst prijken grootheden als Paavo Nurmi (1928, 19210 meter), Emil Zatopek (1951, 20052 meter) en Ron Clarke (1965, 20232 meter).

Sinds Hermens de Belg Gaston Roelants als recordhouder afloste (1975, 20907 meter en 1976, 20944 meter) zijn serieuze aanvallen echter zeldzaam. In 1990 kwam de Portugees Castro slechts een meter tekort.

Een jaar later regisseerde Hermens op dezelfde baan zijn eigen onttroning als 'koning van het uur'. Arturo Barrios kwam tot het huidige maximum van 21101 meter. De Mexicaan liep evenals Hermens ook een wereldrecord op de 20 kilometer, voorts was hij de eerste atleet die de halve marathon binnen het uur liep.

,,De belangstelling voor het werelduurrecord is er bij vlagen'', erkent Hermens. Waarbij hij de vergelijking trekt met wielrennen en Merckx, Moser en Boardman noemt om het belang van de prestatie te onderstrepen. De oorzaak van de tanende belangstelling in de afgelopen twee decennia is volgens de atletiekmanager uit Nijmegen tweeledig.

,,De lange afstanden wordt tegenwoordig beheerst door Afrikanen. Die missen het historisch besef dat wij in Europa wel hebben. Bovendien is het financieel niet aantrekkelijk om dit soort dingen te organiseren.''

Hermens doet het omdat hij meer liefhebber dan zakenman is. Onlangs verklaarde hij dat uit oogpunt van effiency zijn personeelsbestand bij Global Sports Communication beter kan worden gehalveerd. Maar hij peinst er niet over, zijn bedreigde sport steunen is de voornaamste drijfveer. Daarbij heeft hij het geluk nauw samen te werken met de even bevlogen als sociale Gebrselassie. ,,Een droom van hem is om ooit op hetzelfde tijdstip op alle ranglijsten bovenaan te staan, van vijf kilometer tot en met marathon.''

De Ethiopiër was snel hersteld van zijn marathondebuut in Londen vorige maand, toen hij wereldrecordhouder Khannouchi en zijn grote baanconcurrent Tergat voor moest laten gaan. Hermens adviseert zijn veelvoudig wereldrecordhouder zondag behoudend te vertrekken. ,,Een uur lang concentratie behouden is moeilijk. Voor iemand met 26.22 op de tien kilometer achter zijn naam, is het niet makkelijk beheerst te beginnen. Maar het laatste kwartier vormt het grote probleem, dan wordt het monotoon, de concentratie ebt weg en de verzuring slaat toe.''

,,Haile moet flink over de afstand van Barrios heen gaan. Dan pakt hij meteen het record op de halve marathon mee, daar houden we met de tijdmeting rekening mee. Tweehonderd meter erbij moet mogelijk zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden