Front National / Ik ben Le Pen zonder Le Pen te zijn

De extreem-rechtse Jean-Marie Le Pen drong in april vorig jaar door tot de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Een historische gebeurtenis die zijn partij een nieuw zelfvertrouwen bezorgde. Dé exponent daarvan is Marine Le Pen. Jong, vrouw, advocate, moeder en een politiek dier dat druk bezig is in de voetsporen te treden van haar vader, al is de aflossing van papa nog niet voor morgen.

Marine Le Pen (34) is de jongste van de drie dochters van Jean-Marie Le Pen. Zus Yann (39) is verantwoordelijk voor de organisatie van de grote manifestaties van het Front National (FN). De andere zus, Marie-Caroline (43), volgde in 1998 bij de grote scheuring in het FN haar man en verliet de partij. Dat leidde tot een breuk met haar vader.

Marine Le Pen heeft na haar studie rechten een juridische dienst opgezet binnen het Front National. Ze maakt deel uit van de conseil régional (regionale raad) in de regio Nord/Pas-de-Calais. Bij de parlementsverkiezingen van juni 2002 behaalde ze in het rode bolwerk Lens ruim 32 procent van de stemmen. Ze is lid van het politieke bureau van het FN en zal vermoedelijk op het 12de partijcongres dit paasweekeinde in Nice in het dagelijks bestuur gekozen worden.

Sinds juli 2002 is ze voorzitter van Générations Le Pen, een bij het FN aanleunende vereniging die als eerste doel heeft de aanhang onder jongeren te verbreden. Een eerste resultaat heeft ze daarbij al geboekt. Geen ander prominent lid van het Front National wordt zo welwillend behandeld in de media als Marine Le Pen. Dat leidt tot scheve ogen bij sommige partijgenoten. Vooral de invloedrijke orthodox-katholieke vleugel binnen de partij heeft weinig met haar op en vreest dat Jean-Marie Le Pen haar te zijner tijd als opvolger zal kiezen -en niet de huidige nummer twee Bruno Gollnisch.

Ze is dan wel een dochter van de chef, maar haar opvattingen deugen daarom nog niet altijd. Marine Le Pen is bijvoorbeeld vóór het recht op abortus en dat is voor een deel van het FN-kader vloeken in de kerk. Ze doet luchthartig over de weerstand die ze oproept, ook al heeft die al tot harde confrontaties geleid in de media. ,,Ik beschouw het als de verkramptheid van een paar mensen die bezorgd zijn over hun carrière. Maar politiek gesproken is het onbelangrijk. Ik heb de afgelopen maanden dertig debatten gevoerd op ledenvergaderingen in alle hoeken van Frankrijk en daar heeft de basis van de partij me steeds heel hartelijk ontvangen. Bovendien, abortus is helemaal geen issue op het moment. Er zijn in Frankrijk heel wat grotere problemen die prioriteit verdienen.''

De jonge politica heeft ook wel een verklaring voor haar eigen populariteit. ,,Die is een direct gevolg van het resultaat van de 21ste april. Sinds de eerste ronde van de presidentsverkiezingen en eigenlijk al sinds de verkiezingscampagne is er sprake van een roep om normalisering van het Front National. En dat leeft veel breder dan alleen bij onze eigen kiezers. Daarbij komt het persoonlijke element. Ik ben een jonge vrouw en in zekere zin een nieuw gezicht binnen de partij.''

,,Ik ben Le Pen zonder Le Pen te zijn, zo werkt het een beetje in de hoofden van de journalisten. Dat heeft het voor hun mogelijk gemaakt om de relaties met ons enigszins te normaliseren zonder dat ze gedwongen waren terug te komen op het karikaturale beeld dat ze jaren van ons geschetst hebben. Het afgelopen jaar heb ik inderdaad in de pers niet meer de klassieke litanie gezien over het Front National als racistische, fascistische, antisemitische en nazistische partij. Die waanvoorstelling werkt niet meer, iedereen kent wel iemand die op Le Pen of het FN gestemd heeft. De media kunnen er niet meer omheen dat een groot deel van het electoraat zich aangesproken voelt door de ideeën van Jean-Marie Le Pen. Mijn vader heeft 5,5 miljoen stemmen gekregen in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen.''

Marine Le Pen heeft geen ongelijk met haar constatering dat er sprake is van een zekere normalisering van het Front National. De invloed van de partij op het beleid is onmiskenbaar. Politici van het regerende rechtse blok Union pour la Majorité Présidentielle (UMP) verbergen dat ook niet. Keer op keer waarschuwen ze dat het Front National gaat oogsten als de rechtse regering er niet in slaagt om de behoeften van de bevolking te bevredigen. En dan hebben ze het in de eerste plaats over het aanpakken van de onveiligheid en over een anti-vreemdelingenbeleid.

,,Het is eigenlijk nogal krankzinnig, maar wij hebben nu zonder dat we zelfs maar in het parlement vertegenwoordigd zijn, meer invloed op de regering dan wanneer we er deel van zouden uitmaken als juniorpartner. Denkt u dat de regering de onveiligheid tot topprioriteit had gemaakt als mijn vader niet de tweede ronde van de presidentsverkiezingen zou hebben gehaald? Ik weet wel zeker van niet. En zonder de overwinning van Jean-Marie Le Pen zou minister van binnenlandse zaken Nicolas Sarkozy nu ook niet zijn gekomen met een nieuwe immigratiewet. We wegen met heel ons gewicht op de hoofdlijnen van het regeringsprogramma.''

De naam is gevallen, Nicolas Sarkozy. De retorisch zeer begaafde minister van binnenlandse zaken wordt in Frankrijk algemeen gezien als de man die misschien wel af kan rekenen met het Front National. In een tv-debat december vorig jaar maakte hij het Jean-Marie Le Pen heel lastig. Sarkozy moet het democratisch alternatief belichamen voor extreem-rechts en met een hard veiligheids- en immigratiebeleid de kiezers weglokken bij Le Pen. Repressie is het kernwoord van de intussen door de Assemblée Nationale en de Senaat aangenomen wet op de binnenlandse veiligheid van Sarkozy. De nieuwe wet verbiedt tippelen, bedelen, wild kamperen (richt zich op zigeuners en woonwagenbewoners) en -niet in de laatste plaats- het rondhangen van jongeren in de hal van flatgebouwen. Verder mag de politie in het vervolg identiteitscontroles uitvoeren zonder enige verdenking van een misdrijf, auto's doorzoeken bij een simpele verdenking (tot nu toe mocht dat alleen bij verdenking van terrorisme of drugs- of wapenhandel) en hoeven ze een verdachte niet langer te wijzen op zijn recht om te zwijgen.

Op 30 april presenteert Sarkozy zijn immigratiewet in het kabinet. De aanpak van schijnhuwelijken, het misbruik van toeristenvisa en de uitwijzing van illegalen staan daarin centraal. Dat zijn thema's waarmee het Front National al vele jaren vertrouwd is. Uit opinieonderzoeken blijkt dat ruim de helft van de kiezers van het FN tevreden is met het beleid van Sarkozy.

Maar Marine Le Pen is hoegenaamd niet bang voor de concurrentie, zegt ze. ,,Als je de mensen vraagt of ze vinden dat Sarkozy op de goede weg is, dan antwoorden ze natuurlijk bevestigend. Want hij praat over de slachtoffers van de criminaliteit. Hij erkent de onveiligheid die door zijn voorganger nog als waandenkbeeld werd gezien. Dat is winst. Maar de maatregelen die Sarkozy voorstelt zijn geen oplossingen. Was het maar zo, wij zouden daar alleen maar blij mee zijn. Bij het Front National doen we niet aan politiek voor onszelf, maar opdat het beter gaat met Frankrijk. En het probleem is dat Sarkozy's maatregelen daar niet toe bij zullen dragen, want ze zijn ondoelmatig.''

Tevreden stelt Le Pen vast dat de rechtse partijen zichzelf klem hebben gezet. Naar haar stellige overtuiging kunnen ze niet langer het FN diaboliseren, nu ze in navolging van de extreem-rechtse partij tot de conclusie zijn gekomen dat er grote problemen zijn met de immigratie en de onveiligheid. ,,Ze hebben onze opvattingen geloofwaardig gemaakt. De regeringspartijen laten de kiezers nu inzien dat Jean-Marie Le Pen dertig jaar lang, tegen alles en iedereen in, gelijk heeft gehad toen hij waarschuwde voor de immigratie en voor de onveiligheid en alles wat ermee samenhangt.''

,,Nu is het van twee dingen één: of ze lossen de problemen daadwerkelijk op, of hun oplossingen blijken niet te werken en in dat laatste geval zullen de kiezers zich tot ons wenden. En laten we wel wezen, als we even afzien van het public relations-aspect, dan is er niets veranderd sinds de regering van Jean-Pierre Raffarin de linkse regering onder leiding van Lionel Jospin is komen aflossen. De wet die de 35-urige werkweek verplicht stelt had uiteraard afgeschaft moeten worden, want er zijn heel veel mensen die liever wat langer werken en meer verdienen. De wet-Guigou (naar de vorige minister van justitie Elisabeth Guigou, red) die de presumptie van de onschuld en rechten van verdachten versterkt, had ogenblikkelijk ingetrokken moeten worden, want het is een gedrocht dat het werk van politie en justitie belemmert. Ook niet gebeurd.''

,,Over de Europese eenwording heeft deze regering precies dezelfde mening als de vorige. Op geen enkel beleidsterrein is er een bocht gemaakt. Het sociale beleid, de fiscale politiek, de pensioenen, alles is bij het oude gebleven. Hooguit zijn er hier en daar wat maatregeltjes genomen. Tegen de bedelaars en de prostituees. En Sarkozy belooft dat hij elke maand twee charters laat vliegen om illegalen mee uit te zetten. Daarmee gaat er echt niets wezenlijks veranderen aan de situatie in Frankrijk. Maar president Chirac en premier Raffarin hebben geluk, er is een oorlog aan de gang tegen Irak. Die leidt de aandacht af van de binnenlandse politiek. Zodra dat verandert en de Fransen zich weer gaan bezighouden met wat zich op hun stoep afspeelt, zal het lachen de regeringspartijen wel vergaan. Dezelfde oorzaken hebben namelijk dezelfde gevolgen. Ze zullen ook afgestraft worden, net als de socialisten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden