Update

Gasexplosie Den Haag kwam door scheur in gevaarlijke leiding, en daar liggen er meer van in Nederland

De zware gasexplosie onder een rij huizen in Den Haag afgelopen januari is veroorzaakt door een scheur in de gietijzeren hoofdgasleiding. Volgens het Openbaar Ministerie valt niemand iets te verwijten, ook netbeheerder Stedin niet.

Hoe de scheur in de hoofdgasleiding is ontstaan, is niet duidelijk geworden uit het onderzoek dat is uitgevoerd door Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Door de scheur ontsnapte aardgas dat zich ophoopte in de kruipruimte onder de huizen aan de Haagse Jan van der Heijdenstraat. Hoe het gas vervolgens tot ontploffing is gekomen, is niet meer na te gaan, luidt de conclusie van het onderzoek.

Door de explosie op 27 januari rond vier uur ’s middags raakten tien mensen gewond. Een van hen kon pas na ongeveer acht uur uit het puin worden gehaald. De getroffen gasleiding in Den Haag was een zogeheten grijs gietijzeren leiding. Dat deze leidingen die ruwweg tussen 1960 en 1990 zijn gelegd, gevaarlijk kunnen worden is al langer bekend, onder meer uit onderzoek na gasexplosies in 2001 en 2009. Toen bleek dat deze gietijzeren buizen gevoelig zijn voor scheuren, onder meer op plaatsen waar veel trillingen door verkeer voorkomen, of waar de grond waar de leiding in ligt kan verzakken. Ook door ouderdom kunnen scheuren ontstaan.

Na deze onderzoeken is vanaf 2010 begonnen met het versneld vervangen van de meest risicovolle leidingen en dat is inmiddels gebeurd. Ongeveer 3500 kilometer aan grijs gietijzeren leidingen is al vernieuwd, maar er ligt nog 3025 kilometer die nog vervangen moet worden. Daarnaast is er nog zo’n 775 kilometer aan leidingen van asbestcement, een vergelijkbaar materiaal. Ook die moeten vervangen worden.

Risico-inschatting

Op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen gaan netbeheerders zulke leidingen vaker inspecteren en wordt gekeken of het vervangingsprogramma dat loopt tot 2040, versneld kan worden. Daarnaast komt er verder onderzoek naar het ontstaan van scheuren in grijs gietijzeren gasleidingen.

“Dit soort incidenten is altijd aanleiding om te kijken of het niet sneller en beter kan, en of we nog goed zitten met de risico-inschatting”, zegt woordvoerder Jenny Huttinga van Netbeheer Nederland, de koepelorganisatie van negen netbeheerders. “Sinds het incident in De Haag zijn we al in gesprek met de toezichthouder SodM om te kijken of we het vervangingsprogramma moeten versnellen, en die wil is er zeker.”

Volgens het Openbaar Ministerie treft geen van de betrokken instanties blaam voor de gasexplosie in de Jan van der Heijdenstraat. Deze hoofdgasleiding was ingeschat als een leiding met een laag risico en hoefde pas voor 2029 vervangen te worden door netbeheerder Stedin. Toezichthouder SodM constateerde wel dat Stedin achterloopt op schema met de sanering van gasleidingen met de hoogste risico-inschatting, en maant de netbeheerder haast te maken. Maar dit staat los van het ongeluk van afgelopen januari.

Stedin noemt het “onbevredigend dat op basis van het onderzoek geen aanwijsbare reden lijkt te zijn voor het ontstaan van de scheur”, en gaat aanvullend onderzoek doen. Nu er geen strafbare feiten zijn geconstateerd, is Stedin gaan praten met de gedupeerden over de afwikkeling van de schade. “We spreken met deze bewoners over oplossingen en kijken wat we voor hen kunnen doen”, zegt woordvoerder Koen de Lange van Stedin. “Mochten de verzekeringen die zij hebben niet toereikend zijn, dan zou Stedin kunnen bijspringen.”

Waar liggen deze gasleidingen nog?

De grijs gietijzeren gasleidingen komen verreweg het meest voor bij de drie grootste netbeheerders in Nederland, Stedin, Liander en Enexis. Bij de kleinere netbeheerder Westland Infra ligt nog een kilometer of elf van dit type gasleiding en Enduris heeft alleen nog een aantal kilometers asbestcementleidingen liggen in het Zeeuwse Middelburg. Stedin, Liander en Enexis hebben op hun websites kaarten geplaatst waar op te zien is onder welke wegen de gasleidingen liggen die nog vervangen moeten worden, bij elkaar ruim 3000 kilometer. Via de website www.eancodeboek.nl is te vinden welke netbeheerder in welke regio actief is.

Lees ook:

Langzaam dringt bij de bewoners door dat ze alles kwijt zijn

Bewoners van het huizenblok met de flat die in het Haagse Laakkwartier werd verwoest door een explosie, kunnen nog niet terug naar huis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden