Geboorteboek en broche van Mata Hari liggen straks in Fries Museum

Het Fries Museum in Leeuwarden kocht veertien persoonlijke bezittingen van Mata Hari. Beeld anp

Het Fries Museum in Leeuwarden heeft een grote slag geslagen op de veiling van gisteren waar persoonlijke spullen van Mata Hari werden verkocht. Het museum kocht veertien voorwerpen voor de tentoonstelling over Mata Hari die in oktober opent. “We zijn hier waanzinnig blij mee”, zegt gastconservator Yves Rocourt van het museum. “We hebben veertien grote schatten te pakken gekregen.”

Mata Hari, geboren als Margaretha Zelle in Leeuwarden, is bij het grote publiek vooral bekend als exotische danseres, die naar Parijs vertrok om een glansrijke carrière op te bouwen binnen de showwereld. Ook weten de meeste mensen wel dat zij in 1917 door de Franse krijgsmacht werd gefusilleerd. Die verdacht haar van spionagepraktijken voor het Duitse leger. Veel minder bekend is haar tragische huwelijk en het verdriet om haar vroegtijdig overleden zoontje. En dat is precies het verhaal dat het Fries Museum wil vertellen in de tentoonstelling die aan haar wordt gewijd. “We willen haar een menselijke kant geven”, zegt Rocourt. “Ze was ook gewoon een liefhebbende moeder.”

Geboorteboek

De objecten komen uit het persoonlijke bezit van Rudolph MacLeod, de echtgenoot van Mata Hari, van wie ze in 1907 scheidde. De veiling bracht ruim 45.000 euro op. Het museum kocht onder meer het geboorteboek van Norman en Non, de kinderen van Rudolph en Mata Hari. Beide ouders beschreven hierin wat zij meemaakten met de kinderen; de eerste tandjes, de eerste lachjes en de eerste stapjes. Op een gegeven moment blijven de pagina’s plotseling leeg. Norman overleed namelijk op tweejarige leeftijd. Ook zijn rammelaar is in bezit gekomen van het Fries Museum.

Vlak voor haar arrestatie door de Franse geheime dienst gaf Mata Hari een broche aan de Duitse militair-kapitein Justin Herre, een vriend van haar. Hij kreeg de opdracht om de broche aan haar dochter Non in Nederland te geven. Pas jaren later gaat Herre naar Nederland om Non te zoeken. Zij blijkt dan net overleden te zijn. Het sieraad kwam in bezit van MacLeod en nu heeft het museum de broche gekocht. Rocourt is blij met de aankoop. “Dit is een prachtig object met een tragisch verhaal.”

Mata Hari wilde haar dochter Non een broche geven, maar Non bleek al overleden. Beeld TRBEELD

'Een meisje met een lief karakter'

Mata Hari werd op 7 augustus 1876 in Leeuwarden geboren als Margaretha Zelle. Op haar achttiende reageerde zij op een contactadvertentie van Knil-militair Rudolph MacLeod die op zoek was naar ‘een meisje met een lief karakter’. De twee trouwden enkele maanden later, maar het was geen gelukkig huwelijk. In 1907 scheidden zij. Rudolph en Margaretha kregen twee kinderen. Hun zoontje Norman overleed op tweejarige leeftijd.

Om na de scheiding in haar levensonderhoud te kunnen voorzien, bouwde Margaretha een danscarrière in Parijs op. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd zij beschuldigd van spionagewerk voor het Duitse leger. Op 15 oktober 1917 stelde de Franse krijgsmacht haar terecht.

Op 14 oktober 2017 opent de tentoonstelling Mata Hari, de mythe en het meisje in het Fries Museum in Leeuwarden. Volgens conservator Rocourt leeft de gedachte aan Mata Hari nog altijd voort in Friesland. “Ze had een carrière in Frankrijk, maar haar roots liggen bij ons in Friesland. Het is en blijft gewoon een Fries meisje.” 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden