Fritz SSS mag even uitrusten

Door toedoen van Loek van Wely is het NK schaken verlost van een gevreesde favoriet. Dankzij de overwinning van de Tilburger in de voorlaatste ronde van het NK schaken is het doemscenario van de baan. De schande van een computer als titelhouder blijft Nederland bespaard.

Eric Hornstra

Het is speeldag tien in de Gemeentebibliotheek van Rotterdam. De dag van het stil protest. Computerprogrammeur Frans Morsch zet tegen halftwee alle schaakstukken nog eens goed, alsof er een hevige strijd ophanden is.

Het is een loze, dwangmatige handeling, want het NK beleeft een gekortwiekte ronde. Computer Fritz SSS mag uitrusten van de vermoeienissen. Zijn geplande tegenstander Paul van der Sterren heeft zijn vooraf aangekondigde baaldag. Morsch mag van de wedstrijdleider de spelersruimte verlaten en slentert op zijn gemak door perskamer en restaurant.

Om halfdrie heeft de zet 1. d2-d4 de computer een vol punt opgeleverd. Ogenschijnlijk voldoende om tot het slot van het toernooi in de race te blijven, maar Morsch maakt een belangrijke kanttekening: ,,Wint Van Wely van Bosboom, dan kan Fritz geen kampioen meer worden.'' Hoezo? De achterstand van een punt is toch te overbruggen? Morsch wijst op een aparte bepaling in het reglement. ,,Bij gelijk eindigen wordt een barrage gespeeld met partijen in versneld tempo. De computer is dan te veel in het voordeel. Daarom vervallen Fritz' rechten in een dergelijk geval.''

De programmeur lijkt er niet om te treuren. Echt supergezellig vindt hij het NK toch al niet: ,,Bij computertoernooien proef ik meer sfeer, waarschijnlijk omdat je dan als vakbroeders bij elkaar bent. De mensen zien me hier toch als buitenbeentje en sommigen vinden me zelfs een indringer. Achteraf denk ik dat we met te optimistische ogen naar dit toernooi gekeken hebben. Gezien alle commotie hadden we er misschien niet in moeten stappen.''

Frans Morsch had inderdaad het tij niet mee. Het begon met de boycot van Van der Sterren en Bosboom. Er was een partij zonder waarde tegen de stuntelende Erik van den Doel. En na een moreel onjuist remisebod van Fritz' bediener diende Sergei Tiviakov een officieel protest in. De ex-Rus voelde zich in hevige tijdnood ernstig benadeeld.

Vier onbevredigende partijen plus de provocerende korte remise tussen Bosboom en Van der Sterren, het is al bij al te veel voor één evenement. Een herhaling van de formule lijkt daarom onwaarschijnlijk. En mocht er toch een reprise komen, dan zal dat in ieder geval zonder Jan Timman zijn. De Amsterdammer, voor het eerst op bezoek in Rotterdam, vindt een titelstrijd zonder startgeld al onacceptabel. ,,Maar ook verbannen van de computer zou voor mij een keiharde voorwaarde zijn'', aldus Timman.

Met het vorderen van de uren, wordt ten slotte duidelijk dat de inhaalrace van Fritz SSS mislukt. Van Wely -gebrand op een eerste landstitel- laat zich niet imponeren door de voortvarende aanpak van Manuel Bosboom en dirigeert zijn stukken naar de betere velden. Jeroen Piket doet het tegen Tiviakov niet helemaal vlekkeloos, maar blijft in het spoor. Met de sleutelpartijen Reinderman-Van Wely en Van der Sterren-Piket krijgt het NK alsnog een 'menselijke' finale.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden