Review

Gaudeamus wil af van exclusief imago

AMSTERDAM - In eertijds protestantse en katholieke godshuizen (Paradiso en de Posthoornkerk), in een monument van liberalisme (de Amsterdamse koopmansbeurs), in een voormalige fabriek (de Melkweg) en in een ooit berucht communistisch bolwerk (Felix Meritis), op zo verschillende locaties in de Amsterdamse binnenstad vonden afgelopen week de concerten van de Gaudeamus Muziekweek plaats.

Zo bekeken leek die geografische en sociale spreiding wel een bewuste poging om de veelkleurigheid van het paarse kabinet naar de kroon te steken en het definitieve bankroet van de verzuiling te verzinnebeelden. Maar het waren niet deze doelen, die Gaudeamus-directeur Henk Heuvelmans noemde in het toespraakje, dat voorafging aan de bekendmaking van de prijswinnaars van het jaarlijkse concours. Of misschien toch een beetje: hij kondigde aan dat Gaudemaus zich in de komende jaren wil ontdoen van het oude imago van exclusiviteit. Heuvelmans wil zich vooral gaan richten op een 'brede' benadering van het verschijnsel actuele muziek, daarbij over oude grenzen heenstappend.

Dat betekende in concreto dat er al dit jaar niet alleen gastvrijheid was voor buitenlandse ensembles en componisten, maar ook voor schoolkinderen, beeldende kunstenaars, performers en - in het voetspoor van het Holland Festival - een deejay, die zich in de 'Nacht van het Onverwachte' tussen de multi-mediale performances door mocht uitleven.

De cultuuromslag tekende zich dit jaar op voorhand al een beetje af in de keuze van de jury-leden; een generatie jonger en meer onderling tegenspel belovend dan in voorgaande jaren. Een omslag leek er ook gaande te zijn in de bezoekersaantallen: de kleinere zalen waren bij de concerten afgeladen vol, de grotere redelijk goed bezet, zoals de grote zaal van de Beurs van Berlage waar donderdagavond het Radio Symfonie Orkest onder leding van Jac. van Steen speelde.

Aan het programma was van diverse kanten heel wat gesleuteld en stelde misschien juist daarom erg teleur. Een orkeststuk van Unsuk Chin (prijswinnaar in 1985) vonden de musici 'onspeelbaar' en werd terzijde geschoven ten gunste van een raar allegaartje van soms platte speelmuziek. Ook een andere radio-orkest leverde een negatieve bijdrage. Doordat het Radio Kamerorkest niet kwam spelen, moesten drie van de zestien geselecteerde werken (o.a. van de Nederlander Robin de Raaff, die wel een aanmoedigingsprijs van Geneco-componistenbond in ontvangst mocht nemen) onuitgevoerd en buiten mededinging blijven.

Niettemin vond de jury (Richard Barrett, Jacob ter Veldhuis en Richard Rijnvos) in de dertien overige inzendingen ruim voldoende kwaliteit om een vijftal namen naar voren te halen. Zo kregen de Rus Iwan Malachowsky en de Amerikaan Derek Bermel een bemoedigend schouderklopje, omdat zij zich meer dan de meeste anderen in staat toonden ondanks de vloedgolf van invloeden de kiem van een grote oorspronkelijkheid te bewaren.

Een officiële eervolle vermelding, die doorgaans tot de uitvoering van een nieuw werk tijdens een volgende muziekweek leidt, ontving de Kazachstaanse Jamilia Jazylbekova voor haar vocaal/instrumentale compositie 'Uschar'.

Met 'Rigmarole' voor fluitensemble en slagwerk en 'Tomography I' voor viool en altviool verwierven de Japanse Komiko Omura en de Brit Geoffry Hannan samen de Gaudeamus prijs 1998. Het ter beschikking gestelde bedrag van tienduizend gulden als opdracht voor een nieuwe compositie zullen zij moeten delen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden