Gebarentaal

Achter elke rouwadvertentie schuilt een verhaal. Mickelle Haest tekent de ervaringen op van een uitvaartverzorger.

Langs de stoeprand liggen rode, slijmerige vuurwerkresten. Naast de vuilcontainers aan het begin van de straat staat een verdrietige kerstboom. Hij is zijn lichtjes en naalden verloren. "Pa heeft nog net het nieuwe jaar gehaald", zegt de zoon. "Maar feitelijk was hij zijn leven al kwijt."


Zijn zus vult haar broer in gebarentaal aan. Hij vertaalt: "Papa was al dik in de negentig. De ouderdom nam langzaam al het leven weg."


Jaren geleden heb ik hun moeder begraven.


"Van de kerkdienst bij ma's begrafenis heeft mijn zus niets meegekregen. We willen nu weer een kerkdienst, maar zouden het fijn vinden als die ook voor haar verstaanbaar is. Hier in de omgeving is een dominee die gebarentaal beheerst; hij heeft een doof kind. Wij willen graag dat hij de dienst leidt, in plaats van onze eigen dominee."


De eigen dominee begrijpt waarom hij plaats moest maken voor de ander. En de andere begrijpt waarom hij moet komen. In twee telefoontjes is alles geregeld. Ik maak voor de andere dominee nog een afspraak met de familie zodat ze samen de dienst door kunnen nemen.


Een paar dagen later sluiten we samen de kist en vertrekken we in een statige stoet naar de kerk. "Alles is afgesproken", heeft de dominee mij de dag ervoor telefonisch verzekerd. "Er zullen geen sprekers zijn. De kinderen willen dat ik hun verhalen over vader woorden geef."


In de deuropening van de kerk wacht hij ons op. Terwijl de organist treurige muziek speelt, wordt vader de kerk binnengedragen en loopt de dominee voor de dragers uit. Als de kist is neergezet, schik ik de bloemen eromheen. Daarna ga ik achter in de kerk zitten.


De dominee neemt mijn taak over. De plechtigheid verloopt volgens de orde van dienst. Aandachtig kijk ik naar de dominee. Zijn handen liggen stil op het spreekgestoelte voor hem. Zijn mond beweegt. De familie zit op de eerste rij, maar liplezen moet zelfs op die afstand vrijwel onmogelijk zijn. Ik zie alleen de achterkant van hun hoofden en kan hun reactie niet lezen.


Het koor zingt, de organist speelt. Daarna neemt de dominee weer het woord. Opnieuw bewegen zijn handen niet. Vertwijfeling slaat toe. Zijn er andere afspraken gemaakt of moet ik ingrijpen? Als ik opsta en naar voren loop, creëert dat onrust en verstoor ik de plechtigheid. Onrustig schuif ik op mijn stoel. Ik probeer de blik van de dominee te vangen, maar hij kijkt niet één keer mijn kant op.


Even later tijdens de koffietafel begint de familie nergens over. Voordat ik het aansnijd, besluit ik eerst bij de dominee te checken of de afspraken veranderd zijn. Ik tref hem met een kop koffie in zijn hand. "Waren de plannen gewijzigd?" vraag ik.


"Hoezo?"


"Aanvankelijk was toch afgesproken dat u de dienst met gebarentaal zou doen?"


Hij verslikt zich in zijn koffie en proest: "Oh wat erg, ik ben het helemaal vergeten." Hij voelt zich duidelijk opgelaten en ik heb er buikpijn van dat ik niet ingebroken heb.


In gebarentaal vertaalt hij even later onze excuses bij de familie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden