’Gabor kwam ook uit minderheid’

Bij de euforie over de twee allochtone Nederlanders die staatssecretaris zijn geworden in het kabinet-Balkenende IV, past enige relativering.

Dat zegt Ruud Koopmans, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam: „Dzsingisz Gabor, in de jaren negentig staatssecretaris in het kabinet-Lubbers III, was als geboren Hongaar tenslotte ook afkomstig uit een minderheid.”

Om te bepalen hoe bijzonder de toetreding van minderheden tot de Nederlandse regering is, is de definitie van een minderheid van belang, zegt Koopmans. „Want ook de man die nu kandidaat staat voor het Franse presidentschap, Nicolas Sarkozy, is van afkomst een Hongaar.”

Wel bijzonder is volgens prof. Koopmans dat er nu twee moslims in de Nederlandse regering komen. „Dat is voor het eerst. Voor zover ik weet is dat ook in het Verenigd Koninkrijk nog nooit gebeurd.”

Ook met een ruime definitie van het begrip minderheid doet Nederland het in het openbaar bestuur in Europa niet gek. Koopmans doet op dit terrein vergelijkend onderzoek. „Als je kijkt naar Duitsland, waar in het bundesland Berlijn bij de afgelopen verkiezingen slechts vier van 180 senaatsleden van Turkse afkomst zijn, dan steekt Nederland veel gunstiger af. Ook in de Duitse Bondsdag zit nog geen handvol allochtonen.”

In Frankrijk is toetreding van allochtonen tot de regering heel gewoon, vertelt Laure Michon, die aan de Universiteit van Amsterdam promotie-onderzoek doet naar immigrantenraadsleden in Amsterdam en Parijs. „In de eerste regering-De Gaulle was er al een Algerijn staatssecretaris en in de huidige regering zit een minister van Algerijnse afkomst.”

Michon noemt het ’abslouut bijzonder’ dat er in het Nederlandse parlement een groot aantal allochtonen zit. „In het Franse parlement zitten er nul. Maar dat komt mede door het electorale stelsel. Per district wordt er door politieke partijen vaak maar één kandidaat gesteld en geen partij durft het aan om een allochtone kandidaat naar voren te schuiven. Dat stelsel versterkt de uitsluiting van minderheden, ook van vrouwen, van het politieke systeem.”

Koopmans ziet een risico in de dubbele nationaliteit van de staatssecretarissen Albayrak en Aboutaleb. „Dubbele nationaliteit kan een probleem worden bij niet volledig democratische rechtsstaten, zoals Turkije en Marokko. Albayrak heeft een portefeuille waarin ze te maken kan krijgen met mensenrechtenkwesties. Stel, ze moet in een procedure kritiek uiten op de mensenrechtensituatie in Turkije? Dan is er een theoretische kans dat ze in Turkije voor de rechter worden gedaagd, zoals gebeurde met Nobelprijswinnaar Pamuk. Kun je als politicus dan nog handelen zonder last of ruggespraak?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden