Fujimori is favoriet, haar naam ten spijt

Verkiezingen | Peru Haar vader regeerde met harde hand, desondanks maakt Keiko Fujimori grote kans president te worden.

Haar vader mag de rest van zijn leven achter de tralies slijten als een corrupte autocraat die doodseskaders vrij baan gaf, maar toch is voor Keiko Fujimori haar achternaam geen electorale handicap. De 40-jarige dochter van Alberto Fujimori, die Peru tussen 1990 en 2000 met ijzeren vuist regeerde, is de belangrijkste kanshebber om morgen als eerste vrouw tot president van Peru te worden gekozen.

Fujimori won de eerste ronde van 10 april met iets minder dan 40 procent van de stemmen. Doordat ze geen absolute meerderheid van de stemmen wist te halen, neemt ze het in de tweede ronde op tegen Pedro Pablo Kuczynski, een 77-jarige econoom en oud-premier.

De laatste peilingen geven Fujimori net iets meer dan de helft van de stemmen, al blijft het wel spannend; enkele weken geleden stond ze er nog iets beter voor. Bovendien is het in het Andesland verboden de laatste dagen voor de stembusgang nog peilingen te publiceren.

Voor de Peruanen wordt het hoe dan ook een keuze tussen twee rechtse kandidaten met een vrije marktagenda. "Qua economische voorstellen zit er niet vreselijk veel verschil tussen", zegt Peru-expert Jo-Marie Burt van de Amerikaanse denktank Washington Office on Latin America (WOLA). "Kuczynski is wat gematigder, maar ze staan beiden een neoliberale agenda voor."

De voorkeur van de Peruanen voor rechtse kandidaten komt vooral door teleurstelling over de zittende Ollanta Humala, die bij wet geen twee termijnen achter elkaar mag regeren. De oud-kolonel en voormalig couppleger werd vijf jaar geleden gekozen op een links platform, maar na een sterk begin kon hij de vele sociale en economische conflicten in het land niet naar tevredenheid bestrijden, ondanks het gunstige economische klimaat.

"Onder Humala is het gegaan zoals zo vaak in Peru het geval is", verzucht Burt. "Regeringen staren zich blind op economische groei, maar maken daar geen gebruik van om de problemen écht op te lossen. Ook onder Humala modderde het land eigenlijk maar door."

undefined

Controversieel

Voor Keiko Fujimori is het de tweede keer dat ze voor het hoogste ambt gaat, nadat ze vijf jaar geleden in de tweede ronde nipt verloor van Humala. Net als toen is ook nu haar deelname controversieel; de afgelopen dagen gingen in hoofdstad Lima en andere plaatsen duizenden Peruanen de straat op om zich tegen haar kandidatuur te verzetten.

Voor de demonstranten draagt Fujimori in haar achternaam de loden last van het verleden met zich mee. De regering van vader Alberto Fujimori (1990-2000) kenmerkte zich door economisch herstel na de diepe recessie en hyperinflatie van de jaren tachtig en een einde aan het bloedige conflict met de maoïstische rebellenbeweging Lichtend Pad, die sinds 1980 aan ruim 70.000 mensen het leven had gekost.

Fujimori senior dwong die resultaten echter af door extreme neoliberale hervormingen die de kloof tussen arm en rijk vergrootten, grootschalige corruptie, het inzetten van doodseskaders tegen Lichtend Pad, een praktisch dictatoriale regeerstijl en meervoudige verkiezingsfraude. In 2000 vluchtte hij naar Japan, het geboorteland van zijn ouders, waarna hij werd afgezet. In 2007 werd hij aan Peru uitgeleverd door Chili en tot 25 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens mensenrechtenschendingen.

In de regio's waar Lichtend Pad in de jaren tachtig echter het meeste huis hield, geldt Alberto Fujimori nog steeds als een volksheld. Keiko profiteert daar volop van.

"De afgelopen vijf jaar heeft ze een politieke machine gebouwd op basis van de nog bestaande invloed van haar vader en cliëntelisme", zegt Jo-Marie Burt van WOLA. "Maar per saldo kan ze sowieso rekenen op een kwart van de stemmen, van de mensen die nog steeds dankbaar zijn voor wat haar vader heeft gedaan. Die steun is rotsvast."

undefined

peru: het mirakel van de andes?

Peru is al zo'n vijftien jaar een van de snelst groeiende economieën van Latijns-Amerika. Vooral de mijnbouwsector werd opgestuwd door de grondstoffenhonger van China, zozeer zelfs dat economen het over een waar 'Andesmirakel' hadden. Achter die bonanza gaan echter structurele problemen schuil die nog steeds niet zijn opgelost en soms zelfs erger worden.

In een land waar bijna de helft van de bevolking indiaans is, is de armoede aan de Pacifische kust en in de grote steden sterk afgenomen, maar in rurale gebieden blijft ze hardnekkig groot. De grootste bedreiging voor het land is evenwel het milieu; door klimaatverandering smelten de gletsjers in de Andes en is er steeds minder water beschikbaar, wat voor veel conflicten tussen arme boeren en grote mijnbouwbedrijven zorgt.

undefined

In het kort

Peru kiest morgen een president.

De strijd gaat tussen twee rechtse kandidaten: Keiko Fujimori en Pedro Pablo Kuczynski.

Fujimori is de dochter van oud-president Alberto Fujimori, die wegens mensenrechtenschendingen 25 jaar celstraf kreeg.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden