'Ga een beetje fantasierijk rechtdoor'

Cabaretier en zangeres Louise Korthals is een nieuwe ster op de bühne. Met haar show 'Vlieguur' reist ze door het land en wint de ene prijs na de andere. "Ik ben soms bang dat ik verslaafd raak aan applaus en dat dat mijn keuzes gaat bepalen."

Les 1

Try again. Fail better.

"Die uitspraak van toneelschrijver Samuel Beckett hangt thuis op mijn spiegel. 'Blijf proberen. Het zal weer mislukken. Maar het mislukt in elk geval beter.' Je kunt geen verkeerde stap maken zolang je blijft lopen, blijft bewegen. Die uitspraak staat voor mij symbool voor hoe wij mensen, wij goeiige sukkels, ons een weg banen door deze wereld. Dat gaat niet vlekkeloos, maar je kunt er wel iets feestelijks van maken.

Het is best jammer dat het hiernamaals buiten beeld is geraakt, 'gesloten is', zoals ik zing in een liedje. Het leven na dit leven was voor veel mensen een cadeautje. Niet dat ik me eindeloos zat te verheugen op zingende engelen en eeuwige jachtvelden, maar ik snap dat mensen het moeilijk vinden dat ze daar niet meer op kunnen hopen.

Het geeft veel druk op de dag van vandaag. Daar komt die haast vandaan, denk ik. Dat je in één leven moet worden gezien, bekend moet worden en óók nog publiekelijk erkend. Dat is veel.

Vroeger had je daar in het hiernamaals alle tijd voor. Daar kwam pas dat moment van erkenning. Daar werd je pas beoordeeld, gezegd dat je het goed had gedaan, de auto van Toos elke week had gewassen en je onder grote druk toch je buurman niet had verraden. Als je nu geen YouTube-filmpje achterlaat, heb je niet bestaan. Niks carpe diem; carpe media."

Les 2

Uit die telefoon!

"In elk geval als je met mensen bij elkaar zit: doe die telefoon uit! Iedereen zit de hele tijd alles te checken. Ik ook, en waarom? Mijn facebookprofiel heeft bar weinig met mij te maken; het is een waanzinnig leuk wijf dat daar op staat, daar niet van. Maar ze heeft nooit een rotdag of een rothuid, en ik wel.

Facebook heeft nauwelijks relatie met de werkelijkheid. Hoe maak ik de tentoonstelling van mijn leven nog interessanter voor mijn publiek, nog mooier? Hondsvermoeiend. Aan de andere kant geeft het mensen een stem, zoals vrouwen tijdens de Arabische Lente. Maar de noodzaak daarvan in de Nederlandse Herfst voelt toch gering.

Laatst hoorde ik ontwerper/kunstenaar Daan Roosegaarde vertellen dat hij soms het Google-systeem ziekt door bijvoorbeeld ineens André Rieu te gaan beluisteren op YouTube. Google raakt dan ontregeld, omdat dat niet in jouw virtuele profiel past. Geweldig! Kennelijk zijn we gereduceerd tot een virtueel basispakket.

Na de tsunami in 2004 zijn jongeren gaan helpen in weeshuizen in Thailand. Dat zullen ze nu op de Filippijnen ook wel weer doen. Die mensen houden dan meestal een blog bij waardoor iedereen kan zien wat ze daar aan goede dingen doen. Wat is de oprechte motivatie om daar naartoe te gaan? Het is wellicht beter dan niets doen, maar het voelt zo koket.

Ik zou zangles kunnen geven in Afrika, in een land waar het echt moeilijk en gevaarlijk is, waar ik moet vrezen voor mijn leven, zonder dat iemand buiten mijn vrienden en familie dat weet. Zou mij dat voldoening geven? Of zit er een diep verlangen bij dat ik door het grote publiek wil worden gezien? Wauw. Applaus. Ik ben soms bang dat ik verslaafd raak aan applaus en dat dat mijn keuzes bepaalt."

Les 3

Niets is zwart-wit

"Want dit zeg ik nu wel, maar als je er daarna op tv over vertelt in 'De wereld draait door' of 'Pauw & Witteman', dan zet je mensen misschien ook weer aan het denken. Het is niet zwart-wit, niet per se het een óf het ander. Mijn moeder heeft me dat sterk bijgebracht en dat kwam, denk ik, weer door háár moeder. Mijn grootmoeder was er stellig in dat er evenveel goede Duitsers als goede Nederlanders waren, en ze drukte me menigmaal op het hart dat nooit te vergeten. Ik weet inmiddels dat ze genoeg redenen had om wel rancuneus te zijn."

les 4

Blijf jongensachtig

"De Belgische politicus Guy Verhofstadt heeft dat, zo'n jongensachtige guitigheid. Hij vertelde in 'Zomergasten' over de politiek alsof hij een kind was in levend stratego en hij kon er bijna niet over uit hoe spannend het is dat hij daar deel van mag uitmaken. Ik hou daarvan. Mijn vader, die een paar jaar geleden overleed, had dat ook. Hij had stoute ogen. Hij ontdekte altijd overal nieuwe dingen en wilde alle ontwikkelingen bijhouden.

Toen ik op de theateropleiding zat, kwam ik weleens thuis en zei dan: 'Binnenkort ga ik naakt, daar is het nu weleens tijd voor.' Mijn moeder, die als student veel op het toneel heeft gestaan, maar vrij normatief is opgevoed, vond het belachelijk. Ik vond dat eigenlijk ook, maar mijn vader zei dan glimmend: 'Oh, okay, lekker doen, maar ik kom wel kijken.' Hij stond open voor het experiment. Niet dat ik het heb gedaan, trouwens. Ha!

Als ik als kind mijn vader de weg vroeg, zei hij ook vaak: 'Dan moet je een beetje fantasierijk rechtdoor.' Dat deed ik dan ook, een stukje rechts, weer links, dan kom je er wel. Ik geloof niet in verkeerde keuzes. Ga gewoon. 'Trek je fiets uit de modder en rij met dat ding', zing ik."

Les 5

De aarde draait niet alleen om ons

"Als ik ergens religieus in ben, is het in hoe ik tegen de natuur aankijk. Onderken de schoonheid ervan, het is zo essentieel. Dat klinkt heel groenig, maar ik vind het echt. Wij zijn niet het middelpunt van de aarde. Ik was een keer op Borneo, en raakte tijdens die vakantie enorm van slag. Weet je dat 80 procent van Borneo een palmolieplantage is geworden? Er is daar nauwelijks nog tropisch regenwoud over. Je huurt er een auto en denkt drie uur later: ik rijd nu dus alleen maar langs palmolieplantages. Ik schrok daar heel erg van.

Een paar dagen later ging onder leiding van een illegale Filippijnse instructeur duiken in de Zuid-Chinese Zee. Overweldigend, magisch, die koralen. Een groep Chinese toeristen brak tijdens het duiken gewoon stukken af van dat prachtige, tere koraal om foto's te nemen en ze prikten in vissen om ze bewegend op de film te krijgen.

Ik werd woedend op de instructeur dat hij niet ingreep, maar hij zei: 'Louise, wat moet ik dan? Ik vind het ook vreselijk, maar die Chinezen zijn mijn grootste bron van inkomsten.' Wie ben ik dan als Hollands luxepaard? Ik wind me op, wil iets beschermen, maar ik begrijp zo'n man ook: hij moet overleven. Het raakt me weer, nu ik dit vertel."

Les 6

Heb de moed om te dromen

"Ik denk dat het heel goed is dat er mensen zijn die geloven dat het onmogelijke mogelijk is. Ik denk dat je meer moed nodig hebt om wel te dromen dan om niet te dromen.

Ik ken veel mensen die bevlogen met iets bezig zijn. Een vriendinnetje dat ik lang niet heb gezien, zag ik kandidaat staan voor het Europees Parlement, voor de PvdA. Een vriend is regisseur, hij maakt prachtige dingen. Het zijn mensen die vaak drijvende krachten zijn in denkprocessen. Je moet niet als een blinde, naïeve idealist in de wereld staan, maar blijf geloven, omdat op die manier belangrijke stappen worden gezet, ook al haal je je uiteindelijke doel niet."

Les 7

Niet lullen. Poetsen!

"De meesten van ons hier hebben het qua levensniveau goed voor elkaar. Het is een frustratie van mij dat we het ene ellendige nieuwsfeit na het andere krijgen voorgeschoteld en niet weten wat we eraan moeten doen. We hangen een beetje verlamd op de bank of geven er commentaar op op tv. Uiteindelijk is het een grote vertoning van macht. Net als bij Syrië. Ik kom dan met mezelf in conflict. Ik sta ook niet op de barricades en rij ook niet met medicijnen en matrassen naar de grens met Syrië zoals die student Wijbe Abma, of dirigent/componist Merlijn Twaalfhoven die daar met kinderen muziek maakt. Misschien probeer ik met mijn voorstelling de mensen om zichzelf te laten lachen en ze daarmee te troosten.

Ik heb een fascinatie voor macht. Zo'n Poetin - de straffeloosheid, de intimidatie die in Rusland heerst. Ik zie hem dan zo'n lekker zalm-toastje naar binnen werken, en vieze dingen uithalen met zijn secretaresse... Het zijn wel díe mensen die cruciale beslissingen nemen. Ik beeld in mijn voorstelling Berlusconi uit die in zijn jacuzzi een scholiere neemt, die op dat moment eigenlijk op school moet zitten omdat ze een repetitie Frans heeft."

Les 8

Omarm verandering

"De Italiaanse schrijver Alessandro Baricco heeft het in zijn boek 'De barbaren' over het verval van oude waarden, zoals diepgang en kennis. Ik vertel in mijn programma dat ik ook doodsbang ben voor verandering en dat ik het liefst alles wat me dierbaar is wil verpakken in dikke lagen bubbeltjesplastic. Maar de wereld draait nu eenmaal door, dingen veranderen, ook mensen gaan voorbij.

We plukken alles van internet. Dat kun je barbaars noemen, maar je kunt ook zien wat het brengt aan nieuwe mogelijkheden.

Baricco neemt de wijnproductie als voorbeeld van een vastgeroest idee: dat romantische gedoe in Zuid-Frankrijk met die traditionele wijngaarden en families blijkt helemaal niet nodig. In Californië stampen ze na een paar weken een prima supermarktwijntje uit de grond en het gros van de mensen vindt dat nog heerlijk ook. Nieuwe technologische ontwikkelingen brengen dus geweldige dingen mee.

Zowel Roosegaarde als Baricco zegt: 'Omarm de verandering', in plaats van er alleen maar bang voor te zijn. Dat inspireert mij."

Louise Korthals
Cabaretier en zangeres Louise Korthals (29), geboren in Deventer, studeerde na het Christelijk Gymnasium in Utrecht sociologie en filosofie aan de universiteit van Exeter en maakte de studie sociologie af aan de Universiteit van Amsterdam. In 2007 begon ze een opleiding aan de Koningstheateracademie in Den Bosch, waar ze in 2010 afstudeerde. In 2011won ze het Amsterdams Kleinkunstfestival.

Korthals' eerste avondvullende voorstelling 'Vlieguur', die in september werd beloond met de cabaretprijs Neerlands Hoop, is nog tot en met januari te zien. 'Wat een energie, wat een drive, maar bovenal: wat een geboren performer', aldus de jury over 'Vlieguur'. 'Ze biedt troost, op een onweerstaanbare manier', schreef een recensent. Voor de speellijst:

www.louisekorthals.nl, www.hummelinckstuurman.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden