Frittenbakwedstrijd - hoe de Belgen verloren

Jeroen Thijssen is culinair journalist en schrijver. Wekelijks proeft hij iets nieuws, of iets bekends opnieuw. En natuurlijk wil hij wel in de jury van een 'frittenbakwedstrijd'.

mail@jeroenthijssen.nl

Dat de Belgen de uitvinders zijn van de friet, daarover zijn vooral de Belgen het eens. Maar bakken ze de beste patat? Voor de beste hamburger moet je ook niet in Duitsland zijn.

Een echte wedstrijd zou dat uitmaken. En kijk, ik heb het nog niet bedacht of er valt een e-nodiging in mijn mailbox, afkomstig van Proefmei. Dit vriendelijke foodfestival in Bergen op Zoom organiseert, voor de tweede keer, een 'frittenbakwedstrijd' waaraan Nederlanders én Belgen meedoen. Wil ik in de jury zitten?

Natuurlijk wil ik dat! Het vaderland roept. Eindelijk zullen we eens uitmaken wie de besten zijn met het hete vet, de Belgen of wij.

Op de eerste zondag van juni staat er een ferme wind in de markiezenstad, maar de zon schijnt, dus niemand klaagt. De jury bestaat uit drie Nederlanders, drie Vlamingen en één Franse voorzitter, televisiekok Alain Caron. Het aantal juryleden is bijna even groot als het aantal deelnemers: acht amateurkoks hebben zich gemeld, onder wie twee Belgen. Twee maar? Zie je, ze beginnen nu al met opgeven.

Het Proefmei-festival, waar nog meer kookwedstrijden zijn, draait om de drie regionale A's: asperges, aardbeien en ansjovis. Dit jaar zijn daar aardappels bijgekomen, Thoolse kleiaardappels van nét over de provinciegrens. Alle deelnemers moeten werken met deze piepers.

Maar door het koude voorjaar zijn er nog geen nieuwe aardappels, en de oude hebben donkere vlekken. Netjes eruit snijden, waarschuwt de jury. Wie een blauwe plek serveert, krijgt strafpunten.

De deelnemers zijn van heel verschillende oorsprong. Er zitten twee regionale wethouders bij, twee jongemannen uit Strijen en een man en een vrouw uit Vlaanderen. Persoonlijk geef ik hen de grootste kans, zij benaderen het ambacht met wetenschappelijke precisie.

Behalve de aardappel is ook het bakvet voorgeschreven: Ossewit, makers van een hard frietvet, sponsoren het festival. Het is het soort vet dat dieetgoeroe's verdoemen en culi's omarmen; minder gezond maar wel erg lekker.

Verder mogen de concurrenten alles doen wat ze willen.

En dat doen ze. Sommige kandidaten bakken hun patatten voor op honderdvijftig graden, zoals ik het ook heb geleerd; bij die temperatuur bakken de pieperstaafjes niet, maar koken zij gaar. De tweede bakronde brengt dan het krokantje aan.

De mannen uit de Hoeksche Waard doen het op eigen wijze, op honderdtachtig graden. Ook gooien zij veel grotere porties in het vet dan de anderen. Dat kan niks worden. Vooral ook omdat ze de tweede bakronde niet op honderdtachtig graden doen, zoals het hoort. Zij stoken het vuur op tot het vet tweehonderdtwintig graden is. Tweehonderdtwintig - dat is raketbrandstof. Kan het niet ontploffen? De bakomstandigheden zijn al zo moeilijk, met de stevige wind die de branders laat wapperen.

Alles gaat goed. Zeker voor de mannen van de hoge temperatuur. Wonder boven wonder wordt hun patat als het lekkerst aangemerkt - meest krokant, smakelijkste puree. De Vlaamse juryleden zijn de eersten om hen te prijzen. Sportieve mensen, die zuiderburen.

Maar hoe het kan? Eenmaal thuis sla ik vakboeken op, informeer ik bij doorgewinterde frietboeren en professionele afbakkers. Zij allen geloven hun oren niet, maar het is toch echt waar.

Na ampel beraad komen wij tot een gezamenlijke conclusie: het was de hoeveelheid. Door zoveel koude rauwe frieten in het vet van honderdtachtig graden te gooien zakte dat vanzelf tot de gewenste temperatuur. Hetzelfde deed zich voor bij het afbakken in de raketbrandstof.

En o ja: de Belgen verloren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden