Frivole pop met een boodschap

George Michael, die op Eerste Kerstdag overleed, was zoveel meer dan die onsterfelijke kersthit. Hij was een van de eerste en grootste moderne popsterren van MTV's videocliptijdperk.

Het is o zo verleidelijk om bij het overlijden van George Michael op Eerste Kerstdag meteen aan die onsterfelijke kersthit te denken. Maar de Britse zanger was nog buitengewoon veel meer dan dat.

Hij was een van de eerste en grootste moderne popsterren, dankzij het videocliptijdperk dat begin jaren tachtig werd ingeluid door MTV. Zijn juridische strijd met Sony werd symbool voor de manier waarop de muziekindustrie met zijn artiesten omgaat. Michael was een eigenzinnige ster, die frivole popmuziek combineerde met een boodschap, of dat nu een politiek, humanitair of persoonlijk was. En zijn carrière verliep parallel aan de maatschappelijke acceptatie van homoseksualiteit.

De in Londen geboren Georgios Kyriacos Panayiotou, zoon van een Grieks-Cypriotische restauranteigenaar, begon als tiener een ska-bandje met schoolvriend Andrew Ridgeley. Puur omdat hij op school wilde opvallen, zou hij later zeggen. In 1981 kwam hieruit Wham! voort, dat samen met Duran Duran, Culture Club en Human League de eerste Britse generatie MTV-bandjes vormde. Het luidde de jaren tachtig in, en daarmee een nieuwe periode voor de popmuziek: die stoffige gitaar werd ingeruild voor blitse synthesizers.

Ridgeley en Michael bleken geknipt voor tv, met hun looks, uitstraling, en in het geval van Michael, ook de stem. Met hun opvallende videoclips bereikte het duo een miljoenenpubliek, met het tweede album 'Make it Big' (1984) en vooral de single 'Wake Me Up, Before You Go-Go' werd Wham! een wereldwijd fenomeen. Michael had het talent van de twee: 'Careless Whisper', met die zwoele saxofoonintro, stond weliswaar op dat Wham!-album, maar het vestigde Michael als soloartiest. Zijn grootste succes was 'Faith', van het gelijknamige album uit 1987. Het nummer zou uitgroeien tot tijdloze evergreen, de leren jas en jukebox uit de clip hebben een iconische plek gekregen in de popcanon.

Maar of hij daar blij mee was? In zijn volgende megahit, 'Freedom!', uit 1992, zingt hij te worstelen met zijn sterrenstatus. In datzelfde jaar begint zijn juridische strijd tegen platenmaatschappij Sony. Michael voelde zich een hedendaagse slaaf, geketend door een onvoordelig contract, waar hij op te jonge leeftijd een handtekening onder had gekrabbeld. Michael verloor de rechtszaak, maar het gaf het grote publiek een inkijkje in de schimmige werkwijze van de moderne muziekindustrie.

De productieve zanger zou vervolgens een tijdlang geen nieuwe muziek uitbrengen. Dat lag ook aan de lange depressie waarin hij was vervallen nadat zijn vriend Anselmo Feleppa in 1993 overleed aan de gevolgen van aids. Comebacksingle 'Jesus to a Child' (1996), was een eerbetoon aan zijn eerste echte liefde.

Zijn seksuele geaardheid was inmiddels publiek geheim, maar officieel had de zanger er nooit wat over gezegd. In 1998 werd Michael gearresteerd wegens 'ontuchtig gedrag' in een openbaar toilet te Beverly Hills, na te zijn meegelokt door een undercoveragent. George Michael zag zich genoodzaakt uit de kast te komen. Ondanks de schande werden hij, en de homobeweging, uiteindelijk de morele winnaars: hij sloeg terug met de beroemde videoclip voor 'Outside', met tongzoenende politiemannen erin. Waarvoor moest hij zich eigenlijk schamen? Hij was trots op zijn seksualiteit. Tekenend was hoe de agent die hem arresteerde, hem na die videoclip wegens 'emotionele schade' poogde aan te klagen. Zonder succes.

In Nederland had hij negen nummer-1-hits, hij won twee Grammy's, en met meer dan 100 miljoen platen wordt George Michael gezien als een van de succesvolste artiesten aller tijden. De laatste jaren was hij echter vaker in het nieuws vanwege drank- of drugsgerelateerde incidenten dan om zijn muziek. In 2008 werd hij wegens openbaar drugsgebruik opgepakt, twee jaar later werd zijn rijbewijs voor vijf jaar ingenomen na voor de zoveelste maal onder invloed achter het stuur te hebben gezeten. In 2011 werd Michael met spoed opgenomen tijdens een tournee in Wenen, wegens een acute longontsteking, wat maar net goed afliep.

Zijn fans hoopten dat het inmiddels weer wat beter ging, zeker nadat onlangs bekend werd dat George Michael met nieuwe muziek bezig zou zijn. Hartfalen werd de Britse zanger op 53-jarige leeftijd fataal, maakte zijn management gisterochtend bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden