Gebakken goudvis

De naar grond smakende Gurami en rechts de man die de kip versnijdt tot satay. (FOTO'S JEROEN THIJSSEN )

Tijdens zijn reis door Indonesië at Jeroen Thijssen voortdurend erg lekker, totdat hij de Gurami-schotel proefde: net brasem uit de stadsgracht.

Wat zou nu het raarste zijn dat ik deze reis heb gegeten? De gebakken goudvis? Overdag zie ik ze, nog levend, in waterdichte bamboemanden op een markt in Bogor, net zwemmende stukjes wortel. Dat ze hier zoveel goudvissenkommen hebben, denk ik nog, maar ’s avonds in het restaurant staan ze op de kaart. Een niet bijzonder lekker visje, wat flauw van smaak als alle gekweekte zoetwatervis, maar het zet me toch aan het denken over de vijver van de buurman, thuis. Zou hij zijn Koi-karpers erg missen?

Misschien is het gekste nog wel de Gurami-schotel, ook een vis, en niet omdat ik jarenlang gurami’s in mijn tropische aquariumpje heb gehad. Dat waren kleine visjes, die op mijn bord is een grote. En het is daarom gek, omdat hij niet lekker is. De vinnen zijn heerlijk knapperig gebakken, de bijgeleverde sambal rookt haast ten hemel, maar het visvlees smaakt naar grond, zoals brasems uit een stadsgracht. Dat heb ik deze hele reis niet gehad, eten dat niet lekker is.

Van veel voedsel kan ik helemaal niet beoordelen of het gek is, omdat het onherkenbaar is van uiterlijk en smaak. In Jakarta, maar ook in andere steden, staan tienduizenden, misschien wel honderdduizenden mobiele keukentjes. Het zijn een soort rijdende vitrines, met een voorraadje eten en een gaspit aan boord.

’Vijfpoters’ worden ze genoemd, volgens Trouw-correspondente Esther de Jong, drie poten van het karretje en twee van de kok. Tegen elf uur zijn de koks vrolijk aan het koken en dat gaat door tot een uur of acht. De lunch in dit gezegende land begint nog voor die van ons en loopt haast naadloos over in het diner. Groepjes mensen verzamelen zich daar, arbeiders van Jakarta die ver in de sloppen wonen en geen tijd hebben om naar huis te gaan. Zij kijken verbaasd en vermaakt naar die enorme buitenlander, die ook een plaatsje zoekt en geen Bahassa spreekt.

Nou goed, dat spreek ik dan niet, met gebaren kan ik mij toch aardig verstaanbaar maken, al levert de mimische vraag naar gebakken lever hilarische reacties op. Helaas niet meer dan dat.

In een arm land, en dat is Indonesië, verwacht ik de keuken van de armen, de basis van alle grote keukens. En in arme keukens eten ze alles, ook orgaanvlees, en zelfs vliegende honden, vertelt een man die wel goed Engels spreekt. Maar dat is op Kalimantan, het vroegere Borneo. Die zal ik bij de vijfpoters in Jakarta niet vinden. En ook de lever-, hart- of milt satay-tjes kan ik niet vinden.

Het gekste is misschien dát ik in dergelijke stalletjes eet; de hygiëne baart met tijdens het eten toch wat zorgen. De man op de foto, bijvoorbeeld, snijdt kip voor de saté. Maar mijn lijfarts heeft verklaard dat, hoe goed ik de regels ook naleef, de kans op reizigersdiarree toch zo’n negentig procent is. Daarom probeer ik het maar, al ben ik de enige westerling die ik zulke stalletjes aantref.

Misschien is het gekste de koffieboon, die in de crème brulée zit van mijn hotel. Het is al geen crème brulée, die zijn naam dankt aan het gebrande suikerlaagje dat een kraak verschaft aan de zachte pudding eronder. Deze kok heeft de suiker vervangen door een vleug cacaopoeder, en onder de pudding een laag gestolde zoete koffie gelegd. Met daarin dus de boon, een bittere verrassing in het zoet. Geef mij maar spekkoek.

Maar nee, nu weet ik het zeker. Het raarste wat ik at was de oliebol bij een buitentemperatuur van 35 graden celcius. Prima oliebol, goed gerezen en gebakken, een echt Hollandse versnapering maar in de tropen zo gek als, nou ja, een loempia met oudjaar.

(\N)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden