Garnalenvissers vrezen platvissers

Duurzaam garnalenvissen willen ze. Maar daarbij voelen ze zich gedwarsboomd door platviskotters, gesteund door het ministerie van LNV. „Wij willen hiervan niet de dupe worden.”

Kleine vissers zijn ze. De schepen, niet langer dan twintig meter, met twee, drie man aan boord, zijn veelal op de Waddenzee en kustzone te vinden. Daar halen ze dan garnalen uit, met netten die vissen de kans op ontsnappen bieden. Want bijvangst van ondermaatse vissen is niet bij duurzaam, vinden de vijfentwintig vissers van de Stichting Duurzame Garnalenvisserij. „Je zou zeggen: een overheid moet zuinig zijn op zo’n vloot”, zegt Sietske Poepjes, zelf dochter van een garnalenvisser en juridisch adviseur van de stichting. Maar de praktijk is anders: de overheid keert deze duurzame garnalenvissers juist de rug toe, meent Poepjes.

Nu quota de vangst van tong en schol fors beperken, werpen platvisvissers zich met hun grotere Eurokotters steeds vaker op de garnaal. „Natuurlijk is dat voor ons concurrentie. Maar we maken ons vooral druk over de wijze waarop zij vissen”, zegt Poepjes.

Zo is in een Europese verordening vastgelegd dat bij de vangst van garnalen bijvangst moet worden voorkomen met een zogenaamde zeeflap. Deze lap – eigenlijk een net voorzien van een uitgang waardoor vis kan ontsnappen – heeft zulke kleine mazen dat alleen de garnaal er doorheen kan. De garnaal komt dan terecht in het garnalennet. „Maar de platviskotters hoeven in de praktijk niet te voldoen aan deze verplichting. De Algemene Inspectie Dienst (AID) heeft van het ministerie van LNV opdracht gekregen niet-verbaliserend op te treden als de zeeflap ontbreekt”, weet Poepjes. En dat komt de platvissers goed uit, redeneert zij. „Deze vissers moeten het vaak juist hebben van de bijvangst.” Naar schatting heeft zo’n zestig platvissers een vergunning om op garnalen te vissen.

Voor de duurzame garnalenvissers is die bijvangst onverteerbaar. Zij willen dat juist voorkomen om herstel van onder andere de tong en schol mogelijk maakt. Daar plukken dan uiteindelijk weer die platvissers de vruchten van. „Door die bijvangst gaat het imago van de duurzaam gevangen garnaal eraan. Maar wij willen hier niet de dupe van worden”, zegt Poepjes strijdbaar.

De Europese regels beperken bovendien het motorvermogen van de schepen, tot maximaal 300 pk. Maar of de platvissers zich daaraan houden, betwijfelt zij. „De motoren van hun kotters zijn veel sterker.” Het vermogen kan wel lager worden afgesteld, maar dat kan nooit precies. Een hoger vermogen wordt daarom in de praktijk vaak door de inspectie gedoogd.

Veel mogelijkheden op juridisch verhaal is er niet, meent Poepjes. „Er is geen op schrift gesteld ontheffingsbesluit voor de zeeflap. En hoe kun je dan de overheid dwingen haar eigen regels te handhaven?”

Volgens een woordvoerster van het ministerie van LNV is schriftelijke ontheffing ook niet nodig. „Er is geen sprake van nieuw beleid of nieuwe regeling. De EU-regels geven lidstaten gewoon de mogelijkheid om gedurende een aantal maanden per jaar af te zien van het verplicht gebruik van de zeeflap. En dat is in november gebeurd omdat er in dit jaargetij veel wier, zeehaar, is. Het vissen met zeeflap wordt zo lastig: die flap slibt meteen dicht.” Overigens, onderstreept zij, van zeehaar-overlast is alleen sprake in het zuidelijk deel van de Noordzee. „Alleen daar zal de AID dus afzien van verbaliseren.” Verder vertrouwt het ministerie op het toezicht dat de sector zelf houdt op de motor-pk’s. „De AID constateert wel eens overtredingen maar over het algemeen gaat het goed met de zelfregulering.”Â

Poepjes betwijfelt dat laatste. Net zoals ze de AID in de Waddenregio nog niet heeft zien optreden tegen het ontbreken van de zeeflap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden