Gaudeamus-week levert geen verrassingen op

Tien dagen lang was Amsterdam gevuld met jonge buitenlandse componisten, die streden om de Gaudeamus Prijs 2000. De winnaar was Yannis Kyriakides. Jurylid en componist Cornelis de Bondt kijkt terug op een afwisselende week, maar was niet ondersteboven van het niveau.

De Bondt, die met nog twee juryleden de 25 kandidaten uit ruim driehonderd inzendingen selecteerde, was zelf verantwoordelijk voor de concerten in de IJsbreker, Felix Meritis, het Bimhuis, het Stedelijk Museum en de Beurs van Berlage, waar de ingezonden werken te horen waren. Afwisseling was een van de leidende principes van de jury. De Bondt: ,,We hebben niet alleen de beste stukken genomen, maar als jury bewust diversiteit nagestreefd. Want we wilden verschillende stijlen laten horen en gevarieerde programma's samenstellen.''

Variëteit is meteen het belangrijkste kenmerk van hedendaagse muziek. Mooie muziek, ouderwets steile muziek: alles kan tegenwoordig weer. Geen enkele stroming is dominant. De Bondt: ,,Je hebt nog steeds repetitieve muziek, er is 'new complexity', en natuurlijk veel elektronica in verschillende stijlen. De waarheid is relatief geworden. Maar als reactie daarop hoor je de klacht dat de moraal in de muziek verdwenen is. Sommige componisten willen terug naar Chopin en Tsjaikovs ki, voor anderen worden religie en mystiek weer belangrijker.'' Zoals het een jurylid betaamt, wijst De Bondt geen enkele stroming af. ,,De verscheidenheid is een mooie weerspiegeling van de maatschappelijke ontzuiling'', vindt hij.

Natuurlijk beoordeelden de juryleden ook of de stukken ambachtelijk goed waren en of er een eigen artisticiteit in te ontdekken was. Daarnaast lieten ze zich leiden door hun eigen nieuwsgierigheid. De Bondt: ,,In muziek is intuïtie een belangrijk criterium. Soms kun je op een stuk van alles tegen hebben, maar het toch willen horen. Wat moesten wij met de inzending van de Filippijn Sidney Boquiren, die één velletje met twintig noten en een lange omschrijving opstuurde. Het is moeilijk je voor te stellen hoe dat klinkt. Misschien stelt het niks voor. Maar we hebben het uit nieuwsgierigheid onmiddellijk gekozen.''

De afgelopen week heeft geen meesterwerken opgeleverd. Het algemene niveau deed De Bondt niet overlopen van enthousiasme. Er zaten een paar uitschieters bij, maar geen enkele echte verrassing. Maar De Bondt is niet bezorgd dat de muziek in een dal is beland. De Bondt: ,,Dit jaar zat het er gewoon niet in. En het is de vraag of je het altijd kunt verwachten. De deelnemende componisten zijn tussen de twintig en de dertig jaar. Dertig jaar is voor een componist heel jong.''

De winnaar van de Gaudeamus Prijs 2000, de Cyprioot Yannis Kyriakides, viel de jury op omdat hij een typisch probleem van jonge componisten goed had opgelost: de vorm. De Bondt: ,,Bij jonge componisten begint een stuk meestal wel sterk, maar zakt het daarna in. Kyriakides wist de lengte van zijn stuk waar te maken. Dat is bijzonder.'' Zijn stuk 'Spi' verwijst naar spionage met morsesignalen en andere seingeluiden. Voor zijn twintig noten kreeg de Filippijn Boquiren een eervolle vermelding. De andere ging naar de Japanse Sachiyo Tsurumi voor het stuk 'Toy'.

Of dit objectief gezien de beste deelnemers waren, weet De Bondt niet. Dat lijkt hem ook niet veel te kunnen schelen, want weer laat hij zijn nieuwsgierigheid prevaleren. ,,Ik ben nieuwsgierig naar de verdere ontwikkeling van deze componisten en door de prijs zijn ze verzekerd van een hernieuwd optreden volgend jaar en ik van een hernieuwde kennismaking.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden