Friso en Mabel verbloemden waarheid

DEN HAAG - Prins Johan Friso en Mabel Wisse Smit hebben de regering onjuiste en onvolledige informatie gegeven over de contacten tussen Wisse Smit en maffiabaas Klaas Bruinsma. In een uitvoerige brief aan premier Balkenende biedt het paar daarvoor zijn excuses aan.

Het geschonden vertrouwen is voor de regering reden om geen toestemmingswet voor het huwelijk in te dienen bij de Tweede Kamer. Zo'n besluit is uniek in de geschiedenis van de constitutionele monarchie. Friso verliest na zijn huwelijk met Wisse Smit zijn recht op troonsopvolging en hij is dan ook geen lid meer van het koninklijk huis.

Premier Balkenende stelde gisteren dat het kabinetsbesluit aansluit bij de wens van het paar om af te zien van het vragen van wettelijke toestemming aan het parlement. Wel blijven Friso en Wisse Smit bij hun voornemen om op 24 april volgend jaar te trouwen.

Uit de brief van Friso blijkt dat het paar behalve Balkenende ook de koningin op het verkeerde been heeft gezet over de contacten tussen Wisse Smit en Bruinsma. Volgens Balkenende hield Wisse Smit op 'gericht doorvragen' van zijn kant vol dat de contacten tussen haar en Bruinsma oppervlakkig waren. De tv-uitzending van Peter R. de Vries van vorige week, waarin een Chileense ex-lijfwacht van Bruinsma aan het woord kwam, riep nieuwe vragen op.

Balkenende had op 3 oktober een nieuw gesprek met Wisse Smit waaruit bleek dat zij hem in voorgaande gesprekken niet de waarheid had verteld. Toen was hem duidelijk dat er van een toestemmingswet geen sprake meer kon zijn.

In de zeer openhartige brief schrijft Friso dat Wisse Smit en Bruinsma gedurende drie maanden in 1989 regelmatig contact hadden. Op het moment dat Wisse Smit zich bewust werd van de activiteiten van Bruinsma kapte zij de vriendschap af. Wel heeft zij in de anderhalf jaar die daarop volgde de topcrimineel met enige regelmaat gezien. Ook logeerde zij enige malen bij Bruinsma.

Volgens Friso was er noch sprake van een liefdesrelatie noch van een zakelijke relatie tussen zijn aanstaande echtgenote en Bruinsma. Hoewel het paar niet 'geheimzinnig' wilde doen over de contacten besloten zij om daarover zo weinig mogelijk aan derden te vertellen, ook aan de koningin. Zij wilden hiermee voorkomen dat 'pijnlijke herinneringen' zouden worden opgerakeld. ,,In de afgelopen weken is ons duidelijk geworden hoe naïef en onverstandig deze beslissing is geweest'', zo schrijft Friso.

Premier Balkenende vindt dat hem in deze affaire niets valt te verwijten. Twee veiligheidsonderzoeken wezen uit dat er geen beletselen waren voor een huwelijk. Balkenende voerde daarnaast in juni drie 'indringende' gesprekken met het paar.

Door de kwestie komt de binnenlandse veiligheidsdienst AIVD onder vuur te liggen. Al in 2001, toen Wisse Smit en Friso elkaar leerden kennen, was het toenmalig premier Kok bekend dat zij contacten had gehad met de vermoorde topcrimineel. Bij de aankondiging van de verloving van Friso verrichtte de AIVD een nieuw onderzoek dat echter geen nieuwe feiten naar boven bracht.

De Tweede Kamer zet grote vraagtekens bij de grondigheid van de AIVD. De LPF en de PvdA willen een openbaar debat met minister Remkes (binnenlandse zaken) over de werkwijze van de AIVD.

Volgens Balkenende verkeert het koningshuis door het recente drama niet in een crisis. Wel is het bewust verkeerd informeren door Friso en Wisse Smit 'niet goed' voor het imago van de monarchie. ,,Iedereen kan zich voorstellen dat het voor de koningin niet de makkelijkste dagen zijn'', zei Balkenende, die daarmee ook doelde op het overlijden van prins Claus, deze week een jaar geleden.

Het besluit van Balkenende krijgt de steun van de hele Tweede Kamer. De regeringspartijen VVD en CDA en oppositiepartij SP complimenteren het optreden van de premier. ,,Hij heeft een duidelijke streep getrokken en is niet gaan marchanderen'', zo zei Marijnissen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden