Gambamaniak Meulenbroeks en Alpen-Heidi Hannigan

Muziektheater

’De Gambamaniak’ door Ralph Rousseau Meulenbroeks en Philip Curtis: zo 6/4 in de Leidse Schouwburg. Tournee t/m 17/5. ’In the Alps’ van Richard Ayres, door Nederlands Blazers Ensemble en Barbara Hannigan: zo 6/4 in De Doelen, Rotterdam. Herhaling: 9, 10/4 in Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam en 13/4 in Leidsche Rijn, Utrecht.

De ’gambamaniak’ uit de titel van de theatervoorstelling van Ralph Rousseau Meulenbroeks, dat is natuurlijk Meulenbroeks zelf. En bij gamba moet je dan denken aan het instrument viola da gamba, de darmbesnaarde mooie achternicht van de violoncello, in de vergetelheid geraakt na de Franse Revolutie.

Met zijn lange haar en zijn archaïsche tweede naam is Meulenbroeks net zo anachronistisch als zijn geliefde instrument. Al lijkt hij, met ontbloot bovenlijf poserend op cd-hoesjes, ook nog wel op de hardrockgitarist die hij ooit was. Achter die pr schuilt trouwens geen dom blondje.

De zelfverklaarde ’Gandhi van Groot-Gambastan’ is een man met een missie: in ’De Gambamaniak’ wil hij zijn instrument voorstellen aan het grote publiek. De première in de Leidse Schouwburg begon met een klein relletje. Tekstschrijver Justus van Oel distantieerde zich van de door Meulenbroeks en Philip Curtis verbouwde tekstversie, maar wenste het publiek wel veel plezier met de onpretentieuze familievoorstelling, die handig schakelde tussen het hof van Lodewijk XIV (met muziek van gambavirtuoos Marin Marais) en een televisiekwis met Meulenbroeks zelf in de hoofdrol.

Veel diepzinniger maar net zo curieus was ’s avonds het mountain melodrama ’In the Alps’, dat Richard Ayres voor het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) en supersopraan Barbara Hannigan maakte. Losjes geïnspireerd door de interbellum-bergavonturenfilms van de Duitser Arnold Franck (met Leni Riefenstahl in de hoofdrol), vertelde Ayres het verhaal van een meisje (Hannigan) dat in de bergen wordt opgevoed door geiten en dat verliefd wordt op de sullige Bobli (een hilarisch acterende trompettist André Heuvelman). Ze krijgen elkaar uiteindelijk niet, maar dat is in het grotere geheel der dingen niet zo erg. In de trage beleving van de walvis is het menselijk bestaan een nietige oprisping, in de beleving van een nematode maakt het allemaal niks uit – dat is ongeveer de boodschap in Ayres’ interludes.

Maar intussen zag en hoorde je wel vrolijk muziektheater met het uitgelaten NBE in jaren-twintig-bergbeklimmerskleding, alpenbiermuziek uit de speakers, Heidi-Hannigan gekleed in geitenvellen en met vlechten, boventiteling in de stijl van de stomme films. En de filmisch gemonteerde muziek van Ayres: het ging duizelingwekkend van Mahler naar Strauss en Zarah Leander, alles zonder letterlijke citaten. Hannigan jodelde, knorde, mekkerde en zong een lied van verlangen; Ayres’ virtuoze muziek werd geflankeerd door de melancholieke Messiaen (magisch gespeeld door klarinettist Harmen de Boer) en een nostalgische Andriessen (een poëtisch altvioliste Susanne van Els).

In ’In the Alps’ overtreft Ayres zichzelf. Voor het eerst geeft hij de luisteraar bovendien een routebeschrijving mee, waar hij zijn publiek meestal in verwarring achterlaat met zijn cartooneske muziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden