Ganzen vlogen een rondje over de begraafplaats

Zonder religieuze beleving geen religie - misschien is zij wel de kern ervan. Toch lees je er maar weinig over. In deze rubriek beantwoorden mensen vragen over wat ze op religieus gebied hebben beleefd. Vandaag: Bram Grandia.

Wat hebt u meegemaakt?

,,Een gemeentelid dat al lang weduwe was, had me gevraagd de begrafenis te leiden van haar dochter, die suïcide had gepleegd. Vanuit de Keizersgrachtkerk in Amsterdam, waar ik pastor was, reden we naar de begraafplaats, in de weilanden tussen Lemmer en Woudsend in Friesland. 'Waar is de koster?', vroeg de verontruste weduwe, want zonder in- en uitluidend klokgelui is zo'n afscheid niet compleet. De koster kwam niet. Ik wilde net met mijn verhaal beginnen toen er een koe kwam aangerend die één maal hard loeide. En aan het eind van de plechtigheid kwam er een groep koeien bij de heg staan die het op een loeien zetten. Heel toepasselijk.

Jaren later stierf er opnieuw een dochter van deze inmiddels oude vrouw; nu aan aids. Het was smerig weer en terwijl we naar de begraafplaats in Friesland reden, zei ik tegen mijn vrouw, die Friezin is: 'Kun je niet tegen de God van Friesland zeggen dat dit verdomde rotweer moet ophouden?' 'Wacht maar af', zei ze. En inderdaad, iets voor het begin van de plechtigheid verscheen er een stukje blauw, en toen het begon, scheen de zon uitbundig. Toen we klaar waren, sloot de hemel zich. We zaten nog niet in de auto's of het noodweer barstte weer los.

Nog een paar jaar later stierf een andere dochter van de weduwe, en we waren weer bij elkaar op de begraafplaats in Friesland. Terwijl ik mijn verhaal vertelde, kwam er een groep wilde ganzen overvliegen die eenmaal voorbij, omkeerde en, terwijl wij omhoog keken, een rondje over de begraafplaats vloog.“

Ziet u dit toeval als een godswonder?

,,Al zullen een heleboel aanwezigen niets toevalligs hebben opgemerkt, voor mij ging de hemel even open. Er viel ons iets toe. Ik zie deze opeenvolging van toevallige gebeurtenisen als een knipoog van God, en voor mij is die begraafplaats hierdoor een heilige plek geworden. Dit soort ervaringen is zo kwetsbaar. Je kunt ze zo stuk praten. Niet dat er enige natuurwet werd doorbroken. En wellicht kan een ganzenkenner melden dat ganzen in hun aard nieuwsgierig zijn, en daarom soms een rondje vliegen, al heb ik in Doesburg, waar ik tegenwoordig woon, veel ganzen gezien, maar met Judith Herzberg kan ik zeggen: 'Bijna nooit zie je een vogel in de lucht zich bedenken, zwenken terug'.“

Wat voor een rol heeft dit wonderlijke toeval bij u gespeeld?

,,Deze ervaring heeft mijn leven niet veranderd, zoals je vaak hoort bij wonderverhalen. Al was het wel een bevestiging van het bestaan van een onverklaarbare nabijheid. Ik vond de hoeveelheid leed die over deze familie kwam zo enorm, dat zonder deze mooie toevaligheden alles helemaal troosteloos was geweest. Zo had het vreselijke tenminste niet het laatste woord.“

Was dit de boodschap?

,,Zo ver wil ik niet gaan. In de natuur gebeurde een schitterend ongeluk, maar in die weduwe van ver in de negentig toonde zich iemand die niet capituleerde voor het lot, zich weliswaar vrolijk maakte om zulk toeval, maar zich alleen liet leiden door haar geloof. In haar zag ik een boodschap. Ik zag mezelf als haar leerling. Deze authentieke vrouw verloor vier van haar zes kinderen. Maar ze bleef ze op vakantie gaan. Ze was als een bloem, die steeds weer naar het licht toe draait. Tegelijk was ze op zoek, deed ze het op geen enkele manier gemakkelijk. Ze vroeg zich af: 'Hoe kan ik het geloof dat God liefde is combineren met deze ervaringen?' Dwars tegen alles in, bleef ze geloven. Ze deed me aan een vrouwelijke Job denken. Ik vond de ontmoeting met deze vrouw op zich al een religieuze ervaring. Zij was een mens in wie ik Gods aanwezigheid ervoer. Zij was voor mij, om met Kuitert te spreken, 'voor een tijd een plaats van God'.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden