Fruitsalade? Doe mij maar hete bliksem met spekjes

Het eten van planten, liefst rauw, zit in de lift. Ex-vegetariër Diet Groothuis voelt zich aangesproken. Toch weer eens proberen, een plantaardig leven? Maar waarom had ze het vegetarisme ook alweer vaarwel gezegd?

Zondagmorgen. Op radio 1 houdt planteneter Boele Ytsma - de term is van hemzelf - een gloedvol betoog over de voordelen van zijn leefstijl: meer energie, minder ontstekingen en ziekte, probleemloos afvallen. Ytsma definieert zichzelf als iemand die geen dierlijke producten eet. Een veganist dus. Ytsma, schrijver, coach en ex-theoloog, loopt na jaren tobben inmiddels marathons, voelt zich fantastisch en begeleidt mensen die het ook willen proberen. Mijns ondanks word ik nieuwsgierig en bestel zijn 7-daagse onlinecursus 'Hoe word ik een planteneter'.

Mijns ondanks. Ik ben namelijk al eens vegetariër geweest. Vijfentwintig jaar lang zelfs. Vegetariër zijn kwam in de mode in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Vanwege de ellendige leefomstandigheden van dieren in de bio-industrie en omdat je met planten veel meer mensen kunt voeden dan met eenzelfde hoeveelheid vlees. Ons gezin at zonder morren mijn eerste probeersels op het vegapad, van uit elkaar vallende groenteschijven tot linzenschotels. Vijfentwintig jaar later had ik er genoeg van. Geen zelfopgelegde verbodsborden meer, maar per dag beslissen wat ik eet. Grootste verrassing: hoe lekker vlees soms is. Hoe voedzaam. Zo werd ik iemand die nog steeds linzensoep, quinoa of gierst met walnoten eet, maar ook van tijd tot tijd gehakt, reerug, rookworst of kipfilet. Biologisch. Dat wel.

Waarom dan deze cursus? Omdat er wellicht iets instaat dat ik nog niet weet. Want mijn gewicht is weliswaar in orde, maar er komt geniepigerwijs elk jaar toch iets bij. Ik heb regelmatig vage ontstekingen. En meer energie, wie wil dat niet?

Bovendien zit planteneten stevig in de lift. Het is zelfs hartstikke hip met als opvallendste exponent de rauwvoedselbeweging die wereldwijd steeds meer aanhangers krijgt. Wie heeft níet de documentaire 'Rauwer' over rauwvoedsel etende tiener Tom en zijn uitgeteerde moeder Francis gezien? Nu was 'Rauwer' het tegendeel van een aanbeveling, maar er zijn inmiddels ook genoeg gematigder types die de rijkdom van groentes aanprijzen. Veel mensen minderen in elk geval hun vleesconsumptie, Wakker Dier schudt supermarkten wakker met stevige campagnes, de Vegetarische Slager doet gouden zaken. Meer en meer mensen zijn gevoelig voor de rekensom dat we met plantaardige producten tien keer zoveel aardbewoners kunnen voeden als met vlees en storen zich aan onze omgang met dieren.

Ik ook. Maar ik heb, als ik eerlijk ben, geen wezenlijke bezwaren tegen het éten van dieren. Als boerenkleindochter leerde ik vroeg dat je dieren liefdevol moet behandelen, goed verzorgen en, als hun tijd gekomen is, snel en pijnloos doden. Alleen hebben veel dieren die wij eten niet zo veel geluk. Ooit bezocht ik een slachthuis. De stank, de angst van de dieren, de akelige onverschilligheid van het personeel en de genadeloze onverbiddelijkheid van de lopende banden des doods vond ik schokkend. Sindsdien fluister ik 'dank je wel, sorry' tegen vlees op mijn bord.

Geen vlees eten mag dan hip, verantwoordelijk en lekker duidelijk zijn, ik hóud van vlees, heb ik ontdekt. Ik zoek dus een tussenweg. Ik ben benieuwd of de plantenetencursus van Boele Ytsma iets aan mijn kennis toevoegt.

De toonzetting van de cursus is stevig: "Met de dagelijkse consumptie van vlees en zuivel brengen we ons lichaam schade toe...hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes en kanker waren ziekten van koningen en rijken. Tegenwoordig eten we allemaal zo 'rijk', met alle gevolgen van dien... Door minder dierlijke producten te eten en veel meer groente en fruit, worden we weer gezonder. Dat is een belangrijke reden voor mij: ik wil graag een gezond, slank lichaam met veel energie. En het werkt: deze manier van leven maakt je dagelijks een beetje gezonder, sterker en energieker".

Grote beloften. De oplossing voor alle problemen, van ernstige ziektes tot overgewicht? Daar heb ik gedurende 25 jaar vegetarisme weinig van gemerkt. Maar zelfs als planten eten inderdaad de remedie is tegen veel ziektes en gebreken, is een plan van aanpak volgens journalist Asha ten Broeke nog steeds minder simpel dan je in eerste instantie zou denken. Ten Broeke: "Wil je werkelijk effect sorteren, dan moet je je complete leefstijl levenslang omgooien. Bijna niemand houdt dat vol. Uit de psychologie weten we dat gewoontes een van de sturendste dingen in ons gedrag zijn. Als je wilt afvallen of gezonder wilt gaan leven is het effectiever om één ongezonde gewoonte te vervangen door een gezonde, dat minstens een half jaar vol te houden en daarna een tweede gewoonte aan te pakken."

Nu ja, misschien biedt de cursus 'Hoe word ik een planteneter' in ieder geval fijne recepten voor vleesloze dagen. Het recept voor dag één is fruitsalade. Op de boodschappenlijst staan sla, komkommer en tomaten. Fruitsalade en waterige groentes, hartje winter! Een Fransman zou hier meteen afhaken. Ik ook trouwens. Bij temperaturen van rond het vriespunt eet een verstandig mens wat mij betreft stoof- en stamppotten om de interne kachel aan de praat te houden. Dus ga ik vanavond voor hete bliksem. Met rundergehakt en spekjes.

In mail twee haak ik toch weer aan. Ytsma schrijft: 'eet zoveel mogelijk voedsel zoals de natuur het ons geeft: on- of minimaal bewerkt'. Het heeft me vaak verbaasd dat veel mensen meer aandacht schenken aan de juiste soort benzine voor hun auto dan aan het voedsel dat ze in hun lichaam stoppen. Zou het niet een hoop overgewicht, welvaartsziektes en allergieën schelen als we wat kieskeuriger waren?

Maar eten is meer dan een optelsom van verstandig gedrag. Eten is gezelligheid, gastvrijheid, troost, beloning, ontspanning. Op feestjes mag je me rustig kraanwater aanbieden, maar als er niks lekkers is ben ik weg. Ik wil best afvallen, mijn steentje bijdragen aan een betere wereld, fitter en gezonder worden, maar élke dag? Nee. Ik wil mezelf ook niet opnieuw opsluiten in een harnas van grote woorden en ideële systemen en al helemaal niet toetreden tot een nieuw geloof met planteneten als hedendaags Evangelie, de nieuwste norm voor verstandig en verantwoordelijk gedrag.

Die avond krijg ik - hoe toevallig - bij vrienden enkel groenten voorgeschoteld. Spannende, vrolijke, heerlijke groenten. Beeldschone, verrukkelijke recepten uit 'Plenty', het kookboek van Yotam Ottolenghi. Hier is groente niet nuttig of loffelijk, iets voor betere mensen, maar simpelweg lekker. Feestjes van kleur, smaak en mogelijkheden. Ik raak geïnspireerd. Mijn boodschappen kunnen deze week met een gerust hart langs de groentepolitie. Ik heb zelfs mij onbekende pastinaken gekocht. Groentehype? Prima, ik doe graag mee. Of ik het volhoud, geen idee. In ieder geval: geen grote woorden meer, hooguit kleine daden. Vlees en vis hou ik op het menu. Als iets speciaals. Iets waardevols. Wat ze niet eens zo lang geleden ook waren.

Vijf keer 'Jeruzalem' voor u
'Plenty' is het vegetarische kookboek waarmee Yotam Ottolenghi in Nederland definitief bekend werd. Hij is mede-eigenaar van de Londense restaurants Ottolenghi, befaamd om hun groentegerechten. Ottolenghi groeide op in culinaire smeltkroes Israël, zijn zakenpartner in Palestina. Voor The Guardian schreef hij jarenlang columns over vegetarisch eten, hoewel hij geen vegetariër is. 'Plenty' (2012) is in Nederland al toe aan zijn elfde druk, er zijn 50.000 exemplaren van verkocht.

Eind februari verschijnt Ottolenghi's nieuwste boek 'Jeruzalem': net als 'Plenty' een mengeling van recepten en verhalen. Uitgeverij Fontaine stelt vijf exemplaren beschikbaar voor lezers van Tijd. Stuurt u uw naam en adres naar tijdpost@trouw.nl, dan verloten wij de boeken. Vertel ons ook meteen of u overweegt een overstap te maken naar meer groente en minder vlees en zuivel.

Yotam Ottolenghi: 'Jeruzalem'.

Fontaine Uitgevers, 34,95 euro.

Meer info: www.deplanteneter.nl

www.blog.deplantaardigekeuken.nl www.veganchallenge.nl

www.rawsuperfoods.com

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden