Galileo komt niet los

Als zonnebaden niet helpt, dan misschien acrobatiek. De ingenieurs van de NASA putten zich uit in het verzinnen van creatieve oplossingen voor het probleem dat het ruimtevaartuig Galileo nu al bijna een jaar teistert: een vastzittende antenne. Maandag mislukte een vierde poging, de antenne 'los te sudderen' door hem afwisselend naar de zon toe en van de zon af te keren.

Galileo is deze week 478 miljoen kilometer van de aarde verwijderd. In december 1995 moet hij Jupiter bereiken, na eerst nog een keertje rond de aarde te zijn gesuisd om meer snelheid op te doen. In april vorig jaar, een jaar na de lancering door het ruimteveer Atlantis, moest de satelliet helemaal waarneemklaar gemaakt worden, onder andere door het uitklappen van een grote, paraplu-achtige antenne. Dat mislukte.

De vastzittende antenne bedreigt niet de missie als zodanig, maar is wel een behoorlijke tegenvaller voor de onderzoekers die met behulp van Galileo de planeet Jupiter willen bestuderen. Met de wel werkende kleine antenne van de ruimteverkenner denken ze maximaal 2200 foto's van de grootste planeet van het zonnestelsel over te kunnen seinen, terwijl ze gerekend hadden op 50 000. Galileo moet van eind 1995 tot in 1997 om Jupiter blijven draaien.

De eerste manier die werd bedacht om de antenne weer los te krijgen, was dus het periodieke zonnebad. In april en in oktober zal het nog een keer worden geprobeerd. De hoop is, dat de metalen delen van de antenne door het uitzetten en weer krimpen los zullen komen. Als dat niet werkt, moeten bewegingen van het ruimtevaartuig het werk maar doen: Galileo zal dan snel om zijn as gaan tollen, zodat de motor die de antenne moet laten uitklappen bij zijn werk wat hulp krijgt van de middelpuntvliedende kracht.

Hoe dan ook is de missie van Galileo niet al mislukt voor hij begon, zoals aanvankelijk werd gevreesd. Op zijn ingewikkelde route naar Jupiter deed het ruimtevaartuig onder andere Venus aan, de aarde (waar hij, om te oefenen, duidelijke sporen van leven waarnam), en een planetoide, Gaspra.

Inmiddels is er bij Jupiter juist onderzoekswerk gedaan door een ruimtevaartuig dat die planeet niet als eindbestemming heeft. Het Europese ruimtevaartuig Ulysses, dat dit weekeinde een zet heeft gehad van Jupiter in de richting van de zon, heeft daar waarnemingen gedaan aan het 'noorderlicht' van de planeet. Dat noorderlicht wordt net als op aarde veroorzaakt door elektrisch geladen deeltjes die afgebogen worden door het magnetisch veld van de planeet.

Ulysses heeft die deeltjes gemeten toen het Jupiter dit weekeinde op zijn dichtst naderde. Tegelijkertijd nam ook de ruimtetelesoop Hubble het noorderlicht van Jupiter waar. Dat licht schijnt, in tegenstelling tot het aardse noorderlicht, voornamelijk in het ultra-violet, en die lichtsoort wordt zolang het gat in de ozonlaag nog maar een plaatselijk verschijnsel is - tegengehouden door de aardse atmosfeer. Vanuit zijn baan om de aarde heeft de Hubble het vier dagen lang kunnen bestuderen, terwijl Ulysses ondertussen midden tussen het noorderlicht magnetische velden en straling mat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden