Gaza: het verschil tussen wonen in de Bijlmermeer of in Wassenaar

BEIROET - In het Palestijnse vluchtelingenkamp Mar Elias in WestBeiroet zou een persconferentie zijn over de vredesbesprekingen tussen Israel en de PLO. “Welke partij wilt u, mevrouw?”, vraagt iemand bij de ingang. “Er is een conferentie bij het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP van George Habasj), een bij het Democratische Front voor de bevrijding van Palesina (DFLP van Naif Hawatmeh), en ik geloof dat Ahmed Jafrik (DFLP-GC), er nu ook een geeft.”

De situatie in Mar Elias, een klein kamp met voornamelijk christelijke Palestijnen, is verwarrend. Ruim tien Palestijnse politieke partijen hebben hier hun kantoor: sommige zijn lid van de PLO, andere zijn dissidente partijen. De enige afwezige in Mar Elias is Fatah van Jasser Arafat, de grootste partij binnen de PLO. En dat bepaalt ook meteen de sfeer in het kamp. Iedereen is tegen het vredesvoorstel, ze vinden dat Arafat de Palestijnse zaak te grabbel gooit. “Maar Arafat is niet de president van het Palestijnse volk, al denkt hij van wel”, zegt de man bij de ingang. “Komt u maar mee, dan beginnen we.”

Bij het DFLP had de bijeenkomst al lang moeten beginnen, maar waar de meeste Arabieren het toch al niet zo nauw nemen met de tijd, zijn Palestijnen al helemaal makkelijk. De helft van het partijkader moet nog komen opdagen. “Maar schrijft u maar vast dat wij niet akkoord gaan. Alleen de mensen uit '67 kunnen terug, die van '48 niet. Dat is geen oplossing.” Hij doelt erop dat de Palestijnen die in 1967 tijdens de zesdaagse oorlog uit de westelijke Jordaanoever zijn gevlucht daar nu weer naar terug kunnen keren, maar degenen die in 1948 uit Israel wegvluchtten kunnen niet terug. Hun huizen liggen in wat nu Israel is. En tot die laatste groep vluchtelingen, de zogeheten 48ers, behoren nu juist de Palestijnse vluchtelingen in Libanon.

De woordvoerder van het DFLP, twee deuren en drie steegjes verderop, is net in gesprek met een Amerikaans tv-station. “Arafat laat de Palestijnen in de diaspora stikken. Die moeten nu zelf hun problemen maar oplossen met de desbetreffende regeringen, en dat was niet het doel van de PLO. Als men hiermee doorgaat, is het wat mij betreft het einde van de PLO. Waar is ons recht op terugkeer, als de Palestijnen van '48 niet meedoen? Waar is ons recht op een onafhankelijke staat? Mannen en vrouwen hebben gevochten voor die eigen staat, die eigen identiteit, voor het krijgen van een paspoort van Palestina, en niet een identiteitskaart van een of ander land dat 'vluchtelingstatus' vermeldt. Men is hiervoor gesneuveld. En nu moeten we genoegen nemen met Jericho en Gaza, wat niet eens ons eigen land wordt, maar een soort van reservaat, net zoals de Indianen in Amerika? En gaan we akkoord met dit plan, dan is kleeft daar nog de voorwaarde aan dat er niet meer over een onafhankelijke staat wordt gesproken. Dit plan opent geen deuren voor de toekomst, maar sluit die juist hermetisch af.”

De woordvoerder explodeert bijna bij de suggestie dat het wellicht beter is het plan toch maar te accepteren. Beter iets dan niets en dan is dit altijd nog het best denkbare aanbod sinds 1948?

“Luister eens, jullie mogen dan een schuldgevoel hebben tegenover de joden, ik niet. Wij zijn hier het slachtoffer, vergeet dat niet”, reageert hij woedend. “En dat het beter is dan niets is onzin. Als Arafat akkoord gaat met dit plan, komt hij alleen te staan. En dat merkt hij op het moment dat hij in Gaza gesteund en beschermd moet worden door de Israelische politie, en niet door zijn eigen volk. Ik zeg niet dat hij een slechte leider is, maar hij neemt wel vaak de verkeerde politieke beslissingen.” Hij neemt, iets rustiger, een slok water. “Conclusie van dit alles: wij zijn tegen. Wat wilt u nog meer weten?”

De Fatah Revolutionaire Raad (FRC) van Aboe Nidal (niet te verwarren met de 'gewone' Fatah van Jasser Arafat) zetelt naast de DFLP. De groep van Aboe Nidal liep al in 1972 weg uit de PLO nadat “we lucht kregen van een eventuele vredesovereenkomst tussen Arafat en Israel destijds. Wij geven dus geen conferentie over deze zaak, want we zijn al jaren tegen wat voor vredesovereenkomst met Israel dan ook.”

De woordvoerder moet een beetje lachen. “Gaza. Bent u daar wel eens geweest? En daar moeten wij ons bestaan opbouwen? Luister, ik kom uit Akka. Ik heb de sleutel van het huis van mijn ouders nog, ik heb de eigendomsdocumenten van mijn vader geerfd, en niemand kan mij vertellen dat dat huis, wat er nog steeds staat niet mijn bezit is, maar van een jood uit Rusland die de taal niet eens spreekt. En ik mag in het zand van Gaza, wat al het dichtsbevolkte stuk in het land is, een nieuw huis bouwen, met nog 4,5 miljoen Palestijnen, op grond die niet eens van ons is? Ik heb lang in Amerika gewoond. En al ben ik in Libanon geboren, en al zijn mijn kinderen hier geboren, en worden hier waarschijnlijk ook mijn kleinkinderen geboren, ik bleef altijd 'de Palestijn'. Bij bijeenkomsten of feesten of voetbalpartijtjes was het 'waar is de Palestijn?' Wij hebben geen haast. Die Palestijnse staat hoeft niet nu, maar wel ooit eens. Dus kunnen we geen genoegen nemen met een afdankertje. . . Gaza.”

“Gaza”, zegt hij nog eens bedenkelijk. “Ik ben wel eens in Nederland geweest. Mijn schoonzus komt er vandaan. Wilt u in de Bijlmer wonen als u een villa in Wassenaar heeft?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden